آب و هوا

آب و هوا
۱۳ خرداد
0

مقدمه

در اواسط قرن هفدهم ،دانشمندان توانستند مقدار آب دریافت زمین را به دقت اندازه گیرى کنند ومقایسه اى میان مقدار آن ،با مقدار آبى که در رودها جریان دارد به عمل آورند.این اندازه گیرى ها نشان داد که زمین شاید ۵ برابر بیشتر از آنچه که در رودها جریان دارد،آب دریافت مى کند. در این صورت مسئله ،پیچیده تر شد((بقیه آب ها به کجا مى رود؟))

آب در حرکتى مداوم است و از هوا به زمین واز زمین به هوا مى رود. به این حرکت دوره اى ،چرخه آب مى شود. همه ساله حدود ۵۰۰ هزار کیلومتر مکعب آب تبخیر مى شود وبه هوا مى رودکه در حدود ۸۶ درصد آن ،از سطح اقیانوسهاست.بقیه از سطح خاک ،دریاچه هاى ورودها به هوا بر مى خیزد.

حیاتى ترین ماده اى که همواره با آن سروکار داریم ،هوا است.هر کس معمولاً‌در طول روز ۳ وعده غذا مى خورد وچند بارهم آب مى نوشد ولى به طور دائم به هوا نیاز دارد.تحمل یک روز تشنگى وگرسنگى براى اغلب ما آسان است وحتى مى توان چندین روز بدون غذا زنده ماند .ولى هیچکس نمى تواند بیش از چند دقیقه بدون هوا زنده بماند.

 

چکیده

آب و هوا بوسیله اقیانوسها که گرمای خط استوا را منتقل می کنند، شدیدا”تحت تأثیر قرار می گیرد. در نواحی مرتفع مناطق معتدل، بسیاری از قسمتهای سواحل رو به غرب، آب و هوای دریایی(بحری) به همراه زمستانهای نه خیلی سرد و تابستانهای نسبتا” خنک دارند. بعضی از مناطق در طول سال دارای هوای گرم و خشک بوده و مقدار کمی باران دارد. بیشتر کویرهای اصلی جهان در این نواحی قرار دارند و جزو گرمترین نقاط روی زمین هستند. در نواحی دیگر مناطق نیمه استوایی در طول سال ریزش باران وجود دارد و همین امر باعث ایجاد یک پوشش گیاهی انبوه در این نواحی می گردد.

 

آب وهوا

آب و هوا : اوضاع جوی ؛اعم از سرما،گرما،فشار هوا ،وزش بادهاوبارندگی در منطقه ای معین.حالت متوسط جوی زمین در یک مدت طولانی در محلی معین؛میانگین شرایط جوی یک منطقه در فصل های چهار گانه و یا ترکیبی از توالی رویدادهای هوا در بخش معینی از کره‌ی زمین.آب و هوای یک منطقه به عواملی چون عرض‌جغرافیایی ،درجه حرارت، بادها ، فاصله از دریا،ناهمواریها و جریانهای اقیانوسی بستگی دارد. میزان دما مقداربارش ،تبخیر وتعریق بالقوه  درآب وهوای یک منطقه مؤثراست . انواع آب و هوا روی کره ی زمین ۱-  آب وهوای منطقه‌ی گرم(گرم استوایی ،گرم مداری وگرم بیابانی ) ۲- آب وهوای منطقه ی معتدل (مدیترانه ای ،اقیانوسی و بری ) ۳- آب وهوای منطقه ی سرد (سردقطبی ، سرد و سردکوهستانی )

برای دانلود فایل آماده ی چاپ و دارای فهرست از باکس پایین صفحه استفاده کنید

آب وهوای استوایی

در مناطق نزدیک خط استوا غالباَ آب و هوا در طول سال گرم و مرطوب است . در جاهایی که باد دریایی به دامنه کوهها می وزد ، بارش باران می تواند بی نهایت باشد . در ناحیه توتونند و واقع در دامنه کلمبیایی کوههای آند ، در طول سال بیش از ۵/۱۱ متر (۳۸ پا) باران می بارد و همین مسئله این منطقه را جزو مرطوبترین مناطق دنیا کرده است . بعضی از نقاط استوایی دارای دو فصل مجزای مرطوب و خشک هستند . این مناطق عبارتند از : آمریکای جنوبی و غرب و شرق آفریقا.

 

آب و هوای نیمه استوایی

در نواحی نیمه استوایی خورشید غالبا” در طول تابستان،مستقیما” بالای سر قرار دارد و در زمستان دمای هوا به ندرت به زیر صفر می رسد. بعضی از مناطق در طول سال دارای هوای گرم و خشک بوده و مقدار کمی باران دارد. بیشتر کویرهای اصلی جهان در این نواحی قرار دارند و جزو گرمترین نقاط روی زمین هستند. در نواحی دیگر مناطق نیمه استوایی در طول سال ریزش باران وجود دارد و همین امر باعث ایجاد یک پوشش گیاهی انبوه در این نواحی می گردد.

 

آب و هوای معتدل

در نواحی معتدل دنیا، آب و هوا بوسیله اقیانوسها که گرمای خط استوا را منتقل می کنند، شدیدا”تحت تأثیر قرار می گیرد. در نواحی مرتفع مناطق معتدل، بسیاری از قسمتهای سواحل رو به غرب، آب و هوای دریایی(بحری) به همراه زمستانهای نه خیلی سرد و تابستانهای نسبتا” خنک دارند. در ارتفاعات پایین تر مناطقی مثل کالیفرنیای جنوبی، با آنکه به دریا خیلی نزدیک هستند تابستانهای گرم و خشک دارند. مناطقی که از اقیانوسها فاصله دارند، آب و هوای قاره ای (بری) با تابستانهای گرم و زمستانهای بسیار سرد، دارند.

 

آب و هوای بیشه زارهای استرالیا

بوته زارهای استرالیا در تمام طول سال گرم هستند گرچه در تابستان (بین ماههای آبان تا فروردین) گرمترند و در زمستان (بین ماههای اردیبهشت تا مهر) معتدل ترند . دمای متوسط به هنگام روز ۳۶ درجه سانتیگراد (۹۷ درجه فارنهایت) در وسط تابستان و ۱۹ درجه سانتیگراد (۶۷ درجه فارنهایت) در وسط زمستان است . شبها بسیار سردترند . معمولاَ در تابستان سالانه حدود ۲۵ سانتیمتر (۱۰ اینچ) باران می بارد.

 

آب و هوای قطبی

قطبها توسط هوای سرد و نسبتا” خشکی پوشیده شده اند. در نزدیکی قطبها، میزان بارش برف سنگین کم است، اما برفهایی که روی زمینهای یخ زده جمع می شوند، تشکیل یخچالهای بزرگی به نام کوه یخی می دهند. در طول تابستان تمام ۲۴ ساعت شبانه روز آفتاب می تابد و در طول زمستان تاریکی مطلق و همیشگی بر این نواحی حکمفرما است. هوای زمستانی قطب جنوب ممکن است تا ۸۵ درجه سانتیگراد(۱۲۱ درجه فارنهایت) زیر صفرسرد شود که این ناحیه را سردترین نقطه روی زمین می کند. زمینهای سنگلاخی در اطراف قطب شمال در طول ۹ ماه از سال یخ زده هستند

 

آب و هوای جنگلهای بارانی آمازون

جنلگهای بارانی آمازون در تمام فصول سال دارای هوایی گرم با رطوبتی بسیار زیاد می باشند . متوسط درجه حرارت ، در مرکز آمازون ، در حدود ۳۰ درجه سانتیگراد (۸۶ درجه فارنهایت) غربی ترین بخش این منطقه ، در حدود ۲۵ درجه سانتیگراد (۷۶ درجه فارنهایت) می باشد . تقریباَ هر روزه باران سنگینی در سرتاسر آمازون می بارد.

 

آب و هوای جنگلهای برگریز انگلیس

جنگلهای برگریز بریتانیا در آب و هوای معتدل و مرطوب رشد می کنند و درختان آنها تاثیرات متفاوتی بر میزان نوری که به زمین می رسد دارند . در مقایسه ، جنگلهای کاج اغلب در نواحی سرد رشد می کنند و برگهای همیشه سبزشان سایه ای سالانه به روی زمین جنگل می گسترانند.

 

آب و هوای ساوانا در شرق آفریقا

ناحیه آفریقایی ساوانا در طول سال گرم می باشد و معمولاَ در بین مهر و اسفند گرمتر می شود . این دوران ، در فصل مرطوب منطقه است و در طول آن ۶۱ تا ۷۰ سانتیمتر (۲۴ تا۲۸ اینچ) باران می بارد . در طول فصل خشک ، از فروردین تا شهریور ،مقدار خیلی کمی باران می بارد و کمبود آب پیدا می شود و پوشش گیاهی از بین می رود .

 

آب و هوای سواحل سنگی اسکاتلند

دمای آب دریا بیش از ۳۵ درجه سانتیگراد (۹۵ درجه فارنهایت) در نواحی استوایی تا حدود ۱- درجه سانتیگراد (۳۰ درجه فارنهایت) در آبهای قطبی متفاوت است . در اقیانوس اطلس شمالی ، درجه حرارت آب بوسیله جریان اطلس شمالی که آبهای گرم را از مناطق استوایی به سمت شمال حمل می کند ، همیشه بالا می ماند.

 

آب و هوای صخره های مرجانی

مرجانهاییکه صخره های مرجانی را تشکیل می دهند تنها در شرایط خاصی پرورش می یابند . آنها در آب گرم ، شور وتمیز زندگی می کنند . رشته صخره های عظیم آبی در طول سال با درجه حرارتی بیش از ۲۱ درجه سانتیگراد (۷۰ درجه فارنهایت) گرم باقی می مانند . مرجانها همچنین تنها در آبهای کم عمقی که نور خورشید بتواند به آنها برسد زندگی می کنند.

آب و هوای دریاچه آمریکای شمالی

آب و هوای دریاچه آب شیرین ، از عوامل مختلفی تاثیر می پذیرد. مهمترین عامل ، موقعیت جغرافیایی دریاچه و عمق آن می باشد . در آمریکای شمالی ، زمستانها معمولاَ سخت و سرد است و بیشتر رودخانه ها یخ می زنند که این یخ زدن چندین ماه طول می کشد.

 

آب و هوای قطب شمال و سنگلاخهای کانادا

کویرهای آمریکایی شمالی ، کویرهای آمریکای شمالی در تابستان گرم هستند ، اما در طول زمستان سرد هستند . در مناطق جنوبی دمای تابستان می تواند تا ۳۵ درجه سانتیگراد(۹۵ درجه فارنهایت) افزایش پیدا کند ، اما در مناطق جنوبی تر در طول زمستان گاهی برف می بارد . در بیشتر اوقات سال ، مقدار کمی باران می بارد ، اما در اواخر تابستان ، طوفانهای ناگهانی و سیلابهای غافلگیر کننده رخ می دهد.

 

آب و هوای کوههای راکی

در ناحیه راکی آب و هوا به شدت تغییر می کندو این ارتفاع بستگی دارد ، همچنین موقعیت جغرافیایی و زمان روز در آن موثر است . دره های کم ارتفاع ، گرم و معتدل می باشند ، در حالیکه قله کوهها خنک است . در دامنه غربی این کوهها ، باران بیشتری می بارد . میانگین بارش سالانه در طول مرز بین آمریکا و کانادا ۳/۲ متر (۷پا و ۶ اینچ) می باشد.

 

در طول تابستان کوتاه شمالی ، نواحی سنگلاخی کانادا خیلی سریع در ۲۴ ساعت روشنی روز گرم می شود . در این عرضهای جغرافیایی ، هوای سرد تقریباَ هیچ رطوبتی را دارا نمی باشد . بدلیل اینکه هوا بسیار خشک می باشد ، سرزمینهای سنگلاخی قطب بعضی مواقع به صحراهای سرد توصیف می شوند.

 

هوا شناسی

ریشه لغوی

یونانیان واژه متیورولوگیا را ، برگرفته از کلمه «متیوروس» ، به معنی اشیای معلق در آزمایش‌های مربوط به هوا ، به اضافه «لوگوس» که به خطابه یا درس ترجمه شده است، برای این علم به کار برده‌اند؛ لیکن ، امروزه مطالعه جو زمین چنان به رشته‌های تخصصی تقسیم شده است که واژه فراگیر متئورولوژی (هواشناسی) که از یونانیان باستان برحای مانده است، هیچ کس را ارضا نمی‌کند.

از این رو ، برای مطالعه بخشی از جرکه در آن یونش و گسست مهم است و روی هم رفته بالاتر از ارتفاع حدود ۳۵Km قرار دارد، واژه آیرونومی (نزدیک جو بالا) را به کار می‌بریم، در حالی که برخی ، به عنوان نامی فراگیر ، علم (یا علوم) جو را می‌پسندند.

 

 

 

 

نگاه اجمالی

هواشناسی شاخه‌ای تخصصی از فیزیک پیشرفته است که از ابزارهای ریاضی پیچیده‌ای بهره می‌گیرد، و بر همه علوم فیزیک تکیه‌ای استوار دارد. هواشناسی بیش از همه با نظریه تابش الکترومغناطیسی ، ترمودینامیک ، مکانیک کلاسیک ، فیزیک شاره‌ها ، شیمی فیزیک و نظریه لایه مرزی سروکار دارد.

اگر جو زیرین نیز در آن گنجانده شود، فیزیک خورشید ، طیف شناسی ، فیزیک پلاسما ، یونش ، فیزیک ذرات بنیادی ، پدیده‌های اشعه ایکس ، نور شناخت ، فیزیک پرتوی کیهانی ، پدیده های برانگیزش ، الکترودینامیک ، مگنتوهیدرودینامیک ، انتشار رادیویی و سایر فرآیندهای مربوطه را نیز باید فرا بگیریم.

 

تاریخچه

اولین بار ادموند هالی به سال ۱۶۸۸ اسنادی را در زمینه پدیده‌های جوی و نقشه‌های مربوطه به بادهای متواتر در سطح اقیانوس‌ها ، برای بخشی از سطح زمین منتشر می‌کند و در سال ۱۸۴۰ هوری نقشه بادهای اقیانوس‌ها را ترسیم و توان و جهت وزش آنها را مشخص می‌سازد و بدین ترتیب در رفع نیاز دریانوردی گامی برداشته می‌شود.

سیر تحولی و رشد

در اواخر قرن نوزدهم مطالعات جو شناسی در سطح زمین بویژه در زمینه اندازه گیری بارانها توسعه پیدا می کند و از سال ۱۹۱۶ مطالعه پدیده‌های جوی در زمینه پیش‌بینی هوا شکل می‌یابد و این بررسی ها بر مبنای ویژگیهای سیستماتیک صورت می‌گیرد.

در سالهای بعد ، توسعه هوانوردی پیش بینی‌های دقیق تری را در وسعت گسترده‌ای ایجاب می‌کند و آگاهی هوانوردان از حالات احتمالی آزمایش‌های مربوط به هوا در ناحیه معین و برای یک لحظه از زمان الزامی می‌نماید و به منظور رفع همین نیاز هست که در پاره‌ای از نقاط دنیا سازمانهای هواشناسی به وجود می‌آید.

به تدریج به موازات توسعه شناساییهای علمی ، برای بهره گیری منطقی از منابع اقتصادی زمین به آگاهی‌های بیشتری از پدیده‌های جوی احساس نیز می‌شود، به گونه‌ای که برای شناخت قدرت هیدرولیکی ناهمواریها و “نفت سفید” کوهستانها به عنوان منبع زایش آبها ، تعیین حجم متوسط آب رودخانه‌ها در رابطه با نوسان میزان بارندگی سالانه حوضه‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

همچنین پیشرفت علم کشاورزی به منظور کاشت و برداشت محصولات کشاورزی مهندسین زراعی را به کسب اطلاعاتی در زمینه آب و هواشناسی وا‌می‌دارد و همین نیاز به عنوان انگیزه دیگری در پیشرفت تحقیقات کلیماتولوژی موثر می‌افتد.

 

فیزیک هواشناسی

آب و هواشناسی و سیر تحولی آن

با واژه اتمسفر کم و بیش همه آشنا هستیم. علوم اتمسفری در دو شاخه هواشناسی و آب و هوا شناسی به مطالعه ویژگیهای آن می‌پردازد. که این دو در مقیاس زمانی باهم فرق می‌کنند. هواشناسی شرایط جوی را در زمان معین و بطور عام با استفاده از اصول و قوانین و مدلهای ریاضی و فیزیکی و دینامیکی در کوتاه مدت بررسی ، پیش بینی می‌کند و به مطالعه تغییرات اتمسفر می‌پردازد. آب و هواشناسی هوای غالب در دراز مدت (اقلیم) را با توجه به ویژگیها و اصول و مفاهیم جغرافیایی ، عوامل بوجود آورنده و تأثیرات آن بر زندگی انسانی ، تفاوتهای آب و هوایی مکانها مورد بررسی قرار می‌دهد.

 

سیر تاریخی

آب و هواشناسی در آثار فیلسوفان یونان باستان با تعبیرهای آب و هوای سه گانه گرم ، معتدل و سرد دیده می‌شود. اولین کتاب در حدود چهار قرن پیش از میلاد مسیح به نام هواها ، آبها ، مکانها توسط هیپوکرات نوشته شد. در قرن دوم بعد از میلاد بطلمیوس بر اساس تفاوت حرارت سرزمینهای شناخته شده را به هفت اقلیم تقسیم بندی کرد.

هواشناسی علمی از قرن هفده و هیجده بر پایه جمع آوری دانسته‌ها درباره مناطق مختلف و جمع بندی و میانگین گیری شروع شد که جنبه توصیفی داشت و به دلیل کار با اعداد معرف واقعیت نبوده و به عملکردهای مشترک همه عناصر آب و هوایی توجه نمی‌شد. در قرن نوزده با کشف قوانین فیزیکی مانند جذب ، تابش ، هدایت ، تبخیر و … هواشناسی نیز علمی‌تر شد و از اصول هیدرودینامیکی استفاده کرد. بنابراین علمی در اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم با تهیه و بکارگیری نقشه‌های هواشناسی جامعه و بوجود آمدن مکتبهای هواشناسی اکثرا با نام شهرهای بزرگ به شکوفایی رسید.

هامبلولت عامل مهم تغییرات را خورشید مطرح کرده ، با استفاده از خطوط همدما نقشه پراکندگی دما را در نیم کره شمالی ترسیم کرد و به تأثیر دما در هواهای متفاوت پی برد. مکتب برگی نظریه جبهه قطبی ، تشکیل سیکلون و توده‌های هوا را مطرح کرد. مکتب فرانکفورت مقدمات مطالعات سه بعدی جو و تأثیرات طبقات میانی و بالایی را بر سیستمهای هوایی مطرح کرد.

مکتب شیکاگو مهمترین کشف آب و هواشناسی یعنی اصل ثابت بودن چرخندگی مطلق توده هوا در طول مسیر حرکت و مدل موجها در حرکت باد را مطرح کرد که به امواج رزبای معروف گشتند، وجود رود باد نیز در این مکتب کشف شد. مدل گردش عمومی اتمسفر ارائه شد و ثابت شد تغییرات آب و هوایی در زمین نتیجه تأثیر مستقیم انرژی خورشید نیست.

تغییرات فشار اتمسفر ، امواج طبقات میانی و بالایی حرکت و چرخش کره زمین و نیروهای کریولیسی نیز نقش دارند. با توجه به تفاوت نگرشها ، آب و هواشناسی توصیفی ، دینامیک ، فیزیکی ، سینوپتیک ، کاربردی بوجود آمدند که آب و هواشناسی سینوپتیک (همدیده بانی) با توجه به تمام جنبه‌های موثر و احتمالی در آب و هوا جامعیت بیشتری دارد.

 

 آب و هواشناسی فیزیکی

در آب و هواشناسی فیزیکی منبع اصلی انرژی خورشید است. بنابراین سیر تغییرات و تبدیلات آب و هوایی ، مناطق گرم ، سرد ، باد و … برای یکنواخت کردن انرژی در سطح کره زمین در ارتباط با خورشید و با توجه به دریافت انرژی و خروج آن از طریق بازتاب و تابش سیاره‌ای با توجه به ویژگیهای منطقه‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرد. هواشناسی فیزیکی اساس هواشناسی دینامیک است، زیرا لازمه یکنواخت شدن انرژی بین مناطق وزش باد و جابجایی بخار آب بین مناطق با دماهای متفاوت است که با استفاده از قوانین حرکت و دینامیک بیان می‌شوند.

در هواشناسی دینامیک نتایج حاصل از پراکندگی انرژی تابشی خورشید و فرآیندهای ترمودینامیکی با استفاده از روشهای ریاضی و اصول فیزیکی بررسی می‌شود. هواشناسی دینامیکی مبنای نظری هواشناسی سینوپتیک است

 

تنوع اقلیمی ایران        

تنوع آب وهوا و اقلیم در ایران به دلیل ویژتگیهای متنوعی است که از آن میان می توان به گستردگی عرض جغرافیایی امتداد کوهستان‌ها تغییرات چشم‌گیر ارتفاعات و بالاخره موقعیت سرزمین نسبت به دریا ها و گستره‌های آبی مجاور یا دور اشاره کرد. ایران جزو مناطق خشک و نیمه خشک جهان محسوب می شود که از نظر شرایط اقلیمی و آب و هوا به دو گره عمده خشک و مرطوب قابل تقسیم بندی است و هر کدام از این دو گره از چند اقلیم فرعی تشکیل شده‌اند.

 

 اقلیم خشک

میزان تبخیر در این اقلیم بیش از بارندگی است و حدود کشور را در بر می‌گیرد اقلیم خشک به دو اقلیم فرعی بری و استپی تقسیم شده است اقلیم فرعی بری اقلیم عرفی بری در دو بخش سواحل جنوب غربی و داخل کشور (بخش های مرکزی) دیده میشود. گرمای شدید و بارندگی کم از ویژگی‌های ناحیه نخست است. در ناحیه دوم یا مناطق داخل درجه حرارت روزانه و سالانه آن دگرگون‌های زیادی داشته و کحمی بارندگی از مشخصات آن به شمار می‌رود بخش هایی از متطق پست شرقی و جنوب شرقی ایران از این نوع آب و هوا برخورددار است. اقلیم فرعی استپی؛ این اقلیم حد فاصل آب و هوای بری و آب وهوای مرطوب تر است. حدود پانصد هزار کیلومتر مربع از ایران را این اقلیم در بر می گیرد. این نوع آب و هوا معمولا در ارتفاعات ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر وجود دراد و کوهپایه‌های خوزستان را نیز شامل می‌شود.

 

 اقلیم معتدل

حدود چهارصد هزار کیلومتر مربع از سطح کشور را اقلیم معتدل در بر گرفته است. نواحی پرجمعیت ایران مانند آذربایجان کردستان، کرمانشاه و ارتفاعات زاگرس هم چنین دشت‌های ساحلی دریای خزر از این نوع آب وهوا برخوردارند این اقلیم به سه اقلیم فرعی معتدل کوهستان، خزری و نقاط نسبتا مرتفع تقسیم می‌شود: اقلیم فرعی معتدل همراه با تمرکز بارندگی از مشخصات آن به شمار می رود مانند استان فارس. اقلیم فرعی خزری این اب و هوا خاص کرانه‌های خزر و مناطق کوهستانی مسف به این دریاست. دمای معتدل با نوسان‌های کم شبانه‌روزی رطوبت زیاد وزش نسیم دریایی و بادهای محل و بالاخره بارندگی زیاد از ویژگیهای این اقلیم است. اقلیم فرعی نسبتا مرتفع در این مناطق، دمای هوا در سردترین ماه سال کم تر از صفر درجه و گرم ترین ماه از ده درجه سانتی گراد کم تر نمی شود. مناطق نسبتا مرتفعی از ایران که حدود ۴۰ هزار کیلومتر مربع است از این گونه آب و هوا برخوردار است.

شایان توجه است که مناطق خیلی مرتفع مانند ارتفاعات البرز، زاگرس و همچنین کوه‌های سهند و سبلان که دمای آنها در گرم‌ترین ماه سال از ده درجه سانتی‌گراد تجاوز نمی‌کند دارای آب و هوای کوهستانی هستند (جعفری، ۱۳۷۹ الف، ص۱۶) این آب و هوا چهل هزار کیلومتر مربع از مساحت کشور را شامل می‌شود که در ارتفاعات و قله‌های بلند پوشیده از برف دائمی قرار دارند.

انواع آب و هوای ایران به شکل دیگری نیز دسته بندی می‌شود. بر اساس نوعی تقسیمم بندی اقلیمی، آب و هوای ایران به سه بخش کلی بیابانی و نیمه بیابانی، کوهستانی (سرد و معتدل) و خزری نیز تقسیم میشود (افشار، ۱۳۷۲ ص ۵۲) در مجموع ایران دارای آب و هوایی متنوع است. تغییرات آب و هوا درمناطق مختلف معلول عوارض و پدیده‌های طبیعی آن نواحی بوده و نسبت مستقیم با پستی و بلندی‌های این مناطق دارد.

 

 گیاهان، جانوران و جغرافیای زیستی

طبیعت و اقلیم متنوع ایران در خود گیاهان و جانوران فراوانی را جای داده است که هم از نظر تعداد و هم از نظر تنوع در مقایسه با سایر نقاط جهان شگفت انگیز است. به عنوان مثال تعداد گونه های پستانداران وحشی ایران با ۱۶۸ گونه تقریباً با تعداد کل گونه های پستاندار در قاره اروپا برابر است.

همچنین در ایران ۸۰۰۰ گونه گیاهی، ۱۷۴ گونه ماهی، ۲۰ گونه دوزیست، خزنده و ۵۱۴ گونه پرنده زیست می کنند. هر کدام از گیاهان و جانوران در منطقه خاصی یافت می شوند که زیستگاه نامیده می شود و محدوده پراکندگی آن ها، جغرافیای زیستی را تشکیل می دهد. از میان این موجودات تعدادی آسیب پذیر، گروهی در خطر انقراض و بخشی در آستانه انقراض قرار دارند. این طبقه بندی بر اساس «فهرست سرخ» اتحادیه جهانی حفاظت انجام شده که معتبرترین نشریه در ارتباط با جانوران و گیاهان وحشی است. از آنجا که بسیاری از گونه های جانوری و گیاهی ایران، نام های فارسی یکسان و مشخصی ندارند، برای جلوگیری از خطای احتمالی، نام علمی آن ها در پانوشت آورده شده است، که در تمام جهان واحد و یکسان است.

 

نتیجه گیری

با توجه به عواملى که بر آب وهوا موثرند ،سطح زمین را به ۳ منطقه به شرح زیر تقسیم مى کنند:

١- منطقه حاره یا گرمسیرى ،که بین مدارهاى ۵/۲۳ درجه شمالى وجنوبى قرار دارد.

٢- مناطق معتدله (شمالى وجنوبى) که بین مدارهای۵/۲۳ درجه و۵/۶۶ درجه شمالى وجنوبى واقع اند.

٣- مناطق قطبى (شمالى وجنوبى) ،که در عرض هاى جغرافیایى بالاتر از ۵/۶۶ درجه تاقطب قرار دارند .

که نتیجه می شود هر چه از استوا به قطبین برویم آب و هوا سرد تر می شود.

 

منابع

سایت ویکی پدیا

سایت دانشنامه رشد

 

 

چهل حدیث قدسی

حدیث قدسی
۲۵ اردیبهشت
0

چهل حدیث قدسی
۱-قالَ عَلیٌّ (ع): «اِنَّ رَسُولَ اللهِ (ص) حَدَّثَنی عَنِ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ: کُلُّ اَمْرٍ ذی بالٍ لَمْ یذْکَر فیهِ بِسم اللهِ فَهُوَ اَبْتَر»
امیر مؤمنان حضرت علی (ع) فرمود: پیامبر اکرم (ص) از خدای عزوجل برای من نقل کرد که: هر کار مهم و ارزشمندی که با «بسم الله» و نام خدا آغاز نگردد ناقص و ناتمام خواهد بود.

٢-تاج سوره‌ها
عَنِ الصَّادِقِ (ع) قالَ: «الْبَسْمَلَهُ تیجانُ الْسُّوَرِ»
امام صادق (ع) فرمود: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» تاج سوره‌های قرآن است.

٣-نخستین کلمه
رُوِیَ عَنِ النَّبِیِّ (ص): اَوَّلُ مَا کَتَبَ الْقَلَمُ «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» فَاِذَا کَتَبْتُمْ کِتاباً فَاکْتُبُوهَا اَوَّلَهُ وَ هِی مِفْتاحُ کُلِّ کِتابٍ اُنْزِلَ»
از رسول خدا (ص) روایت شده که فرمود: اولین چیزی که قلم به نگارش در آورد «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» بوده است پس آنگاه که شما چیزی می‌نویسید در آغاز آن «بسم الله» را بنویسد که «بسم الله» آغاز و کلید هر کتابی است که از آسمان نازل شده است.
* در تفسیر «حدائق الحائق» آمده است: آن گاه که خداوند قلم را آفرید، فرمود: ای قلم! آن چه را که تا روز قیامت واقع می‌شود بنویس. قلم پرسید: پروردگارا در آغاز چه بنویسم؟ خطاب آمد بنویس: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ».

۴- لطف حق
قالَ رَسولَ اللهِ (ص): «اِذا قالَ الْعبْدُ: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» قالَ اللهُ جَلَّ جَلالَهُ: بَدَأ‌ َ عَبْدی بِاسْمی و حَقٌّ عَلَیَّ آن اُتَمَّمَ لَهُ اُمُورَهُ وَ اُبارِکَ لَهُ فی اَحْوالِهِ».
پیامبر گرامی اسلام فرمود: هنگامی که بنده بگوید: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» خدای بلند مرتبه می‌فرماید: بنده‌ام با نام من آغاز کرد و سزاوار است بر من که کارهایش را به پایان رسانم (و کامل کنم) و در احوال او برکت قرار دهم.

۵- اسم اعظم
عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضا (ع) اَنَّهُ قالَ: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» اَقَرَبُ اِلیَ اِسْمِ اللهِ الْاَعْظَمِ مِنْ سَوادِ الْعَینِ اِلیَ بَیاضِهَا».
امام رضا(ع) فرمود: «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» به اسم اعظم خدای متعال از سیاهی چشم به سفیدی آن نزدیکتر است.

۶-اعجاز نزول
قالَ عَلیٌّ (ع): «لَما نَزَلَتْ «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» ضَجَّتْ جِبالُ الْدُّنْیا حَتیّ کُنْا نَسْمَعُ دَوِیَّها، وَ سَمِعَهَا الْکُفّارُ اِیضاً فَقالُوا سَحَرَ مُحَمَّدٌ الْجِبالَ، فَقَالَ النَّّبِیُّ (ص): مَا مِنْ مُؤْمِنٍ مُوقِنٍ یَقْرَؤُهَا اِلَّا سَبَّحَتْ مَعَهُ الْجِبالُ اِلَّا اَنَّهُ لا یَسْمَعُ».
امیر مؤمنان حضرت علی (ع) فرمود: هنگامی که آیه «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» نازل شد کوه‌های عالم آواز بر آوردند (و خدای سبحان را تسبیح گفتند) آن چنان که ما صدای آنها را می‌شنیدیم و کافران نیز شنیدند و گفتند: محمد (ص) کوه‌ها را جادو کرده است.

٧-تفسیر علی (ع)
قالَ عَبْدُاللهِ بْنِ یَحیی: «یا اَمیرَالْمُؤمِنینَ مَا تَفْسیرُ «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ»؟ قالَ: اِنَّ الْعَبْدَ اِذا اَرادَ اَن یَقْرَأ اَوْ یَعْمَلَ عَمَلاً فَیَقُولُ «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» اَیْ ِبهَذَا الْاِسْمِ اَعْمَلُ هذَا اَلْعَمَلَ، فَکُلُّ عَمَلٍ یَعْمَلُهَ یَبْدَأُ فیهِ بِبِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ فَاِنَّهُ مُبارَکٌ لَهُ فیهِ».
عبدالله بن یحیی از امام علی (ع) پرسید: تفسیر «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» چیست؟ حضرت فرمود: همانا بنده هنگامی که می‌خواهد چیزی بخواند یا کاری انجام دهد پس بگوید «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» یعنی به یاری این نام مقدس این کار را شروع می‌کنم پس هر کاری که انجام می‌دهد اگر با «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» آغاز کند در آن کار برایش برکت خواهد بود.
٨-در نوشتن
قَالَ الصّادِقُ (ع): «لا تَدَعْ بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ وَ اِنْ کَانَ بَعْدَهُ شِعرٌ».
امام صادق(ع) فرمود: نوشتن «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» را ترک مکن گر چه بعد از آن بخواهی یک بیت شعر بنویسی.

٩-هنگام عبور از صراط
قالَ النَّبیُّ (ص): « اِذا مَرَّ الْمُؤمِنُ عَلَی الصِّراطِ فَیَقُولُ«بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» طُفِئَتْ لَهَبُ النِّیرانِ وَ یَقُولُ: جُزْ یا مُؤْمِنُ فَاِنَّ نُورَکَ قَدْ اَطفَأَ لَهَبی».
پیامبر اکرم (ص) فرمود: آن گاه که مؤمن از پل صراط بگذرد و «بِسْمِ اللهِ الرّحْمنِ الرّحِیمِ» گوید شعله‌های آتش جهنم خاموش شود و گوید: عبور کن ای مؤمن! که نور تو شعله‌های مرا خاموش کرده است.

١٠-آغاز و پایان غذا
قالَ اَمیرَالْمُؤْمِنینَ عَلیٌّ (ع): «مَنْ اَکَلَ طََعاماً فَسَمَّی اللهَ عَلی اَوَّلِهِ وَ حَمِدَ اللهَ عَلی آخِرِهِ لَمْ یَسْأّلْ عَنْ نَعیمِ ذلِکَ الطَّعامِ کائِناً ما کانَ».
امیر مؤمنان حضرت علی (ع) فرمود: «کسی که غذایی (حلال) بخورد و در اول آن «بسم‌الله» و در پایانش «الحمد الله» بگوید در روز قیامت از نعمت آن غذا از او سؤال نمی‌شود هر غذایی که باشد.

۱۱-روزه خوارى قال الصادق (علیه السلام)
من افطر یوما من شهر رمضان خرج روح الایمان منه
امام صادق (علیه السلام)فرمود:
هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد – روح ایمان از او جدا مى‏شود.

۱۲-رمضان ماه خدا قال امیرالمومنین
شهر رمضان شهر الله و شعبان شهر رسول الله و رجب شهرى
امام على (علیه السلام) فرمود:
رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.

۱۳- رمضان ماه رحمتقال رسول الله (صلى الله علیه و آله)
… و هو شهر اوله رحمه و اوسطه مغفره و اخره عتق من النار.
رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:
رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

۱۴-فضیلت ماه رمضان قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)
ان ابواب السماء تفتح فى اول لیله من شهر رمضان و لا تغلق الى اخر لیله منه
رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:
درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

۱۵-اهمیت ماه رمضان قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)
لو یعلم العبد ما فى رمضان لود ان یکون رمضان السنه
رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:
اگر بنده «خدا» مى‏دانست که در ماه رمضان چیست [چه برکتى وجود دارد] دوست مى‏داشت که تمام سال، رمضان باشد.

۱۶-قرآن و ماه رمضان قال الرضا (علیه السلام)
من قرا فى شهر رمضان ایه من کتاب الله کان کمن ختم القران فى غیره من الشهور.
امام رضا (علیه السلام) فرمود:
هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل اینست که درماههاى دیگر تمام قرآن را بخواند.

۱۷-شب سرنوشت‏ ساز قال الصادق (علیه السلام)
راس السنه لیله القدر یکتب فیها ما یکون من السنه الى السنه.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آینده نوشته مى‏شود.

۱۸-برترى شب قدر قیل لابى عبد الله (علیه السلام)
کیف تکون لیله القدر خیرا من الف شهر؟ قال: العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیله القدر.
از امام صادق (علیه السلام) سوال شد:
چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟
حضرت فرمود: کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آنها شب قدر نباشد بهتر است.

۱۹-تقدیر اعمالقال الصادق (علیه السلام)
التقدیر فى لیله تسعه عشر و الابرام فى لیله احدى و عشرین و الامضاء فى لیله ثلاث و عشرین.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى‏گیرد و تصویب آن در شب بیست ویکم و تنفیذ آن در شب بیست‏سوم.

۲۰-احیاء شب قدر عن فضیل بن یسار قال:
کان ابو جعفر (علیه السلام) اذا کان لیله احدى و عشرین و لیله ثلاث و عشرین اخذ فى الدعا حتى یزول اللیل فاذا زال اللیل صلى.
فضیل بن یسار گوید:
امام باقر (علیه السلام) در شب بیست و یکم و بیست‏سوم ماه رمضان مشغول دعا مى‏شد تا شب بسر آید و آنگاه که شب به پایان مى‏رسید نماز صبح را مى‏خواند.

۲۱-زکات فطره قال الصادق (علیه السلام)
ان من تمام الصوم اعطاء الزکاه یعنى الفطره کما ان الصلوه على النبى (صلى الله علیه و آله) من تمام الصلوه.
امام صادق (علیه السلام) فرمود:
تکمیل روزه به پرداخت زکاه یعنى فطره است، همچنان که صلوات بر پیامبر (صلى الله علیه و آله) کمال نماز است.

قال علی علیه السلام :
۲۲-احسن الی المسی تسده
هر که بد کرد با خود کرد تو نکویی کن و از آن بگذرنیکویی کن به بدکننده ی خویش کز نکویی شوی بر او مهم تر

قال علی علیه السلام :
۲۳-ومن کلامه،ادب المرء خیر من ذهبت
ادب آموز و مال را بگذار زینت مرد باشد از ادبشنزد ارباب دین و دانش هست ادب مرد بهتر از ذهبش

قال علی علیه السلام :
۲۴-اخوان هذا الز‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍مان جواسیس العیوب
دوست مشمار آن جماعت را که به تو یارو آشنا باشنددوستان و برادران زمان جمله جاسوس عیبها باشند.

قال علی علیه السلام :
۲۵-و من کلامه بشر نفسک بالظفر بعدا لصبر
در همه کار صبرباید کرد که بود صبر از همه بهترمژده ده نفس خویش را آخر که پس از صبر میرسی به ظفر.

قال علی علیه السلام :
۲۶-توکل علی الله یکفیک
تکیه بر کار روزگار مکن تا نسازد ز عمر بیزارترو توکل به حضرت حق کن تا کفایت کند همه کارت.
قال علی علیه السلام :
۲۷-و من کلامه (ع)،تاکید الموده فی الحرمه
با همه مردان به حرمت باش تا بدارند جمله حرمت توحرمت دوست را نگه می دار تا مؤکد شود محبت تو.

قال علی علیه السلام :
۲۸-ثبات الملک با لعدل
ملک اگربایدت عدالت کن هست وابسته ذات ملک به عدلملک ویران شود ز بی عدلی بود آری ثبات ملک به عدل.

قال علی علیه السلام :
۲۹-و من کلامه:ثواب الاخره خیر من نعیم الدنیا
در جهان کار آخرت می کن بایدت گر ثواب روز جزازان که باشد ثواب ان دنیی بهتر از جمله نعمت دنیا.

قال علی علیه السلام :
۳۰-جمال المرء فی الحلم
بردباری خوش است مردم را کارها را مدار بر حلب استخواری آمد نتیجهی سبکی زینت و زیب مرد درحلب است.

قال علی علیه السلام :
۳۱-و من کلامه ،جلیس السوء شیطان
در جهان همنشین نیک طلب بهره ور شو ز صحبت نیکاندور از همنشین بد می باش که بود همنشین بد شیطان.

قال علی علیه السلام :
۳۲-حلی الرجال،الادب
به حلی ادب محلی شو ازلباس ادب مشو عریانسرور اولیا چنین فرمود که ادب هست زیور مردان.

قال علی علیه السلام :
۳۳-من کلامه حرم الوفاء علی من لا اصل له
در وفا اصل را بسی دخل است بشنو این را که دارد اصل تمامهر که بد اصل و بد نهاد بود هست بروی وفای اصل حرام.

قال علی علیه السلام :
۳۴-من کلامه ،خف الله تامن من غیره
هر که او از خدای می ترسد می نترسد ز کافر و مؤمن از خداوند ذو الجلال بترس تا از غیر خدا شوی ایمن.

قال علی علیه السلام :
۳۵-خیر الاصحاب من یدلک علی الخیر.
ببر از دوستان بی ایمان که تو را می برند جانب دیربهترین مصاحبان ان است که دلالت کند تو را بر خیر.

قال علی علیه السلام :
۳۶-من کلامه(ع)،خالف نفسک تسترح
تابع نفس هر که شد به یقین می کشد در جهان بسی محنت کار جز بر خلاف نفس مکن تا بیایی فراغت و راحت.

قال علی علیه السلام :
۳۷-من کلامه (ع)،خلیل المرء دلیل عقله
خردوعقل هرکسی به جهان شود از دوستار او معلوم یار نیکو گزین که می گردد عقل هر کس زیار او معلوم.

قال علی علیه السلام :
۳۸-دواء القلب،الرضا،بالقضاء
هر که دارد ز دهر درد دلی چاره اش صبروانقیاد ورضاست سخن مرتضی علی این است درد دل زادوا رضا به قضاست.

قال علی علیه السلام :
۳۹-من کلامه (ع)،دار من جفاک تخجیلا
تا توانی به کس جفا نکنی کز جفا نیست جز جفا حاصل با جفا کار خود مدارا کن تا شود از جفای خویش خجل.

قال علی علیه السلام :
۴۰-ذنب واحد کثیر،والف طاعه قلیل
تا توانی دلابه طاعت کوش طاعت کردگار مغتنم است یک گنه مرد را بود بسیار طاعت ارباشدش هزارکم است.

روند توسعه بیوگاز و جایگاه آن در جهان

بیوگاز
۱۴ بهمن
0

روند توسعه بیوگاز و جایگاه آن در جهان

تصفیه بیولوژیکی به عنوان بعترین انتخاب تصفیه برای مواد آلی دارای مقدار کالری پایین در مواد زائد جامد شهری پذیرفته شده است. روش تصفیه بیولوژیکی شامل کمپوست هوازی و هضم بی هوازی می باشد.
عمید مرندی- مهین دخت دهدشتیان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
سرزمین ایران از گذشته های بسیار دور در به کار بردن فنون گوناگون استحصال انرژی همچون آسیابها، بادگیرها و چندین نمونه بارز دیگر جزو ملل بنیان گذار در این زمینه بوده و امروزه نیز به دلیل منابع عظیم نفت و گاز دارای شهرت جهانی می باشد.
در بین انرژی های تجدید پذیر ذکر شده بیوگاز به دلیل غنی بودن از متان که نتیجه تخمیر مواد آلی می باشد و وجه تمایزش از دیگر منابع تجدید پذیر که ۴ جنبه اصلی تولید انرژی ، سالم سازی محیط زیست، تهیه کود غنی و استفاده از مواد اولیه را در بر می گیرد. مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است.
سروش کلانتری میبدی- شهناز دانش- سید هادی ابراهیمی- وحیده حیدریان
دانشگاه فردوسی مشهد-دانشکده مهندسی- گروه مهندسی عمران
سالیانه حجم انبوه و متنوعی از پسماند ها در کشتارگاههای صنعتی دام و احشام تولید می شود که با توجه به منشا آلی ضایعات ، تجزیه ی هوازی آنها دئر محیط موجب تولید بوی نامطبوع و آلودگی های زیست محیطی بسیار می گردد. از جمله این پسماندها می توان به فضولات احشام نگهداری شده، محتویات شکمبه و روده، خون، بافتهای چربی و گوشت های اضافه، استخوانها، موهای دلم و فاضلاب تولید شده از شستشوی محصولات اشاره داشت.
سوسن ایمانی چگنی- مرتضی الماسی- هوشنگ بهرامی
با افزایش تولیدات کشاورزی انواع مختلف فرآورده های جانبی کشاورزی، ضایعات و باقی مانده مواد نیز در دسترس قرار می گیرند که شامل بقایای مختلف مواد فرآوری شده جانبی، ضایعات دامی و گیاهی می باشند. انبوهی از این مواد بدون استفاده می باشند که رفع آنها مشکل بوده و سبب آلودگی محیط زیست می شوند.
در این میان توجه به ضایعات تولیدات دامی و طیور که حاوی مواد آلی هستند و بخش عمده ای از مواد زائد کشاورزی را به خود اختصاص داده اند. از اهمیت خاص برخوردار است. از این مواد می توان برای کود، کمپوست، غذای دام و تامین انرژی استفاده کرد. از طرفی در اکثر روستاها خانواده ها ،انرژی گرمایی خود ، خانواده و واحد دامپروری را از طریق انرژی فسیلی کسب می کنند و نیز سوزاندن چوب درختان جنگل ها و مراتع یکی دیگر از راههای تامین انرژی در روستاها می باشد که این عمل علاوه بر اینکه موجب عریان شدن مراتع و جنگل ها می شود. باعث فرسایش خاک نیز می گردد و اگر این روند همچنان ادامه پیدا کند ، تجاوزی به حقوق حیوانات و جانوران و انسان ها می باشد و در واقع چیزی به مفهوم توسعه پایدار وجود نخواهد داشت. بنابراین بازیافت و استفاده مجدد از ضایعات و مواد زائد کشاورزی علاوه بر کاهش هزینه ها ، موجب تامین انرژی و جلوگیری از آلودگی زیست محیطی و در نهایت توسعه پایدار خواهد شد.
جواد نصیری، کارشناس ارشد مکانیک

 

برای دانلود فایل اصلی این مقاله ۱۶۰ صفحه ای لطفا از پایین همین مطلب و از باکس دانلود استفاده کنید

سالانه میلیونها تن زباله و لجن فاضلاب در سطح جهان تولید و امحاء می شود و کشورها و حتی شهرهای مختلف هر یک به شیوه هایی موضوع را مدیریت می کنند. در ایلات متحده آمریکا و آمریکای شمالی سیاست اصلی بر بازیافت پسماندهای خشک ارزشمند، کمپوست ، دفن و تولید انرژی از آن استوار است. در جامعه اروپا و ژاپن سیاست اصلی بر بازیافت پسماندهای خشک ارزشمند کمپوست – زباله سوز و تولید انرژی از ان استوار بوده و دفن پسماند های قابل بازیافت (مواد و انرژی) ممنوع می باشد. در سایر کشورهای جهان حسب مورد، ترکیبات مختلفی از شیوه های مدیریت نظیر بازیافت، دفن و زباله سوزی استفاده می گردد. در حال حاضر اغلب کشورهای جهان برنامه های خود را در راستای سیاست ۴R برگزیده و آن را بسط و توسعه می دهند.
مدیران شهری به دنبال بهبود سیستم مدیریتی ، کاهش سریع حجم زباله (با کاهش تولید پسماند ، استفاده مجدد، بازیافت مواد و انرژی)، کاهش هزینه های پردازش و دفع زباله ، از بین بردن خطر آلودگی آبهای سطحی، کاهش بو، کم کردن میزان گازهای گلخانه ای ، کاهش میزان آلاینده های هوا و خاک ، از بین برون زیستگاه جانوران موذی و کاهش نیاز به زمین برای دفن و … با یک هزینه ی بهینه از یک طرف و ایجاد ارزش افزوده و ایجاد درآمد برای مدیریت پسماند طرف دیگر می باشد. همچنین با توجه به اینکه تاسیسات مدیریت پسماندها خود از استفاده کنندگان انرژی هستند. تولید انرزی در محل باعث کاهش تلفات شبکه ی برق شده و به سیستم انرژی الکتریکی کمک شایانی می کند.
مهیار عادلی گیلانی، فیروزه سوری
پیشرفت شگرف علم و فناوری در جهان امروز، آسایش و رفاه زندگی بشر را موجب شده اما جهان را با بحران های جدی زیست محیطی و انرژی مواجه ساخته است. به گونه ای که این بحران ها نه تنها تهدیدی برای کیفیت زندگی جوامع بشری به شمار می روند، بلکه ادامهی روند کنونی حیات بشر را با خطری مواجه خواهد ساخت.
بحران انرژی، حاصل وابستگی شدید جوامع به منابع انرژی فسیلی و روند رو به رشد مصرف سالانه ی انرژی است. ادامه ی روند کنونی مصرف انرژی ، اتمام منابع فسیلی را به دنبال خواهد داشت که تهدیدی برای اقتصاد کشورهای صادر کننده است. همچنین، نسل های آتی را با مشکل جدی تامین انرژی مواجه خواهد ساخت. گرچه کشور ما از موهبت برخورداری از منابع غنی نفت و گاز بهره مند است. اما نباید فراموش کرد که این منابع محدود ، سرمایه های ملی ما بوده و ملزم به حفظ آنها برای نسل های آتی هستیم.
یکی از سیوه های مورد استفاده در تصفیه و بازیافت ضایعات آلی و فاضلاب تولید شده در جوامع انسانی، استفاده از فناوری بیوگاز است. استفاده از این شیوه علاوه بر حل بسیاری از معضلات زیست محیطی ، به عنوان یک منبع انرژی پاک ، قادر به تامین بخشی از نیاز انرژی جامعه خواهد بود.
هدف از این نوشتار بررسی استفاده از فناوری بیوگاز برای تامین بخشی از انرژی مصرفی جوامع روستایی کشور از یک منبع انرژی ارزان قیمت و حل مشکلات زیست محیطی ناشی از عدم مدیریت صحیح جمع آوری و دفع فاضلات و فضولات روستایی است .
امین احمد پور- داوود عباس پور- محمدرضا جاویدفر
بیوگاز حاصله می تواند برای تولید حرارت ، آب گرم، الکتریسیته (با قیمت ارزان تر) از سایر سوختهایی همانند گاز طبیعی- پروپان و نفت سیاه به کار می رود. البته حتی در صورت عملی نبودن بازیابی انرژی بیوگاز، این سیستم در کنترل بو، به شرق موثر می باشد سوزاندن و یا استفاده از بیوگاز می تواند باعث کاهش اثرات سوختهای فسیلی مرسوم می گردد. تولید متان از هاضم های بی هوازی باعث ایجاد شرکت های تعاونی تولید برق روستایی می شود که منبع انرژی آن، دوستار طبیعت می باشد. این شرکت ها برق تولیدی خود را به افرادی که متقاضی برق تولید شده با منابع تجدید پذیر هستند می فروشند. بیوگاز همچنین می تواند به عنوان یک منبع انرژی روستایی برای کمک در برق تولید و توزیع شده توسط سایر روشهای تولید برق مفید باشد.
مهمترین هدف از تشکیل حوزه های دفت زباله شهری و جمع آوری بیوگاز تولیدی آنها، جلوگیری از تصاعد گازهای گلخانه ای مانند متان و نیز استفاده از انرژی تجدید پذیر موجود در بیوگاز آن می باشد. امروزه در اغلب کشورهای جهان دفن زباله به علت ارزان بودن، نسبت به دیگر روش های موجود مانند سوزاندن زباله و یا تبدیل آن به کود و غیره ، ترجیح داده می شود. اما در گذشته مقررات خاصی در مورد مکان دفن زباله ها وضع نشده بود و لندفیل ها مکانهایی بد بو و بدون پوشش بودند که معضلات زیست محیطی فراوانی ایجاد می کردند. با پیشرفت روز افزون شهر ها و کشورها و به دنبال آن افزایش نرخ تولید زباله شهری ، مقررات خاصی توسط آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا در مورد تشکیل لندفیل ها وضع گردید.
امین امرائی۱، فرید امرائی۲، امین امرائی۳
زیست توده (بیوماس) و بیوگاز حاصل از آن ، یکی از انواع انرژی است که می تواند از زباله یا کشت گیاهان مخصوص به دست آید و می توان جانشین بخشی دیگر از انواع انرژی شود.
بیوماس به مواد بیولوژیکی (گیاهی و حیوانی) مرده یا زنده گفته می شود که هنوز کاملا تجزیه و یا تخمیر نشده باشند. از تخمیر بیوماس گاز مرداب یا بیوگاز تولید می شود. بیوگاز یا گاز مرداب مخلوطی است قابل اشتعال که در اثر تخمیر مواد آلی در یک دمای معین و PH مشخص در شرایط غیر هوازی توسط میکروب ها به وجود می آید. گاز مرداب از حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد گاز متان و اکسیدهای کربن، هیدروژن سولفید ، نیتروژن و هیدروژن تشکیل شده است.
اغلب مواد آلی در شرایط مناسب و دور از اکسیژن در مجاورت میکرو ارگانیسم های خاصی تخمیر شده و گاز متان (ch4) تولید می کنند. همچنین تخمیر مواد زائد کشاورزی و دامی در شرایط غیر هوازی، گازی تولید می کنند که اصطلاحا آن را بیوگاز می نامند. استفاده از سیستم بیوگاز در اغلب کشورهای جنوب شرقی آسیا که با مشکل سوخت فسیلی مواجه هستند وجود دارد. از این سیستم برای سه منظور استفاده می شوند. تولید انرژی برای روستاها با قیمت ارزان بهسازی محیط زیست و جلوگیری از آلودگی آن و تهیه کود حیوانی غنی تر برای کشاورزی
سید علی اکبر موسویان- مهرداد جوادی- محمد میرزایی- امین غلامی
به طور کلی زباله هایی که منشا زیستی داشته باشند و از تکثیر سلولی پدید آمده باشد بیوماس نامیده می شود . به عنوان نمونه می توان به ضایعات کشاورزی ، زباله های شهری، فاضلاب های شهری، بسیاری از فاضلاب های صنعتی و فضولات دامی اشاره نمود.
بیوماس بزرگترین منبع بالقوه انرژی تجدید پذیر می باشد. فراوانی مناسب ، دسترسی آسان و مزایای اقتصادی، زیست محیطی باعث شده است که زیست توده جایگاه مناسبی را در میان انرژی های نو در جهان داشته باشد.
بر مبنای آخرین آمار ارائه شده(۲۰۰۹م) کشورهای برتر تولید کننده انرژی از منابع زیست توده عبارتند از: آمریکا- برزیل- فیلیپین- آلمان- سوئد و فنلاند.
زیست توده در تولید سرما، سوخت های مورد نیاز برای حمل و نقل انرژی الکتریکی نیز استفاده دارد. مجموع تولید انرژی الکتریکی در پایان سال (۲۰۰۷م) از منابع زیست توده در کل کشورهای جهان به حدود بیش از ۵۲ گیگاوات تولید انرژی الکتریکی با رشدی برابر ۲ گیگاوات نسبت به سال (۲۰۰۸) بالغ گردیده است.
بر اساس بررسی های صورت گرفته توسط وزارت نیرو در سال (۲۰۰۲م) پتانسیل منابع زیست توده کشور به میزان ۱۳۲ میلیون بشکه معادل نفت خام محاسبه گردیده که زائدات کشاورزی – جنگلی- فضولات دامی- زباله های شهری پسماندهای صنایع و قاضلاب ها به ترتیب اولویت قرار دارند. موسسهDLR آلمان نیز پتانسیل اقتصادی زیست توده برای تولید برق را تا سال (۲۰۵۰م) به میزان (۳۵۰۰) مگاوات محاسبه و ارائه نموده است.
بیوگاز: به گازهای تولید شده در اثر تخمیر و تجزیه بی هوازی مواد آلی به وسیله ی باکتری های بی هوازی به ویژه متان زا که در یک محفظه تخمیر به وجود می آیند اطلاق می شود.
بیوگاز سوخت تخمیری است که ایجاد آلودگی زیست محیطی نمی کند. و در حال حاضر بیوگاز به عنوان یکی از منابع عمده ی تامین انرژی در دنیا مطرح است و این گاز را هم به طور مستقیم در تامین انرژی حرارتی و روشنایی و هم به عنوان یک گزینه مناسب برای استفاده در مولدهای احتراق داخلی، میکروتوربین ها، پیل های سوختی و … جهت تولید برق مورد استفاده قرار می دهند.
انواع اصلی دستگاههای بیوگاز عبارتند از:
۱) دستگاههای بیوگاز با مخزن شناور که به نوع هندی معروف هستند. در این دستگاهها مخزن گاز به طور مستقیم درون پساب مخزن هاضم شناور است. این دستگاهها معمولا برای هضم فضولات دامی و انسانی که روزانه به درون دستگاه هاضم وارد می گردند، ساخته می شوند و نحوه کار با این دستگاه ها ساده است. در سقف محفظه جمع آوری گاز، شیر برداشت نصب شده و تا محل لوله کشی می شود. هزینه ساخت این نوع سیستم ۴۰% بیشتر از سیستم چینی می باشد.
۲) دستگاههای با مخزن گنبدی ثابت به نوع چینی معروف هستند و گاز در آنها در بالا ترین قسمت مخزن هاضم جمع می گردد زمانی که تولید گاز آغاز می گردد پساب موجود در مخزن هاضم به سوی حوضچه خروجی جابه جا می شود و هرچه میزان گاز تولیدی بیشتر شود، فشار آن در مخزن افزایش می یابد.
مهدی ضیائی، فاطمه حاجی زاده : عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند
یکی از مناسب ترین انرژی های تجدید پذیر که از زمان های بسیار گذشته مورد استفاده بوده و علاوه بر تجدید پذیر بودن با محیط زیست نیز سازگار می باشد، انرژی بیوماس یا بیوگاز می باشد.
انرژی بیوماس در میان انرژی های تجدید پذیر مقام نخست را در عرضه انرژی جهان دارا می باشد. به گون های که در سال ۲۰۰۰ بیش از ۱۰ درصد عرضه انرژی از منابع زیست توده تامین گردیده است.
در زمینه تولید برق از منابع تحدید شونده ، بیوماس پس از انرژی آب در جایگاه دوم قرار دارد و در سال (۲۰۰۰) حدود ۶ درصد سهم جهانی را به خود اختصاص دارده است.
کاربرد بیوگاز: تکنولوژی بیوگاز به دلیل کارایی ، برای کشاورزی بسیار نوید دهنده می باشد. مواد زائدی که قبلا مورد استفاده قرار نمی گرفتند، در حال حاضر به عنوان یک منبع انرژی تبدیل می شوند. بیوگاز در فرآیند بی هوازی توسط میکرو ارگانیسمها تولید می شوند که این فرآیند هضم بی هوازی نامیده می شود. در اصل بستری شامل کود حیوانی، زباله های صنعتی یا چمن مخلوط شده توسط سیستمی به هم زده می شود. سپس به درون ظرف تخمیر آورده می شود. در ظرف تخمیر بدون اکسیژن ، باکتری ها شروع به ویران کردن مواد آلی می کنند. این فرآیند که متشکل از چندین مرحله است، در ابتدا حجم مواد آلی کاهش می یابد سپس اسیدی شده و در نهایت متانوژنیزه می شود. که در آن باکتری های تولید متان از ماده مرحله قبل متان تولید می کند. علاوه بر متان، محصول این روند دی اکسید کربن و همچنین مقدار کمتری، نیتروژن، اکسیژن و هیدروژن سولفید می باشد. اینها ترکیبات اصلی بیوگاز هستند.

 

برای دانلود فایل اصلی مقاله که ۱۶۰ صفحه می باشد، لطفا از باکس زیر استفاده کنید

 

نیازمندیها و مراحل پرورش مرغ گوشتی

مرغ گوشتی
۰۹ بهمن
2+

اکنون به صورت جامع مراحل پرورش مرغ گوشتی را بررسی می نمائیم:
همانگونه که همگی مطلع هستیم از ابتدای خلقت بشر علی‌رغم افزایش مداوم جمعیت، منابع تامین‌کننده احتیاجات همواره ثابت بوده‌ و در طی سالیان، تنها راه‌ها و روشهای بهره‌برداری از این منابع تغییر کرده‌اند، یعنی در طی سالهای گذشته بشر با استفاده از روشهای نوین علمی اقدام به تجهیز و به تبع آن افزایش میزان بهره‌برداری از این منابع نموده‌است، که البته در پاره‌ای موارد به کارگیری برخی از این روشها به دلیل ناهمگونی با سیستم طبیعی و عدم تحقیقات کافی روی اثرات دراز مدت آنها پیش از استفاده وسیع، منجر به وارد آمدن خسارات غیر قابل جبرانی به اکوسیستمهای مناطق مورد اجرا گردیده‌است، که از این میان می‌توان به تکثیر و پرورش گونه‌هایی از آبزیان غیربومی در آبهای شمالی ایران بدون توجه به اثراتی که در دراز مدت بر روی گونه‌های بومی خواهندداشت و یا استفاده از سم د.د.ت و پیامدهای ناشی از آن اشاره کرد.

 

از انتهای مطلب می توانید فایل ورد این نوشته را دانلود کنید

در حال حاضردر کشور ما سویه های مختلفی را به منظور تولید مایحتاج گوشت سفید و تخم مرغ پرورش می دهد .
نحوه ساخت سالن های مرغداری
ساختمانهای مرغداری بایستی به طریقی ساخته شوند که در زمستان گرم ودر تابستان خنک باشد . رعایت اصول صحیح ساختمان وعایق بندی سقف ودیوارها ووجود دستگاههای تهویه مناسب از تراکم رطوبت جلوگیری می کند و مانع مرطوب شدن بستر شده به ترتیب از شیوع بیماریهای انگلی ازجمله کوکسیدوز جلوگیری به عمل می آورد .
در رابطه با ساختمان مرغداری توجه به پنج فاکتور مهم است :
۱ – دائمی یا موقتی بودن لانه
۲ – اندازه ساختمان
الف: انفرادی
ب: ردیفی
پ: چند ردیفی
۳ – ساختمان از نظر پرورش
۴ – شکل از نظر پرورش
۵ – مصالح ساختمانی
ساختمان مرغداری را نباید برای استفاده طولانی در نظر گرفت بلکه باید طوری ساخت که حداکثر پس از ۱۰ تا ۱۵ سال بتوان تغییراتی همراه با پیشرفتهای روزمره درامورساختمانی درآن به عمل آورد . در هلند عقیده بر این است لانه را برای مدتی حدود ۱۰ سال ساخت تا پس از این مدت بدون این که خسارت زیادی
بر مرغداری وارد آید بتوان آن خراب کرد وبا مصا لح باقیمانده لانه جدیدی طبق اصول وقواعد روز بنا نمود
ساختمان مرغداری از نظر پرورش شامل :
۱- ساختمان مرغ مادر (چه مرغ مادر گوشتی چه تخمی)
۲- ساختمان انکو باسیون
۳- ساختمان پرورشی جهت جوجهای گوشتی
ساختمانهای مرغداری از نظر طراحی شامل :
۱- مرغداری گوشتی :
الف: سیستم باز
ب:سیستم بسته
۲- مرغ مادر:
الف : سیستم باز
ب : سیستم بسته
سیستم بسته : الف: سیستم قفس ب : سیستم بستر
۳-ساختمان انکوباسیون
جدا از نوع پرورش ونوع ساختمان که تقسیم بندی شدبسته به نوع منطقه وشرایط آب وهوایی طراحی ساختما ن متفاوت است یعنی اینکه نوع مصالح مورد استفاده متفاوت است بسته به میزان سرمایه گزاری نیز در انتخاب نوع مصالح دخیل است چنانچه در مناطق شمال کشور وبسیاری از کشورهااز چوب بیشتر استفاده می شود جدایی از تفکیک موارد بالا جهت تهیه ساختمان مرغداری از هر نوع که باشد طراحی آن در مناطق ایران به شرح زیر است :
شکل ساختمان :
ساختمان را ممکن به اشکال ، ساده ودوسقفی ساخت . در نوع ساده که بیشتر در مرغداری های کوچک عمل می شود ازیک سقف مسطح ویا شیبدار استفاده می شود شیب از جلو به عقب است واینکار هم سبب گرفتن نور بیشتری می گردد وهم آب باران در جلوی ساختمان جمع نمی شود . در ساختمان دو سقفی ، تهویه بخوبی صورت گرفته سقف اصلی شیب دار است وفضای بین سقف اول ودوم بعنوان انبار می تواند مورد استفاده قرار گیرد .
مصالح ساختمانی :
شامل چوب وآجروسیمان وبلوک وهمچنین ورقهای فلزی وآلومنیوم و یا ایرانیت ، البته استفاده ازهرکدام از این مصالح دارای معایب ومزایایی است .
ساختمانهای اداری ومسکونی باید در مدخل فارم احداث شوند . اولین قدم در احداث واحد مرغداری محل مزرعه است و باید به نحوی انتخاب شود که با سایر مراکز پرورش فاصله داشته باشد البته با توجه به اینکه بیماریهای مثل نیوکاسل و برونشیت از مسافتهای بسیاردور و از طریق مواد به راحتی منتقل می شودوبعضی ازعوامل بیماری زا مثل MG از طریق تماس مستقیم و توسط انسان ویا مواد مختلف منتقل میشود. درمناطقی مثل شمال کشور که رطوبت نسبی زیاد است وامکان استفاده از سیستم خنک کننده تبخیری موجود نیست سیستم آشیانه های باز توصیه می گردد .
عملیات ساختمانی :
پی ساختمان در صورت دائمی بودن ساختمان باید به پی آن توجه زیادی نمود. تا بدین وسیله رطوبت لانه را به حداقل رساند. و ضد عفونی در آن به خوبی صورت گیرد. در کشورهای اروپایی و آمریکایی در لانه های دائمی برای پی از کانگریت یا سمنت استفاده می گردد .در ایران برای پی و پایه های ساختمان از شفته (مخلوط آهک،خاک، سنگ . آب) استفاده می کنند. عمق پی ۱۵ تا ۶۰ سانتیمتر، و عرض آن حداقل دو برابر عرض دیوار باید باشد. پی حداقل ۴۰ سانتیمتر از سطح خاک بالاتر باشد تا رطوبت نتواند به آسانی در لانه نفوذ کند .
کف ساختمان :
ف لانه باید حداقل ۲۵-۳۰ سانتی متر از کف زمین مجاور بلند تر باشد تا از خشک بودن لانه اطمینان حاصل شود برای جلوگیری از نفوذ رطوبت زمین به داخل لانه و همچنین عایق بودن کف به خصوص در نقاطی که زمین مانند شمال ایران طبیعتاً مرطوب است از یک لانه قیر اندود و یا کاغذهای مخصوص زیر کف باید استفاده نمود .
کف لانه ها را امروزه بهر دو گونه می سازند : کف های معمولی و کف های توری . در طریقه استفاده از کف های توری که به طور وسیعی در اسرائیل و آمریکا متداول است ولی هنوز در ایران مورد استفاده و توجه قرار نگرفته است کف اصلی لانه از زمین معمولی ساخته شده است و در آن هیچگونه مصالح ساختمانی بکار نمی رود به فاصله یک متر از کف اصلی لانه کف دیگری از تور سیمی یا از نرده های چوبی نصب می گردد مرغها را در روی کف اخیر پرورش می دهند. در نتیجه مدفوع و فضولات مرغها از بین توری ها می گذرد و به کف زمین اصلی می افتد بدین ترتیب طیور هیچگونه رابطه و تماس با مدفوع ندارد . و از طرف دیگر مانند کف های معمولی تولید گرد و خاک نمی کند . اینگونه کف ها بسیار بهداشتی و خوب است ولی گران تمام می شود .
کف های ساده معمولی: در اینگونه ساختمانها مرغها را در روی زمین نگهداری می کند (Deep litter) کف ممکن است دارای انواع مختلف باشد :
۱) کف بدون مصالح ساختمانی: در این لانه ها از زمین معمولی به عنوان کف استفاده می کنند بدون اینکه هیچگونه مصالح ساختمانی بکار رفته باشد . اگر زمینی که لانه در آن ساخته شده است کاملا خشک باشد و پی ساختمان نیز به حد کافی مناسب باشد می توان از این کف ها استفاده نمود این کف ها اولاً گرم است ثانیاً منابع طبیعی خوبی برای رشد بعضی میکروارگانیسم های مؤثر در تجزیه فضله و ایجاد ویتامین B۱۲ می باشند.
۲) از همه مهمتر اینگونه کف ها بسیار ارزان تمام می شود ولی اگر رطوبت زیاد است می توان مقداری شفته در کف ریخت .
عیب اساسی این کفها اشکال ضد عفونی کردن می باشد . از این رو اینگونه کفها امروزه در ساختمانهای دائمی کمتر مورد توجه است و فقط در لانه های موقتی توصیه می شود .
۳) کف با مصالح ساختمانی: این کف ها بسته به مصالح به کار رفته در یکی از تیپ های زیر طبقه بندی می شوند .
الف) کف چوبی: ساختمان اینگونه کفها بخصوص در بعضی نواحی که چوب ارزان است توصیه می شود به خصوص وقتی که زمین ناهموار می باشد .
حداقل ضخامت چوب هائی که برای کف بکار می رود باید در حدود ۳-۵ سانتیمتر باشد اگر کف جداره و در بین جدار یک ماده عایق قرار گیرد ، نتیجه حاصل بهتر است ، از کف های چوبی به خصوص در نقاط شمالی ایران می توان استفاده نمود در این مورد باید در زیر کف چوبی پایه قرار دارد .
این پابه باید حداقل ۵۰ سانت در خاک فرو روند سپس روی آنها الوارها را قرار داد . این الوارها باید در روی پایه ها قرار گیرد و حداقل ۳۰ سانت از سطح زمین بالا باشند و سپس کف اصلی را در روی آنها قرار داد .معمولا چوب های کف با پیچ به الوار زیر ثابت می شود .
بهر حال استفاده از کف های چوبی در نقاطی که چوب فراوان و ارزان است خوب می باشد ولی از نظر بهداشتی باید کاملاً مواظب آن بود در غیر این صورت ممکن است به زودی مورد هجوم حشرات قرار گیرد و آشیانه آنها شود و همچنین اگر جنس چوب خوب نباشد ممکن است بر اثر رطوبت به زودی از بین برود . حسن آن اینست که به آسانی و سهولت مرغدار می تواند قسمت های خسارت دیده آن را بردارد و تعمیر نماید بدون اینکه احتیاج به متخصص باشد .
ب) کف های سیمانی – بسیار بهداشتی و مطمئن است شستشوی کف به آسانی انجام می گیرد اگر شیب لانه مناسب باشد رطوبت نیز کمتر در لانه نفوذ می کند .
معمولا در انگلستان برای ساختن کف های سیمانی از ترکیب زیر استفاده می شود ۱ قسمت سیمان ۳٫۵ قسمت ماسه نرم یا شن و ۷ قسمت سنگ ریزه – و روی آن در حدود ۸-۱۰ سانتی متر سیمانکاری می کنند کف های سیمانی بایستی از زمین کمی بلند تر باشد .
ج) کف های آجری – اینگونه کف ها بخصوص در اطراف تهران زیاد دیده می شود چنانچه بین آجرها با سیمان به خوبی بند کشی شود از نظر بهداشتی بدون نقص است.
زیرا این کف ها را باید از یک ماده عایق پوشاند اغلب برای این منظور از اوراق کاغذ قیر اندود و یا گونی های آغشته به قیر استفاده می شود . بدین ترتیب لانه گرم تر می شود و نفوذ رطوبت از زمین به داخل لانه کمتر امکان پذیر است .
دیوار ساختمان:
بسته به نوع وشکل ساختمان دیوارها فرق می کند . معمولاً دیوار ساختمانهای انفرادی ساده وکوتاه وارتفاع در ساختمانهای چند ردیفی وآنهایی که دارای سقف دوگانه هستند بلندتر است ارتفاع در ضلع جنوبی بلندتر از شمالی است در داخل لانه نیز از یک سری دیوارهای کوتاه به منظور جدا سازی قسمتهای مختلف استفاده می کنند ، این دیوارها به طور معمول از تورهای سیمی ساخته می شود .
دو نوع از دیوارهای مناسب در مرغداری :
۱- استفاده از بلوکهای سیمانی توخالی ۲۴ سانتیمتر طرف داخل بلوکها را توسط ورقهای پرس شده واز کاه به ضخامت ۵ سانتیمتر پوشانده توسط میخ به دیوار چسبانده از سطح زمین تاارتفاع یک متری سیمان کاری نموده وبقیه را گچ کاری می کنند طرف خارجی را برای جلوگیری از نفوذ باران سیمانکاری می کنند .
۲- استفاده از آجر معمولی وعایق کاری نمودن همچنین استفاده از ورقهای آلومنیوم یا نئوپان رنگ شده استفاده کنند وطرف بیرون را سیمان کاری کنند .
ارتفاع دیوارها بسته به تیپ و نوع ساختمان فرق می کند . معمولاً ارتفاع ساختمانهای انفرادی و ساده کمتر و ارتفاع ساختمانهای چند ردیفی و آنهائی که دارای سقف دو گانه هستند بلند تر است . اغلب دیوارهای سمت جنوبی بلند تر از دیوارهای قسمت شمالی است معمولا در ساختمانهای ساده ارتفاع دیوارها در جلو ۲٫۵-۳ متر و در عقب ۲-۲٫۵ متر کافی است . در ساختمانهای ردیفی و بزرگ ارتفاع دیوار ممکن است در جلو و عقب به یک اندازه و در حدود ۳- ۳٫۵ متر باشد .
در داخل نیز یک عده دیوارهای مجزا کننده قرار می گیرد که اغلب از تور سیمی است و فقط نیم متر آن از آجر یا مصالح ساختمانی دیگر است . معمولا برای هر ۶-۹ متر طول یک دیواره مجزا کننده در نظر می گیرند بدین ترتیب هر لانه را به چند مرغدان تقسیم می کنند.
برای صرفه جویی این دیوارهای توری را تا سقف ادامه نمی دهند بلکه به ارتفاع ۱٫۵-۲ متر در نظر می گیرند به طوری که پرنده نتوانند از روی آنها بپرند . ارتفاع دیواره هر چه بیشتر باشد از نظر تهویه بهتر است ولی گرم کردن آن در زمستان مشکل تر می باشد ساختمان دیوارها ممکن است بسته به موقعیت و سلیقه از مواد مختلف تشکیل شود .
دیوارهای آجری و بلوکه های سیمانی از نظر عایق بودن در برابر حرارت و استحکام مناسب هستند اگر ارتفاع کم و سقف ساده است می توان عرض دیواره را ۱٫۵ آجری گرفت ولی اگر ارتفاع زیاد و سقف سنگین است حتما عرض دیوار را بایستی ۲ آجری و حتی بیشتر در نظر گرفت .
در بعضی نقاط می توان از سنگ حتی از گل و خشت هم استفاده نمود در این صورت باید دیواره از داخل تا سقف با سیمان پوشیده شود تا ضد عفونی کردن و شستشوی آن آسان باشد .
از دیوارهای فلزی به خصوص برای لانه نیمچه ها و جوجه کبابی ها به طور وسیعی در دنیا استفاده می شود ولی استفاده کردن از آنها در ایران مشکل است زیرا زمستانها سرد و تابستانها دیوارهای فلزی را جدا کنند و برای گرم کردن لانه در زمستان نیز از مواد عایق حرارت در قسمت داخل دیواره استفاده می شود . در بعضی نقاط مثل شمال ایران می توان از دیوارهای چوبی استفاده کرد .
در این صورت چوبهای مورد استفاده باید از خارج رنگ و از داخل با نفت سیاه یا قطران یا ماده ای ایزولان آغشته شود . دیوارها به طور کلی از داخل باید دارای آستر باشد معمولا می توان ابتداء دیوار را کاه گل نمود و سپس روی آن را با گچ و حتی دوغ آب آهک سفید کرد .
این عمل لانه را روشن تر نشان می دهد و سبب گرم شدن بیشتر و مسدود شدن سوراخ ها و خلل و فرج دیواره و جلوگیری از نفوذ و اشاعه حشرات موذی و سهولت عمل ضد عفونی کردن می گردد .
سقف:
با توجه به امکان تبادل سریع حرارتی در سقف آشیانه های مرغداری باید سعی در عایق کاری این قسمت از ساختمان نمود .
سقف ممکن است ساده، شیب دار، زاویه دار مساوی و زاویه دار غیر مساوی باشد .
سقف های ساده از نظر ساختمان ارزان تر تمام می شود ولی تهویه آن به خوبی انجام نمی گیرد . برای اینکه تهویه به خوبی انجام شود ارتفاع این سقف ها باید زیاد باشد . این تیپ سقف ها برای لانه های کوچک به خصوص برای نگاهداری جوجه های کوچک و همچنین انبار و غیره مناسب است .
معمولا دیواره عقبی آن بلند تر از دیواره جلویی است . ارتفاع دیوارها باید طوری باشد که بتوان در داخل لانه به آسانی کارکرد این سقف ها ممکن است به صورت مستقیم یا شیب دار باشد . در این صورت شیب از جنوب به شمال است .
ـ سقف های زاویه دار (Gabletype)
برای لانه های بزرگ که تعداد نسبتا زیادی مرغ در آنها نگاهداری می شود این نوع سقف ها مناسب است زیرا تهویه در این لانه به خوبی انجام می گردد و کارکردن در آن آسان است .معمولاً امروزه در لانه های مدرن سقف از دو قسمت تشکیل می شود یک سقف خارجی و یک سقف داخلی .
سقف داخلی از مواد ایزولان تشکیل می شود و لانه را از نظر عایق سازی و جلوگیری از سرد شدن لانه در زمستان و گرم شدن لانه در تابستان محفوظ نگاه می دارد . سقف های زاویه دار ممکن است قرینه و یا نا قرینه باشند .
ـ سقف های زاویه دار بی قرینه (Semi monitor type)‌
در این سقف ها فاصله خط الراس از دیواره به یک نسبت نیست . دیواره عقب معمولا کوتاه تر از دیواره جلو ساخته می شود .این تیپ از سقف ها به خصوص برای ساختمانهایی که عرض آنها کم و باریک می باشند بسیار خوب است در برخی از سقف های زاویه دار پنجره های تهویه ای سرتاسری قرار می گیرد .
لانه های دو سقفی اگر چه کمی گران تمام می شود ولی از نظر بهداشتی از نظر تهویه و حرارت لانه بسیار مناسب است . زیرا در تابستان هوای بین دو سقف محیط عایقی را بین هوای گرم خارج و داخل لانه ایجاد می کند . در حالیکه در زمستان هوای سرد که توسط پنجره های سقفی وارد محوطه بین دو سقف می شود قدری گرم می شود و سپس وارد لانه می گردد .
در این صورت اشکالی از نظر هوای سرد بیرون پیش نخواهد آمد .
مصالحی که برای ساختمان سقف به کار می رود باید خشک و سبک و ارزان باشد . انواع مصالحی که برای سقف به کار می رود عبارتست از :
۱) سقف فلزی: معمولا در ایران از آهن سفید استفاده می شود . این سقف ها اگر به خوبی کار گذاشته شود رطوبت ناپذیر است ولی گاهی ممکن است زنگ بزند از این رو به خصوص در نقاط مرطوب مانند شمال بهتر است هر چند سال یکبار آن را رنگ زد ، این سقف ها در تابستان گرم می شود مگر اینکه در زیر آن سقف عایق دیگری قرار دهند از این رو در نقاط گرمسیر مانند ایران توصیه نمی شود .
۲) سقف های چوبی: در نقاطی مانند شمال ایران که چوب ارزان و تهیه آن آسان است می توان از اینگونه سقف ها استفاده کرد . برای اینکار از الوارهای نازک چوب استفاده می شود و آنها را طوری در کنار هم قرار می دهند که فاقد درز باشد و از نفوذ رطوبت در لانه جلوگیری به عمل آورد . جنس چوب باید محکم ،‌سبک ، سفید و روشن باشد و به خوبی در روی دیوارها ثابت گردد تا بر اثر باد و طوفان شدید از جای کنده نشود .
اغلب سقف های چوبی دارای دیوارهای چوبی نیز هستند از نظر جلوگیری از گرما به خصوص در نقاطی که دارای تابستانهای سوزان و طولانی هستند این گونه سقف ها بسیار خوب می باشند ولی دوام آنها کم است در ضمن خطر آتش سوزی و حمله حشرات موذی زیاد است . در نواحی مرطوب و سرد سیر نیز ممکن است به زودی بپوسد و از بین برود .
۳) سقف های تیر آهنی و بتونی: بهترین نوع سقف مرغدانی بشمار می روند . از این گونه سقف ها اغلب در لانه های ردیفی و چند طبقه ای استفاده می شود . در تهران اغلب سقف ها تیر آهنی است که در بین آنها از آجر استفاده شده است .
این گونه سقف ها در زمستان گرم می باشد و چنانچه تهویه به خوبی انجام گیرد در تابستان لانه را می توان به آسانی خنک نمود . دوام اینگونه سقف ها نیز بسیار زیاد است .در نواحی سرد سیر در زمستان احتیاج به برف روبی است و این امر مستلزم کارگر و صرف وقت بیشتری است اخیرا در تهران از اوراق پنبه نسوز یا ایرانیت برای سقف مرغداری استفاده می شود حسن اینگونه سقف ها در اینست که به آسانی و سادگی می توان آنها را جمع کرد .
معمولا این سقف ها به وسیله پیچ و مهره استوار و محکم می شوند ولی باید توجه داشت که سوراخ یا درز در سقف ایجاد نشود برای اینکار بهتر است در زیر هر پیچ یک واشر کار گذاشته شود .
سقف های آجری یا طاقی نیز کم و بیش در اطراف کشور مرسوم شده است . اینگونه سقف ها خیلی ارزان تمام می شود (مانند سقف مساجد یا کاروانسراهای قدیمی) ولی عرض لانه را نمی توان زیاد گرفت و از طرف دیگر برای تحمل فشار سقف باید دیوارها را کلفت تر از حد معمول گرفت و ارتفاع دیوارها نیز باید زیاد باشد . از این رو برای لانه های بزرگ چنین سقف هائی توصیه نمی شود به طور کلی در انواع سقف ها اصول زیر را باید در نظر داشت :
اولاً سقف باید طوری باشد که رطوبت باران نتواند در لانه نفوذ کند برای این منظور در جلو و عقب ساختمان بطور متوسط در حدود یک متر باید سقف به صورت سایه بان از دیوارها تجاوز نماید و این امر در بعضی نواحی مانند شمال ایران که باران فراوان است ضروری است در نواحی گرمسیر نیز می توان از این سایه بان برای جلوگیری از نفوذ آفتاب تابستانی به داخل لانه استفاده نمود .
شیب سقف نیز باید به طور ملایم از جلو به عقب باشد ، بدین ترتیب ریختن قطرات باران به داخل لانه و مرطوب شدن جلوی لانه جلوگیری به عمل خواهد آمد . اگر سقف از داخل نیز با یک ماده عایق و ایزولان پوشیده شود اثر بهتری دارد زیرا در این حال لانه در زمستانها گرم و در تابستانها خنک خواهد ماند . در هلند معمولا برای این منظور از سقف های نی ای و یا بوریائی استفاده می کنند که بسیار ارزان و کم قیمت است .
در و پنجره :
درها از نظر اندازه باید بزرگ نباشند . حداقل یک متر پهنا ودو متر بلندی داشته باشند . تعداد پنجره ها را باید حداقل گرفت ، در مناطق سردسیر باید از چوب استفاده کرد و درمناطق خیلی سرد بهتر است پنجره ها دوبل باشند . مساحت پنجره تابعی از سطح آشیانه است به متوسط۲۰/۱ تا ۲۵/۱ سطح آشیانه به پنجره اختصاص می یابد . پنجره هرچه به کف نزدیک تر باشد آفتاب بیشتری به کف خواهد تابید در مناطق سردسیر برای حداکثر استفاده از نور وگرما پنجره ها را باید حتی المکان به کف نزدیک کرد . البته پیشنهاد می شود که با توجه به هزینه ها و مسائلی چون ، تنظیم نور سالن ، جلوگیری از ورود آلودگی به داخل سالن و . . . از سیتم ویندولس (بدون پنجره ) استفاده شود .
ارتفاع سالن در مناطق سردسیر ۴/۲ متر و در مناطق گرمسیر ۳ متر باید باشد
درها بایستی طوری ساخته شده باشد که به سادگی باز شود و در موقع کارکردن تولید اشکال ننماید . در ممکن است معمولی یا کشوئی باشد . در لانه های کوچک می توان از درهای کشوئی استفاده کرد ولی در لانه های بزرگ بهتر است از درهای معمولی که در جهت عمودی می چرخند استفاده نمود . ارتفاع درها معمولا ۵/۱-۲ متر کافی است و بهتر است در این درها فنر قرار دهند تا به خودی خود بسته شود .
درهای دو لتی برای لانه های بزرگ توصیه می شود و در لانه های کوچک می توان از درهای ساده و یک لتی استفاده نمود درهای داخلی را باید به طور ساده ساخت و ارتفاع آنها نیز باید به اندازه ای باشد که کارگر به آسانی بتواند از آنها بگذرد . برای ساختن در می توان از چوب ، حلبی و حتی آهن استفاده کرد عرض درها نیز باید به اندازه ای باشد که کارگر با وسائل به آسانی بتوان از میان آن بگذرد معمولا عرض یکمتر برای این منظور کافی است در لانه های بزرگ برای ورود تراکتور باید درها را بزرکتر گرفت .
پنجره ها
پنجره ها باید طوری ساخته شود که نور کافی حتی در روزهای تاریک ابری نیز وارد لانه شود .
ارتفاع پنجره نیز مهم است هر چه ارتفاع پنجره ها بیشتر و به کف لانه نزدیکتر باشد اشعه آفتاب بهتر در کف لانه پخش می شود .
در نقاط گرمسیر باید پنجره ها به سقف نزدیکتر باشد و به وسیله سایه بان هائی مانع از ورود آفتاب گرم تابستانی به داخل لانه شد و در نقاط سردسیر بر عکس هر چه پنجره ها به کف نزدیکتر باشد بهتر است زیرا مقدار بیشتری اشعه آفتاب به خصوص در زمستان وارد لانه می شود نقاط سردسیر اگر تعداد پنجره ها زیاد باشد سبب سرد شدن لانه می شود .
معمولا برای هر ۱۵-۱۸ متر مربع فضای کف یک متر مربع پنجره کافی است . در جاهائی که تمام پنجره ها فقط در یک سطح لانه قرار بگیرد باید کمی بیشتر از میزان ذکر شده در نظر گرفت .
در نقاط گرمسیر برای جلوگیری از گرم شدن زیاد از حد لانه به وسیله تابش اشعه آفتاب بهتر است در بالای پنجره سایبان تهیه دید این سایبان ها باید در جهت جنوبی و شرقی به کار رود .
در بعضی نقاط در تابستانها برای خنک کردن لانه معمولا شیشه های زیر سایه بان را بر می دارند و شیشه ای پائین را به وسیله رنگ سفید تار می کنند و بدین وسیله تا اندازه ای مانع از ورود آفتاب به داخل لانه می شوند .
بهترین تیپ پنجره آنهائی است که در جهت بالا و پایین باز و بسته می شوند . اینگونه پنجره ها اغلب مانع از کوران می شوند پنجره هائی که در حول محور عمودی باز می شوند دارای این مزیت هستند که می توان آنها را به وسیله یک اهرم با هم بست یا باز کرد .
به طور کلی از پنجره ها برای تهیه نور کافی و تهویه می توان استفاده کرد . در لانه ای که دارای پنجره کافی و هوای روشن است کمتر بیماری دیده می شود تولید نیز به همان نسبت در میزان رضایت بخش تر است .
معمولا سه نوع پنجره در جایگاه طیور در نظر می گیرند .
۱) پنجره های جلوئی: این پنجره ها اغلب در جهت جنوبی یا شرقی لانه قرار می گیرند و پنجره اصلی به شمار می رود .
این پنجره ها اغلب برای نور کافی مورد استفاده قرار می گیرد . از این رو هر چه بزرگتر باشد بهتر است در لانه های مدرن امروزه از کف تا زیر سقف کشیده می شود . بدین ترتیب اولا نور را به خوبی در سرتاسر لانه پخش می کند و اشعه آفتاب به خوبی می تواند به کف لانه به طور مایل بتابد .
در ضمن هوای کثیف و گرم را که در قسمت بالائی و در نزدیک سقف جمع شده اند از لانه بیرون می برد .
حداقل برای هر ۱۵-۱۸ متر مربع باید یک متر مربع پنجره در نظر گرفت ولی همان طور که گفته شد امروزه حداقل ۲/۱ دیواره جنوبی یا شرقی را به پنجره اختصاص می دهند . البته این امر بستگی به آب و هوا فرق می کند در نقاط سردسیر باید پنجره ها را کمتر کرد در نقاط گرمسیر پنجره های اصلی را طوری باید ساخت که در تابستان بتوان به سهولت آنها را از دیواره جدا کرد یا حداقل شیشه های آن را برداشت به این منظور اغلب از پنجره های سرتاسر چوبی که دارای شیشه های کشوئی هستند استفاده می شود . این دسته از پنجره ها را می توان بسته به موقعیت محل از چوب یا فلز ساخت .
نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد اینست که وقتی که نور از شیشه عبور می کند اشعه ماوراء بنفش آن توسط شیشه گرفته می شود از این رو از نظر خواص شیمیایی نور خاصیت خود را از دست می دهد .(زیرا می دانیم تنها قسمتی از اشعه آفتاب که تولید ویتامین D در بدن می کند قسمت ماوراء بنفش نور است ) از این رو اخیراً بعضی کشورها بجای شیشه برای پنجره ها از اوراق ضخیم نایلن یا طلق استفاده می شود . این امر علاوه بر این که ارزان تمام می شود از نظر اینکه نایلن یا طلق اشعه ماوراء بنفش نور را نیز جذب نمی کند بهداشتی تر است ولی در زمستانها لانه را سرد می کند و گرم کردن لانه دچار اشکال می شود از این سیستم فقط در نقاط گرمسیر که دارای زمستانهای ملایم است توصیه می شود .
۲) پنجره های عقبی: این پنجره های اغلب در جهت شمالی یا غربی لانه قرار می گیرند و بیشتر از جهت تهویه لانه بکار می روند . در ضمن تا اندازه ای به روشنائی لانه کمک می کند . در هنگام تابستان نیز با تولید جریان هوا به خنک کردن لانه در روزهای گرم کمک می کند .
این پنجره ها را اغلب برای جلوگیری از کوران نزدیک به کف یا سقف لانه قرار می دهند تا بر اثر باز کردن پنجره های جنوبی یا شرقی تولید کوران شدید و عوارض ناشی از آن ننماید .
اندازه این پنجره ها اغلب کوچک است و به طور ساده ، کشوئی با شیشه یا حتی بدون شیشه ساخته می شود.
در تابستانها معمولاً شیشه های آن را بر می دارند . این پنجره ها اگر در زیر سقف قرار گیرد بهتر است زیرا هوای گرم و کثیف لانه را خارج می کند بدون اینکه لانه سرد نماید .
این پنجره ها یا به عبارت دیگر دریچه ها ممکن است به فاصله یک متر از هم و در سرتاسر لانه قرار گیرند .
اندازه این پنجره ها بسته به ارتفاع دیواره و همچنین اندازه سالن فرق می کند ولی اغلب نیم متر ارتفاع و یک متر طول برای هر کدام در نظر می گیرند .
در بعضی مزارع این پنجره ها فقط از تخته های ساده تشکیل می شود که در هنگام احتیاج آنها را باز می کنند .
۳)پنجره های سقفی: معمولاً در لانه های بزرگ که دارای سقف های زاویه دار هستند گاهی در بن زاویه دو سقف پنجره های تهویه ای قرار می دهند .
اغلب در ساختمانهای چند ردیفی و بزرگ که تعداد زیادی پرنده در آنها نگاهداری می شوند به خصوص در نقاط گرمسیر از اینگونه پنجره ها به کار می رود .
باز کردن این پنجره ها در بین دو سقف به تهویه و خشک شدن لانه در تابستان کمک بسزائی می کند .
این گونه پنجره ها در نقاطی مانند ایران که هوای تابستانی بسیار گرم است و از طرفی استفاده از مواد عایق همچنین وسائل تهویه ای الکتریکی در لانه مرغها گران تمام می شود بسیار خوب است اخیرا در اطراف تهران در لانه هائی که سقف آنها طاقی است (مانند مساجد و کاروانسراهای قدیمی) از اینگونه پنجره ها در راس سقف تعبیه می شود .
امروزه معمولا برای لانه های بزرگ از ساختمانهای سوله استفاده می شود که دارای طول و عرض مختلف اند . تعدادی کارخانه در ایران این سالن ها را بسته به سفارش مشتری ساخته و در محل مورد نظر نصب می کنند . ساختمانهای سوله امروزه در مرغداری های جدید بسیار متداول است .
اقدامات لازم قبل از ورود جوجه
رمز موفقیت پرورش طیور گوشتی، اجرای یک برنامه مدیریتی مشخص و مؤثر قبل از ورود جوجه‌ها به فارم و طی دوران پرورش است. از آنجا که اجرای برنامه های تغذیه ای و بهداشتی در فارمهای چند سنی مشکل است بهتر آن است که از روش یکباره پر و یکباره خالی استفاده شود. جهت دستیابی به نتایج بهتر رعایت مسائل زیر پیش از ورود جوجه ها ضروری است :
۱- به ‌منظور حفاظت از گله‌ها در مقابل بیماریها از نظافت و ضد عفونی شدن صحیح و کافی تجهیزات سالن و محوطه اطراف سالنها مطمئن شوید.
۲- بستر در محوطه مادرهای مصنوعی باید هم سطح و یکنواخت باشد. بستر ناهموار ایجاد درجه حرارت غیر یکنواخت در کف سالن نموده و باعث مخفی شدن جوجه‌ها در بین پوشال بستر و یا در زیر دانخوریها و آبخوریها و محروم شدن از آب و دان در مرحله رشد می‌شود.
۳- سعی کنید که هر سالن را با جوجه مربوط به یک گله مادر پر نمائید، اگر این کار عملی نیست حداقل هر سالن را با جوجه‌های مربوط به گله‌های مادر همسن پر نمائید. این امر رقابت بین طیور را کاهش می‌دهد.
۴- زمان رسیدن جوجه به فارم را مشخص نموده و برای دریافت جوجه آمادگی کامل داشته باشید.
۵- هیترها را کنترل و از صحت کار آنها مطمئن شوید و با توجه به وضعیت هوای محیط ۲۴ تا ۳۶ ساعت قبل از ورود جوجه آنها را روشن نمائید. در این صورت قبل از ورود جوجه بستر کاملا گرم و درجه حرارت هوای سالن مناسب پذیرش جوجه می‌باشد.
۶- ضمن جلوگیری از وزش هوا از وجود هوای کافی داخل سالن بخصوص زمانی که از حرارت مستقیم استفاده می‌کنید مطمئن شوید.
۷- بازاء هر ۱۰۰۰ قطعه جوجه در محدوده مادرهای مصنوعی ۱۰-۸ عدد آبخوری آویز ثابت و ۶ عدد آبخوری کمکی کوچک کله قندی و یا پلاستیکی، یعنی جمعاً ۱۶-۱۴ عدد آبخوری در نظر گرفته شود. این آبخوریها قبل از جوجه‌ریزی بایستی با آب تمیز پر شده و درجه حرارت آب آبخوریها باید حدود ۱۵-۱۰ درجه سانتیگراد باشد. همچنین در سیستم آبخوری نیپل نیز بایستی از آبخوریهای کمکی استفاده شود.
۸- اضافه کردن مولتی ویتامین در چند روز اول به آب آشامیدنی مفید می‌باشد. زیرا ممکن است ویتامین موجود در دان بعلت گرما کاهش یافته باشد.
۹- ایجاد فضای اضافی جهت تغذیه در چند روز اول لازم می‌باشد. حداقل ۲۰% از فضای مادرهای مصنوعی در روی بستر با صفحات مقوائی و یا کفی کارتن پوشانده شود و در آنها همیشه مقدار کمی دان تازه وجود داشته باشد. در این صورت همواره طیور به دان دسترسی خواهند داشت. بلافاصله قبل از ورود جوجه به سالن دانخوریها را پر نمائید.
۱۰- شروع تغذیه بایستی با دان کرامبل با اندازه مناسب و بدون گرد و پودر دان باشد.
۱۱- دانخوریها و آبخوریها را مستقیماً زیر و یا خیلی نزدیک به مادرهای مصنوعی ندهید تا طیور براحتی بتوانند در اطراف آنها حرکت نمایند.
۱۲- با استفاده از دماسنجی که بتواند حداقل و حداکثر درجه حرارت را نشان دهد، درجه حرارت محوطه مادرهای مصنوعی و درجه حرارت سالن را کنترل نمائید.
۱۳- قبل از جوجه‌ریزی، هیترها را از نظر صحت کار آنها، آبخوریها را از نظر پاکیزگی و عاری بودن از پوشال و درجه حرارت مناسب آب، دانخوریها را از نظر وجود دان کافی و در دسترس بودن آنها کنترل نمائید.

تراکم جوجه‌ریزی
یکی از ضروریات اصلی رشد، حفظ سلامتی و کیفیت عمومی زیست و تامین فضای کافی برای هر پرنده می‌باشد. میزان فضای در نظر گرفته شده بستگی به مجموعه‌ای از فاکتورها نظیر: وزن طیور در هنگام کشتار، نوع سالن (باز و بسته)، شرایط آب و هوائی منطقه و فصل دارد. بدین جهت برای محاسبه ظرفیت جوجه‌ریزی بایستی بطور دقیق از ابعاد داخلی سالن‌ها مطلع باشیم. بطور کلی تراکم جوجه‌ریزی توصیه شده بشرح زیر می‌باشد:
میزان تراکم جوجه ریزی در واحد سطح
وزن )کیلوگرم( تراکم (قطعه در متر مربع(
۱٫۲۵ ۲۷٫۲
۱٫۵ ۲۲٫۷
۱٫۷۵ ۱۹٫۴
۲ ۱۷
۲٫۲۵ ۱۵٫۱
۲٫۵ ۱۳٫۶
۲٫۷۵ ۱۲٫۴
۳ ۱۱٫۳
۳٫۵ ۷٫۷۹

در سالنهای بسته: در انگلیس سازمان حمایت از رفاه طیور هیچگاه تحت هیچ شرایطی اجازه تولید بیش از ۳۴ کیلوگرم گوشت در هر متر مربع سالن را نمی‌دهد. جدول زیر با توجه به رفاه طیور و مدیریت مناسب و حداکثر تولید ۳۴ کیلوگرم گوشت در هر متر مربع، میزان تراکم (تعداد جوجه در هر متر مربع سالن) را نشان می‌دهد:
در تابستان و بخصوص در واحدهایی که امکان بروز مشکلات وجود دارد بایستی تراکم جوجه‌ریزی را کم نموده و در سالنهائی که از تهویه مناسبی برخوردار نمی‌باشند بایستی دقت بیشتری نمود و تراکم جوجه‌ریزی در آنها را نیز کاهش داد.
سالنهای باز: تراکم جوجه‌ریزی در سالنهای باز براساس فصل و نوسانات درجه حرارت متفاوت بوده و بایستی در تابستان از تراکم جوجه‌ریزی در سالنهای مذکور کاسته شود.
تخلیه جوجه ها
طولانی شدن زمان تخلیه جوجه باعث دهیدراته شدن جوجه‌ها و در نتیجه افزایش تلفات و کاهش پتانسیل رشد می‌گردد.توجه به کلیه نکات زیر هنگام جوجه ریزی لازم و ضروری است:
ـ مطمئن شوید که تحویل و توزیع جوجه‌ها در سالنها بطور صحیح انجام شده است. از انبار کردن جعبه‌های حاوی جوجه در منطقه مادر مصنوعی خودداری کنید.
ـ جعبه‌ها را به آرامی نزدیک به‌دان و آب در محدوده مادرهای مصنوعی تخلیه نمائید.
ـ جعبه‌های خالی را در یک طرف سالن‌ها جمع نمائید تا براحتی بتوانید آنها را به خارج از سالن انتقال دهید.
ـ جوجه‌ها باید سرزنده و شاداب و بدون نقص ظاهری باشند.
ـ جوجه‌ها بایستی در محدوده مادرهای مصنوعی قرار گیرند که روشنائی آنها از مادرهای مصنوعی و یا از لامپهای سالن که در بالای مادرهای مصنوعی هستند تامین می‌گردد. در صورتی که سالن دارای شرایط قابل کنترل باشد محصور کردن طیور در محدوده مادر مصنوعی ضرورتی ندارد ولی در صورتی که تعداد جوجه‌ها کم باشد و همچنین در سالنهای باز مفید می‌باشد.
۱ الی ۲ ساعت پس از استقرار، وضعیت توزیع جوجه‌ها در زیر مادرهای مصنوعی و میزان دسترسی آنها را به آب و دان کنترل نمائید.

کنترل رطوبت
رطوبت نسبی سالن باید ۷۰-۵۰ درصد باشد، رطوبت سالن باعث حفظ کیفیت بستر شده و از خشک شدن زیاد بستر و ایجاد گرد و غبار جلوگیری می‌نماید. رطوبت بالاتر را باید با افزایش تهویه کاهش داد. افزایش تهویه باعث از دست رفتن گرما و صرف هزینه اضافی است. وسائلی که بسرعت و به درستی بتوانند رطوبت را اندازه‌گیری نمایند تا حدی غیر معتبر می‌باشند و احتیاج به کالیبره کردن مکرر داشته و بدین جهت کنترل رطوبت را مشکل می‌سازند. ایجاد رطوبت نسبی بالاتر برای جوجه یکروزه استرس جابجائی جوجه از جوجه‌کشی تا مزرعه را کاهش داده و رطوبت کمتر، شانس دهیدراته شدن جوجه را افزایش می‌دهد.

مدیریت آبخوری
توزیع آب تمیز برای جلوگیری از دهیدراته شدن جوجه در طول دوران پرورش لازم می‌باشد. مصرف آب و دان بطور مستقیم با یکدیگر مرتبط بوده و بدون مصرف آب کافی، مصرف دان کاهش و نتیجتاً میزان رشد نیز کاهش می‌یابد. جهت افزایش میزان رشد نیاز مستمر به مدرنیزه کردن تجهیزات داریم.
بعنوان مثال یک پرنده در ۱۰ سال پیش در ۵۰ روزگی به وزنی می‌رسید که امروزه در ۴۰ روزگی به آن وزن می رسد (۲۰% کاهش در سن کشتار) که نشانگر لزوم افزایش توانائی تجهیزات موردنیاز تا ۲۰% می‌باشد.
امروزه استفاده از آبخوریهای نیپل مورد توجه قرار گرفته که در این صورت برای اطمینان از دسترسی طیور به آب بازاء هر ۹ قطعه یک آبخوری نیپل با جریان آب کم و بدون فنجانک لازم است ولی در صورت استفاده از سیستم نیپل با جریان آب بیشتر تعداد پرنده بازاء هر نیپل افزایش می‌یابد. میزان موردنیاز آبخوری آویز پلاستیکی به قطر ۴۰۰ میلی‌متر، برای هر ۱۰۰۰ پرنده ۱۰- ۸ عدد می‌رسد.
آبخوری برای جوجه یکروزه:
برای جوجه یکروزه بازاء هر ۱۰۰۰ قطعه جوجه ۶ آبخوری کوچک کله قندی و یا سینی در نظر بگیرید. این آبخوری‌ها هیچگاه نباید خالی باشند و مرتباً باید تمیز و مجدداً با آب تمیز و تازه پر شوند. بسیار مهم است که روز اول ورود جوجه‌ها به سالن آب در آبخوریها به‌میزان کافی وجود داشته باشد تا جوجه‌ها براحتی بتوانند به‌آب دسترسی پیدا کنند. سطح آب در آبخوریها با بزرگ شدن جوجه‌ها بایستی کاهش یابد تا از ریخت و پاش آب بوسیله جوجه‌ها جلوگیری شود.
تقریباً ۴۸ ساعت پس از جوجه‌ریزی باید آبخوریهای کمکی جمع شوند. ارتفاع آبخوریهای آویز باید هم سطح پشت پرنده باشد. تنظیم آبخوریها مرتباً باید کنترل شده تا ضمن توزیع آب به ‌میزان کافی از ریزش آب و هدر رفتن آن نیز جلوگیری شود. صرفنظر از نوع سیستم آبخوری همواره باید بازاء هر ۳ متر عرض سالن یک ردیف آبخوری در نظر گرفته شود. (توزیع یکنواخت آب در سالن)
مصرف آب (هوای معتدل) :
معمولا مصرف آب ۱٫۸-۱٫۶ برابر مصرف دان می‌باشد. این ضریب باید بعنوان یک راهنما باشد نه بعنوان یک ضریب ثابت. زیرا که تغییراتی در مصرف آب با توجه به کیفیت دان، درجه حرارت محیط و سلامتی گله ایجاد می‌گردد که باید به آن توجه و تدبیر مدیریتی مناسب اتخاذ گردد. استفاده از کنتور آب که میزان مصرف آب را مشخص می‌نماید، از ابزارهای مفید مدیریتی است. مشخص شدن مصرف آب و مطلع شدن از وضعیت سلامتی گله می‌تواند ما را در مورد زمان واکسیناسیون و همچنین درمان گله راهنمایی نماید. مصرف آب با افزایش درجه حرارت محیط افزایش می یابد، لذا باید در حرارت بیش از ۳۰ درجه سانتیگراد آبخوری‌های کمکی مورد استفاده قرار گیرند.
بهتر است هر سال یکبار آب مرغداری از نظر فیزیکی و شیمیایی و هر شش ماه یک بار نیز از نظر میکروبی آزمایش شود. توصیه می گردد برای روزهای اول یک آبخوری کله قندی برای ۵۰ قطعه جوجه در نظر گرفته شود و حتماً قبل از ورود جوجه ها به سالن، آبخوریها پر گردد. معمولاً آبخوریها را اطراف دانخوریها و کاغذ دانخوری می چینند. باید دقت کنیم فاصله آبخوریها حدود ۱٫۵ متر بیشتر نباشد. افزودن شکر به نسبت ۳ تا ۵ درصد در روز اول با نظر کارشناسان و همچنین استفاده از آنتی بیوتیک از روز دوم با نظر دامپزشک را نیز باید در نظر داشت. تهویه در هفته اول نباید زیاد مورد نظر باشد و معمولاً دو تا سه روز اول نیازی به روشن کردن هواکش نیست. برای ایجاد شرایط مطلوب آب و هوایی باید وضع ظاهری گله، فصل و غیره را در نظر داشت و اقدام به روشن کردن هواکش ها کرد هر چند در سالهای اخیر سیستم های کنترل کامپیوتری بدون دخالت پرسنل و با دادن برنامه اتوماتیک نسبت به تنظیم حرارت، رطوبت و تهویه اقدام می کنند. در خاتمه توجه همکاران را به این نکته جلب می کنیم که بررسی رفتار جوجه در سالن بصورت دائمی باید مد نظر باشد و با توجه به شرایط و وضع تحریک جوجه ها اقدامات لازم را انجام دهند.
مدیریت بستر
بستر ممکن است از پوشال چوب، خرده کاغذ یا کاه خرد شده باشد. از مصرف تراشه چوب سفت که دارای تانن زیادی است و همچنین تراشه چوب‌ریز و خاک اره‌ای که اگر بوسیله جوجه خورده شود باعث سوراخ شدن چینه دان و سنگدال می‌شود خودداری کنید. به‌منظور پیشگیری از بروز بیماری آسپرژیلوز، از مصرف بستر پوسیده و کپک زده خودداری نمائید. بهترین بستر، تراشه چوب سفید با کیفیت خوب است.
کاه در صورتی که به‌صورت صحیح عمل‌آوری و نگهداری شده باشد می‌تواند بستر مناسبی باشد.
جهت جلوگیری از ایجاد تاول سینه، سوختگی سینه و قرمزی و سوختگی مفصل خرگوشی که باعث تنزل کیفیت و کم شدن ارزش لاشه می‌گردد از بستر نرم با کیفیت مناسب استفاده شود. از مصرف پوشال پودر شده، مرطوب و یا کلوخه خودداری نمائید. بستر با کیفیت خوب دارای ۳۵-۳۰ درصد رطوبت می‌باشد. ارتفاع بستر ۷-۵ سانتیمتر توصیه شده است. هیچگاه بستر قدیمی را مجدداً استفاده نکنید. همیشه بستر قدیمی را خارج و برای هر نوبت جوجه‌ریزی از بستر تازه و جدید استفاده نمائید.
متیله شدن مجدد هموسیستئین در جوجه های جوان گوشتی تغذیه شده با سطوح متغیر متیونین، کولین و بتائین

خلاصه
با اینکه متیونین در تغذیه آمینواسیدی جوجه ها، حیاتی است، هنوز جزئیات جریان متابولیسم آن در سیستم مرغ ها روشن نشده است. این تحقیق، به برسی روابط متقابل بین میزان کولین (CHO) ، بتاین (BET) و اسید آمینه های گوگردی در رشد و متیله شدن مجدد هموسیستئین جگر می پردازد. سطوح نمره دهی شده (۰ و ۰۷/۰ ، ۱۱/۰ و ۲۴/۰ دردص) از DL-Met به جیره های حاوی CHO کافی و دارای کمبود اسید آمینه های گوگردی (۲۶/۰ درصد متیونین قابل هضم، ۲۶/۰ درصد cys قابل هضم) اضافه شدند. هر سطح Met به تنهایی یا همراه با CHO (25/0 %) یا BET (28/0 %) آزمون شدند. جوجه های گوشتی از ۸ روزگی تا ۲۲ روزگی در قفس ها بزرگ شدند و ۱۲تیمار غذایی در سه قفس تکرار ، که در هر قفس ۵ پرنده وجود داشت، به آنها خورانده شد. افزایش وزن و بازدهی غذا با افزودن ۱۱/۰ درصد Met تکمیلی به حداکثر رسید (۰۵/۰ p<) در حالی که حداکثر جذب مواد غذایی با افزودن ۰۷/۰ درصد Metتکمیلی به دست آمد. در کل، پارامترهای رشدی با اضافه کردن CHO یا BET به جیره های دارای کمبود یا بیش بود Met افزایش یافت. کمترین تغییرات در دوباره متیله شدن HCY جگری از طریق مسیر بتاین- هموسیستئین متیل تراسفراز در پاسخ به تغییرات جیره ای اتفاق افتاد، بنابراین ، این اطلاعات از پیشنهادات قبلی مبنی بر اینکه در زمان تغذیه با جیره های حاوی کمبود یا بیش بود Met ، BHMT ممکن است نقشی تنظیم کننده داشته باشد، دفاع نمی کنند. بر خلاف فرض های قبلی بر اساس فعالیت آنزیمی، به نظر می رسد در بیشتر وضعیت های جیره ای ، میزان کمی متیله شدن مجدد HCY با سنتز Met ، بر خلاف متیله شدن ناشی از مسیر بتاین- هموسیستئین متیل ترانسفراز پیشی می گیرد.

مقدمه:
جگر یکی از مهمترین مکان ها برای متابولیسم Met می باشد، که اولین اسید آمینه محدود کننده در جیره های مرغی تجاری است. برای رسیدن به نقش خود به عنوان یک دهنده متیل (ترانس متیلیشن)،Met به هموستیستئین (HCY) تبدیل می شود که در محل تقاطع متابولیسم اسید آمینه های گوگردی قرار می گیرد. اگر HCY از طریق مسیر غیر قابل برگشت ترانس سولفوراسیون پیش برود، تولید CYS ممکن است بعد از اضافه شدن یک گروه متیل توسطfolate – vitamin B12- dependent Met synthas یا betaie (BET)- HYC methylteransferase (BHMT)اتفاق بیافتد، بر عکس ، HCY ممکن است دوباره به Met تبدیل شود.
گروه متیلی فراهم شده توسط BHMT از BET نشأت می گیرد، که محصول اکسیدآسیون کولین (CHO ( می باشد. آنزیم های درگیر در ترانس سولفوراسیون با فعالیت قابل توجهی در بافت های جگر، پانکراس و کلیه خرگوش ها یافت شده اند؛ به طور مشابه فعالیت BHMT غالباً در جگر دیده شده است. بعضی فعالیت ها نیز در بافت کلیه وجود دارند. برعکس، MS به طور گسترده در بافت های پستانداران و ماکیان بیان می شود.
بیشتر جیره های تجاری ماکیان دارای کمبود Met هستند، بنابراین نیازی جدی برای Met اضافی در جیره های تجاری ماکیان وجود دارد.
به این ترتیب، ارزیابی پیوسته متابولیسم SAA در بهینه کردن فرمولاسیون جیره، بخش مهمی را تشکیل می دهد. به خاطر نقش حیاتی و بسیار ویژه جگر در متابولیسم SAA در چگر تمرکزداشته باشیم. فینکلستین و مارتین (۱۹۸۴) گزارش کرده اند که در پستانداران، حدود ۵۴% از HCY کبدی به Met ، دوباره متیله شده اند و استورچ و همکاران (۱۹۸۸) تخمین زده اند که در مردان بالغ جوان، حدود ۳۸% HCY به Met ، باز متیله شده اند. اطلاعاتی در حدود جریان HCY از طریق سیستم های باز متیله شدن کبدی در ماکیان، وجود ندارد.
تکنیک ایزوتوپ پایدار مورد استفاده قرار گرفت تا بررسی کمی باز متیله شدن HCY کبدی را از طریق BHMT یا MS د جوجه های کبابی، ممکن کند. تحقیق قبلی در مورد فعالیت آنزیمی نشان داد که تغییرات جیره ای در سطوح SAA ،CHO یا BET باعث تغییر در فعالیت کبدی BHMT در جوجه های کبابی و خرگوش ها می شود. در هر حال ، ما فرض کرده ایم که جریان متابولیست از طریق مسیرهای دوباره متیله شدن تا حدودی می تواند تحت تأثیر وضعیت تغذیه ای ماکیان قرار بگیرد، همانطور که ما در تحقیقات قبلی روی خرگوش ها و انسان آن را مشاهده کردیم. در این مطالعه یک شیوه درون شیشه ای ایزوتوپ پایدار برای مطالعه باز متیله شدن HCY در بافت جگر ماکیان مورد استفاده قرار گرفته است. تأثیر سطوح SAA ، CHO و BET بر پارامترهای رشدی و باز متیله شدن HCY مورد بررسی قرار گرفته است.
مواد و روش ها
تمام روش های توسط اینستیتوی مراقبت از حیوانات دانشگاه آرکانزاس و کیته مصرف آن ، مورد تأیید قرار گرفته اند. جوجه های کبابی تجاری تازه سر از تخم بیرون آورده در قفسه های زمینی نگهداری شدند و با آرد ذرت – سویا به عنوان جیره استارتر تغذیه شدند که توصیه های NRC (1994) را رعایت کرده بود. در روز هشتم ، جوجه ها به قفس ها (۵ پرنده به ازای هر قفس) در حالی که وزن های مشابهی در سطح ۵% داشتند، منتقل شدند. هر کدام از ۱۲ تیمار غذایی با ۳ قفس، تکرار شد، تیمارها از روز هشتم تا بیست و دوم ، تغذیه شدند. یک جیره غذایی با پایه آرد ذرت- بادام زمینی (جدول ۱) به گونه ای که به استثنای Met و CYS با توصیه های NRC (1994) برای جوجه های کبابی سازگار باشد، فرموله شد. سطوح SAA به گونه ای طراحی شد که از کمبود (۵۹/۰ درصد از SAA کل) تا حدوداً کافی (۸۳/۰ از SAA کل) را در بگیرد، و تیمارهای غذایی شامل سطوح طبقه بندی شده DL-Met (0، ۰٫۰۷ ، ۰٫۱۱ یا ۲۴/۰ درصد) یا به تنهایی یا همراه با سطوح اضافه ایزومتیل از CHO (25/0 %) یا BET (28/0%) به جیره غذایی پایه اضافه شد. وزن بدن، جذب مواد غذایی و میزان مرگ ومیر یاداشت برداری شد و میزان افزایش وزن، جذب غذا میزان مؤثر بودن ماده غذایی محاسبه شد. در پایان ارزیابی رشدی، بافت کبد از ماکیان مورد آزمایش ، جمع آوری شد در دمای OC 80- نگهداری گردید.
روش های ارزیابی دوباره متیله شدن HCY بر اساس شیوه درون شیشه ایزوتوپ پایدار مشابه با روش استفاده شده توسط استورچ و همکاران (۱۹۹۱و ۱۹۸۸) و وان گلدنر و همکاران (۱۹۹۹) با تغییرات لازم بود. بافت جگر یخ زده (۲ گرم) از ماکیان مورد آزمایش ، با دو برابر شدن حجمی خود از بافرپتاسیم (۷/۴ گرم KCL، ۱۴/۰ گرم KH2 PO4 ، ۰۳۷/۰ گرم EDTA، ۳۹۱/۰ میلی لیتر ۱ و۲ مرکاپتو آتانول و آب تا رسیدن به حجم ۵۰۰ میلی لیتر سوپانسیون ، هموژنیزه و سانتریوفوژ شد. مایع سطحی جمع آوری شد. محتوای پروتئینی هر نمونه ارزیابی شود. محتوای پروتئینی در نمونه های مختلف به گونه ای تنظیم شد که مثل هم باشند (بر حسب میلی گرم بر لیتر). در طی این فرایند، دما در OC 4 حفظ شد تا متبولیسم در مجموعه، کند باشد. مقدار مشخصی از ترکیب هموژن (۳۵۰ میکرولیتر) بعد از اضافه کردن ML 50 از محلول ۵۰ میلی مولار HCY و ۲۰ میلی مولار محلول ایزوتوپ پایدار بنتاین در بافر پتاسیم در بن مادی با دمای OC 37 به مدت ۰ تا ۱۰ دقیقه نگهداری شد. در نتیجه مطالعه مقدماتی (داده ها نشان داده نشده است)، دوره انکوباسیون ۱۰ دقیقه ای درون محدوده پاسخ خطی فعالیت آنزیمکی و غلظت سوسترا قرار داشت. با اضافه کردن ۲ میلی لیتر از ۲NHCL به لوله ها در دوره های زمانی معین، واکنش خاتمه یافت. مخلوط های حاصله، سانتریوفوژ شدند و سپس با اضافه کردن ۱۰۰ میکرولیتر از محلول ۲۵ میکروگرمی فنیل آلانین D5 در بافر پتاسیم در میلی لیتر، به ۴۰۰ میکرولیتر، از سوپانسیون ماده اینکوبه شده، با ایزوتوپ پایدار فنیل آلانین spike شدند. فاز رویی بعداً برای ارزیابی کمی ایزوتوپومرهای Met طیف سنجی های جرمی – HPLC شدند.
ایزوتوپومرهای Met و استاندارد بینابینی از هم جدا شده و با استفاده از یک سیستم جرمی- HPLC و با بکارگیری کروماتوگرافی فاز معکوس و یونیزه کردن الکترو- اسپری ارزیابی کمی شدند. یک اسپکتروفوتومتر water platform lcz top mass و یک water Alliance 2090 HPCL ، برای کمیت سنجی ایزوتوپومرهای Met و استانداردهای بینابینی مرد استفاده قرار گرفتند mass spectrometery به یک نشانگر یونیزاسیون الکترو اسپری که به عنوان وجه یونی مثبت مورد استفاده قرار گرفت، تجهیز شد. پارامترهای راه اندازیmass spectromatery برای ردیابی غنی شده ایزوتوپی، بهینه شد. جداسازی ایزوتوپومرهای آمینواسیدی undervvitizd با استفادهاز ستون waret symmrry c18 ، بابکارگیری پروفیل شویشی گرادیانی از تری فلور استیک اسید ۱/۰ با آب و اسید تری فلور استیک اسید ۱/۰ با آب، تکمیل شد.
یک دفعه که محل پیک ایزتوپومترهای Met و استاندارد بینابینی فنیل الانین کمیت سنجی شد، منطقه پیک Met و استاندارد بینابینی مربوطه، بهینه سازی شد. اعداد منطقه پیک استاندارد شده بین دوره های اینکوباسیون ۰ و ۱۰ دقیقه مورد استفاده قرار گرفت تا درمورد متیله شدن مجدد HCY به نتیجه ای برسیم. Met ایجاد شده در اثر دوباره متیله شدن HCY از طریق BHMT ، وزن مولکولی ای تعادل u 152 داشت (ME غنی شده) چون یک گروه متیلی دریافتی از ایزوتوپ پایدار BET را که حدودm-u a 3 از گروه متیلی عادی سنگین تر است، حمل می کند، Met ایجاد شده و در اثر مسیر MS (Met طبیعی) وزن مولکولی طبیعی داشت (a-m-u 149 ). بنابراین ، دراین سیستم واکنشی، Met دوباره متیله شده که از طریق BHMT ایجاد شده است، وزن مولکولی بیشتری نسبت به Met تولیدی در اثر MS دارد. به نظر می رسد ریال طی دوره انکوباسیون ۱۰ دقیقه ای برگشت مقدار مشخصی از Met در سیستم واکنش رخ می دهد؛ بنابراین این سیستم تمام Met جدید را به ازای هر ثانیه اندازه گیری نمی کند؛ بلکه تغییرات Met باقیمانده را طی ۱۰ دقیقه اینکوباسیون اندازه گیری کرده است. تفاوت بین منطقه پیک استاندارد شده ۰ و ۱۰ دقیقه اینکوباسیون، نمایشی از کمیت Met ارائه می دهد که در اثر دوباره متیله شدن تشکیل شده است، و ارزش عددی این منطقه پیک برای رسیدن به نتیجه ای در مورد رفتار این ۲ مسیر دوباره متیله شدن در زمانی پرنده ها با سطوح مختلف SAA ، CHO و BET تغذیه شده اند؛
اطلاعات بدست آمده از آنالیز طیف سنجی جرمی- HPLC بررسی شد و مناطق پیک از انکوباسیون ۰ و ۱۰ دقیقه ای برای محاسبه پارامترهای زیر مورد استفاده قرار گرفت:
– تغییر شبکه ای در Met طبیعی. این بخش تفاوت بین مناطق پیک Met طبیعی( با وزن مولکولی ۱۴۹) را بعد از اینکوباسیون های ۰ و ۱۰ دقیقه ای می باشد و تغییر شبکه ای در Met تشکیل شده از طریق مسیر MS را نشان می دهد.
– تغییر شبکه ای در Met غنی شده. این بخش منطقه پیک Met غنی شده بعد از مرحله انکوباسیون ۰ و ۱۰ دقیقه ای می باشد و تغییر شبکه ای را در Met ایجاد شده از طریق مسیر BHMT نشان می دهد.
– تغییر شبکه ای در Met کل. این بخش مجموع تغییر شکل شبکه ای در Met غنی شده و طبیعی است و متیله شدن مجدد کل را از طریق مسیرهای BHMT و MS نشان می دهد.
– درصد دوباره متیله شدن از طریق مسیر BHMT . این بخش نشان دهنده نسبت دوباره متیله شدنی است که از طریق مسیر BHMT اتفاق می افتد و با تقسیم Met غنی شده و برMet کل محاسبه می شود.

ارزیابی آماری
میانگین قفس به عنوان واحد آزمایشی در نظر گرفته شد و داده ها در یک طرح کاملاً تصادفی مورد آنالیز واریانس قرار گرفتند (SAS,2004) با میانگین تیمارها با استفاده از روش مقایسه چند دامنه حداقل معنی داری یا آزمون چند دامنه دانکن، جدا شدند. مقایسه ساده df برای آزمون تأثیر کلی Met ،CHO وBET مورد استفاده قرارگرفت (وقتی مناسب بود).تفاوت ها در سطح (۰۵/۰ P<)معنی داری در نظر گرفته شد.
نتایج و بحث
تأثیر کلی تیمار غذایی بر ویژگی رشد در جدول ۲ نشان داده شده است. افزایش وزن و بازدهی ماده غذایی به صورت خطی تا Met افزودنی ۱۱/۰ % ، افزایش یافت، در حالی که جذب مواد غذایی در Met افزودنی ۰۷/۰ درصد به حداکثر رسید. در مجموع، CHO و BET زیاد بر ظاهر رشد تأثیری نداشتند. پاسخ به Met افزودنی ، جالب توجه بود چون ماکیان مورد آزمایش بیشینه پاسخ رشدی را در سطح Met افزودنی(۷/۰% از کل SAA)توصیهNRC(1994)، داشتند. مشاهدات قبلی در آزمایشگاه و اطلاعات منتشرنشده و همچنین نیاز بالقوه کمتر بهMet وCys را برای جوجه های کبابی در طی دوره استارتر نشان می دهند؛ تحقیقات بعدی برای تعیین اینکه آیا حداکثر رشد می تواند در جوجه های کبابی تجاری با سطوح کمتر از توصیه برای Met وCys بدست آید، یا نه لازم است.
هر چند تأثیر کل BET , CHO اضافی بر رشد، معنی دار نبود ( جدول ۲) ؛ وقتی CHO یاBET به جیره فاقدMet افزودنی ، اضافه شد. افزایش اندک درBwgain رخ داد. تحقیق زیادی گزارش کرده اند کهCHO یا BET افزودنی ، Bwgain پرنده های تغذیه شده با جیره های دارای کمبود حاشیه ایMet را افزایش می دهند بنابراین ، در جیره های دارای کمبود حاشیه ایMet به نظر می رسد کهCHO ،BET یا Met می توانند باعث پاسخ رشدی متعادل در جوجه های کبابی شوند و آنCHOوBET می توانند بخش کوچکی از نیازمندی بهMet را پوشش دهند، که فرض می شود به خاطر جبران کردن بخشی از نیاز به Met که برای گروه های متیلی لازم هستند، باشند.
همانطور که در تحقیق حاضر اتفاق افتاد، پاسخ های رشدی بهCHO یاBET افزودنی ، قبلاً در جیره های دارای کمبود جزئی MET یاSAAمورد توجه قرار گرفته بود. در هر حال، در جیره های غذایی که دارای کمبود شدیدMet هستند، پاسخ رشدی بهBET یاCHO افزودنی ، خیلی پایین تر از پاسخ رشدی مشاهده شده در اثرMet افزودنی بود. پاسخ جزئی بهCHO یاBET ممکن است به خاطر افزایش دوباره متیله شدنHCY باشد، بنابراین سطوحMet سلولی ، باعث افزایش فعالیت آنزیم های دوباره متیله کننده می شود. در مطالعه حاضر، متیله شدن مجردHCYدر قیمت با CHO یاBET افزودنی ، در جیره دارای سطوح کمبود SAA ، افزایش یافته است ( جدول ۳) ، اما پاسخ رشدی تنها در جیره فاقدMet افزودنی ، قابل توجه بود که ارتباط بین درباره متیله شدن افزوده شده و رشد را زیر مسئولمی برد. مطالعات بیشتری نیاز است تا مکانیسم مسئولپاسخ رشدی به CHO یاBET را در جیره های دارای کمبودSAA روشن کند.
نتایج بدست آمده از مطالعه ایزوتوپ پایدار در جدول ۳ نشان داده شده است. سطحMetجیره ای تأثیر معنی داری بر باز متیله شدن BHMT ای یا وابسته بهMS یا درصد نسبیHCY که توسطBHMT باز متیله شدن است، تأثیر نداشت . اضافه کردنCHO به جیره پایه (Met%0 افزودنی ) به نحو معنی داری ظرفیت کبدی را برای دوباره متیله شدنHCY کل افزایش دارد همانطور که با پیک سطوح MET کل نشان داده شد ) ، اما در جوجه های کبابی تغذیه شده باMet افزودنی ، تنها فزایش اندکی در دوباره متیله شدنHCY کل مشاهده شد. برعکس، افزودنMet باعث افزایش بازمتیله شدنHCY شد. دوباره متیله شدن از طریق مسیرMS به نظر می رسد که مسئول بیشتر تغییرات در باز متیله شدن کل باشد. بازمتیله شدن HCY با MS با افزودنCHO به جیره پایه (۰% Met افزودنی ) ،‌به صورت معنی دادن افزایش یافت و با افزودنCHO به جیره حاویMet افزودنی ، از نظر عددی بیشترشد . دوباره متیله شدنHCY باMS باBET اضافه شده به جیره حاوی ۰ ، ۰۷/۰ و ۲۴/۰ درصدMet افزودنی ، به صورت معنی داری بیشتر شد با افزودن BET به جیره دارای ۱۱/۰ % Met افزودنی ،از نظر عددی افزایش یافت.
به نظر می رسد جیره تأثیر اندکی بر دوباره متیله شدن وابسته به BHMT داشته باشد؛ تنها تغییر قابل توجه ، افزایش اندک دوباره متیله شدنHCY در پاسخ به افزودنBET به جیره های حاوی و ۰۷/۰ و ۲۴/۰ درصد Met افزودنی ، می باشد.
در مقایسه عددهای پیک برای تشکیلMet (جدول ۳) به نظر می رسد که دوباره متیله شدن HCY توسطBHMT تحت تمام شرایط جیره ای ، از نظر اندازه کمتر بود،‌که پیشنهاد می کندMS بدون توجه به محتوایMetجیره ای یا وجودBET یاCHO اضافی سیر غالب دوباره متیله شدن در سیستم جگر ماکیان است. اهمیت نسبیMS وقتی بیشتر مشهود می شود که به متیله شدن مجدد از طریق مسیر BHMT به عنوان درصدی از متیله شدن کل نگاه کنیم ( جدول ۳ ) افزایش Met جیره تأثیر معنی داری بر HCY که از طریق مسیرBHMT باز متیله شده بود،‌ندارد. هر چند افزایش عددی ایی در۱۱/۰ % Met افزودنی ایجاد شد. افزودنCHO یاBET اضافی باعث کاهش نسبت (درصد) باز متیله شدن از طریق مسیرBET می گردد، که بعضی موارد معنی دار است؛ و تأثیرBET نسبت بهCHO ، وقتی که به جیره های حاوی ۰ و ۰۷/۰ %Met افزودنی ، اضافه شود ، بیشتر مورد تأکید قرار گرفته است.
گزارشات تحقیق های انجام شده روی خرگوش و انسان نشان می دهد که باز متیله شدن HCY ممکن است به طور مساوی از طریق مسیرهایMSوBHMT انجام می شود. در مطالعه آنها در مورد پاسخ تغییرات جیره ای درMet ،CHOو BET روی فعالیت های آنزیم باز متیله کننده جگر در جوجه ها ، ساندرسون و مکینالی (۱۹۹۰) مشاهده کردند که فعالیتBHMT در جگر ماکیان بیش ازMSبوده است. این تحقیق نتیجه گیری کرده اند که در جوجه ها ، انتقال گروه متیل از BET بیشتر متیله شدن مجدد HCYرا تکمیل می کند.
نتایج ما تحت بیشتر شرایط جیره ای مورد استفاده در آزمایشات ، متفاوت از یافته های آنها بوده است. درصد بازمتیله شدنHCY توسط BHMT در بیشتر موارد کمتر از ۴۰ % و در بعضی موارد کمتر از ۲۰% بوده است. ( جدول ۳ ). در هر حال این مسئله جالب بوده که برای جوجه های کبابی تغذیه شده باMet افزودنی ۱۱/۰ درصد (میزانی که در آن رشد به حداکثر می رسد) بدونCHOیا BET اضافه، میزان دوباره متیله شدنHCY توسطMS یاBHMT نسبتاً متعادل بوده است. بنابراین برای جوجه های کبابی تغذیه شده با جیره های حاوی سطوح SAAی کافی بدون دهنده متیل اضافی (CHOیا BET)، به نظر می رسدHCY به صورت مساوی بین مسیرهای دوباره متیله شدن تقسیم شده است.
بیشتر مطالعات گذشته ، فعالیت آنزیمی را به عنوان ابزار ارزیابی تأثیر جیره بر متابولیسم کبدیBHMT اندازه گیری کرده اند. در جوجه ها و خرگوش ، وقتی جیره های دارای کمبودMet و حاوی مقدار کافی یا زیاد بدونCHO وBET تغذیه شدند.
BHMT را در زمانی که جیره فاقدMet یا جیره حاوی مقادیر زیاد Met به خرگوش ها خورانده شد،‌مشاهده کرده اند. آنها گزارش کردند که فعالیتBHMT با جذب بالاتر پروتئین و Met ، افزایش یافت ، در حالیکه فعالیتMS ، وقتی بدن به Met نیاز دارد، افزایش یافت . آنها فکر کردند که فعالیتBHMT به گونه ای عمل می کند که Metرا تحت شرایط کمبوده جیره حفظ کند. این نتایج ، نقشی را برایBHMT پیشنهاد می کند که با مشاهدات فرونتیرا و همکاران مطابقت دارد، آنها تنظیم متابولیسمMet را در انسان مطالعه کردند و پیشنهاد نمودند که تغییرات متابولیکی در کمبود شدید یا بیش بود شدیدMet در جیره ، برای حفظ یا با ثبات کردن سطوحMet سلولی ،‌رخ می دهد.
در مطالعه حاضر که جریانHCY واقعی مورد ارزیابی قرار گرفت، تنها تغییرات اندکی در دوباره متیله شدنBHMT-dependent HCY در پاسخ به تغییرات جیره ای در سطوحMet ،CHO یا BET مورد توجه قرار گرفت، که بر اساس تحقیقات قبلی ، مورد انتظار برد که فعالیتBHMT را افزایش دهد. بنابراین ، به نظر نمی رسد کهBHMTبه گونه ای عمل کند که سطوحMet سلولی را در زمانی که Met جیره ای دچار کمبود بود یا برای ته نشین کردن HCY اضافی در زمانی که جیره ای زیاد بود، بدون در نظر گرفتن سطوحBET وCHO در جیره ، حفظ کند. به جای آن،‌به نظر می رسد MSبه تغییرات جیره ،‌بیشتر پاسخ می دهد، اما زمانی که BET یا CHO زیاد، به آنها خورانده شود،‌پاسخ نمی دهد. این مهم است که توجه کنیم جیره پایه ما از نظرMetوCys داری کمبود بوده است ، در حالی که جیره امرت و همکاران (۱۹۹۶ ) و فینکلستون و همکاران (۱۹۸۲) حاوی مقادیر کافی یا زیادCys بوده است نشان داده شده است که سطوحCys جیره بر ترانس سولفوراسیون تأثیر می گذارند، بنابراین سطحCys ممکن است بصورت بالقوه بر دوباره متیله شدن HCY کبدی تأثیر داشته باشد.
مکانیسمی که توسط آن BET یاCHO اضافی جیره می تواند از طریقMS بر دوباره متیله شدن کبدی تأثیر بگذارد، کاملاً روشن نیست، اما مشاهدات زیادی باید صورت بگیرد . فعالیتBHMT توسطN,N-dimethylglycine ، یکی از محصولات جانبی واکنشBHMT ، محدود می شود. شاید در جیره های دارای کمبودMet و بیش بود. BET یاCHO شرایطی که قبلاً نشان داده شده است باعث افزایش فعالیتBHMT در جوجه های کبابی می شود، جریان افزایش یافته ای که از فعالیت بیشتر، مورد انتظار است، با تولید افزایش یافتهN,N-dimethylglycine در ارتباط است، و باعث افزایش ممانعت از فعالیتBHMT می گردد. همچنین ارتباطی بین N,N-dimethylglycine و مسیرMS وجود دارد. دی متیله شدن اکسیداتیوN,N-dimethylglycine باعث تشکیل سارکوزین میشود، که می تواند گروه های متیلی را به درونfolate pool القاء کند.
سطوح سرین جگر نیز ممکن است به این مسئله مربوط باشند. در مطالعه ای بر روی دوباره متیله شدنHCY کبدی ، سوسکلی و همکاران (۲۰۰۱) بیان کردند که گروه های متیلی از۵,۱۰methy lenetetrahy-drofolate ممکن است یا برای سنتزser ( از۶۱y ) یا برای دوباره متیله شدنHCY مورد استفاده قرار بگیرند. وقتی میزان در دسترس بودن گروه های متیلی ناپایدار ،‌حداقل باشد، گروه های متیلی از۵,۱۰methy lenetetrahy-drofolate ممکن است به سمت تولید Ser هدایت شوند. برعکس، وقتی گروه های کافی متیلی وجود دارند، دوباره متیله شدن ممکن است مورد حمایت قرار گیرد. گریگوری و همکاران (۲۰۰۰) نیز نقشSer را بر دوباره متیله شدن HCY مطالعه کردند و مشاهده نمودند که دو دستهSer در متابولیسم یک کربنه وجود دارند. در حضور گروه های متیلی اضافه در سیستم ، متابولیسمSer می تواند گروه های متیلی را برای تولید بیشتر۵methy lenetetrahy-drofolate فراهم کند، بنابراین باعث مقدار بیشتر دوباره متیله شدن از طریقMSمی گردد در مطالعه ما ،‌تیمارهای جیره ای که دوباره متیله شدن HCY را توسط MS افزایش دادند، دارای گروه های متیلی اضافی از CHO یاBET اضافی در جیره هستند، بنابراین احتمالاً تأثیر غیرمستقیمی بر دوباره متیله شدن وابسته بهMS از طریق تأثیرات ترکیبی و Ser , N,N-dimethy lglycineخواهند داشت.
در نهایت، به نظر می رسد تکنیک درون شیشه ایزوتوپ پایدار،‌با استفاده از بافت کبدی تعریف شده با تیمارهای غذایی برای مطالعه دوباره متیله شدنHCY ، قابل استفاده باشد. ارتباط معنی داری بین دوباره متیله شدنHCY و رشد در ماکیان استارتر جوجه های گوشتی که جیره های متفاوتی از نظرSAA با یا بدون CHO یاBET اضافی تغذیه شدند، وجود نداشت.
به علاوه بر خلاف نتایج بدست آمده از تحقیقات قبلی بر اساس فعالیت آنزیمی ، BHMT نقش تنظیم کنندگی نشان نداد و به نظر می رسد درصد بیشترHCY در بیشتر شرایط جیره ای ، توسطMS ، دوباره متیله می شوند.

پاورپوینت : داده کاوی

پاورپوینت
۰۶ آبان
2+

پاورپوینت : داده کاوی

پیشینه طرح موضوع داده‏ کاوی به دهه ۱۹۸۰ و به صورت جدی، به دهه ۱۹۹۰ برمی‏گردد. پیش از آن٬ از سیستم‏های جمع‏آوری و مدیریت داده‏ها و اصطلاحاً لایروبی داده‏ها استفاده می‏شد٬ اما به مرور زمان٬ استخراج و کشف سریع و دقیق اطلاعات با ارزش و پنهان از پایگاه داده‏ها به‏عنوان داده‏کاوی مورد توجه قرار گرفت. به این شکل بود که فرایند داده‏کاوی به عنوان فرایند آماری و تجزیه و تحلیل درفرایند کشف دانش در پایگاه داده‏ها (KDD) پررنگ شد ،به حدی که گاه٬ داده‏کاوی (DM) به‏عنوان مترادف کشف دانش در پایگاه داده‏ها(KDD) مورد استفاده قرار می‏گرفت. امروزه فرایند استخراج اطلاعات معتبر٬ از پیش ناشناخته٬ قابل فهم و قابل اعتماد از پایگاه داده‏های بزرگ و استفاده از آن در تصمیم‏گیری و در فعالیت‏های تجاری داده‏کاوی نامیده می‏شود. در تعاریف متعدد و متنوع برای داده‏کاوی برموضوعاتی نظیر: استخراج دانش کلان٬ کاوش در داده‏ها٬ تجزیه و تحلیل داده‏ها و یافتن روابط و الگوهای مطمئن بین داده‏ها تاکید می‏شود. هدف نهایی داده‏کاوی٬ ایجاد سیستم‏های پشتیبانی تصمیم‏گیری سازمانی است. داده‏کاوی به استخراج اطلاعات مفید و دانش از حجم زیاد داده‏ها می‏پردازد. داده‏کاوی٬ الگوهای حاوی اطلاعات را در داده‏های موجود جست‌وجو می‌کند. این الگوها و الگوریتم‏ها، می‏توانند توصیفی باشند یعنی داده‏ها را توصیف کنند و یا جنبه پیش‏بینی داشته باشند، یعنی از متغیرها برای پیش‏بینی ارزش‏های ناشناخته سایر متغیرها به‏کار روند. داده‏کاوی توصیفی، به‏دنبال یافتن اگرها در فعالیت‏ها یا اقدامات گذشته است و داده‏کاوی پیش‏بینانه با نگاه به سابقه٬ رفتار آینده را پیش‏بینی می‏کند

 

فهرست مطالب:

مقدمه

حوزه فعالیتهای داده کاوی
روش آنالیز آماری
روش داده کاوی
مراحل کاری در داده کاوی
مثال تفهیمی در مورد داده کاوی
مراجع
نتیجه گیری

 

برای دانلود این اسلاید از دکمه ی زیر استفاده کنید:

 

کوه زایی چیست؟

کوه زایی
۰۶ آبان
5+

دید کلی
حرکات کوه زایی سبب ایجاد کوهستانها و پیدایش سلسله جبالها شده است و از طرف دیگر نیروهای داخلی ، فعالیتهای دیگری در زمین داشته و باعث بوجود آمدن پدیده‌های مختلفی از قبیل آتشفشان ، چین ، زمین لرزه ، گسل ، دگر شیبی و بالاخره درز و شکاف می‌گردند. همانطوری که می‌دانیم پوسته زمین از تعدادی صفحه تشکیل شده است که این صفحات بر روی آستنوسفر که حالت خمیری و پلاستیکی دارد قرار دارند. صفحات به دلیل وجود حرکات کنوکسیونی در داخل گوشته زمین در حال حرکت هستند. مرز این صفحات ممکن است به صورت همگرا ، واگرا و یا امتداد لغز باشد. در مرز صفحات همگرا دو صفحه به یکدیگر برخورد می‌کنند و در واگرا دو صفحه از همدیگر دور می‌شوند.
اساسا بایستی پذیرفت که عمل کوهزایی در محل برخورد صفحات همگرا یا نزدیک شونده روی می‌دهد. برخورد صفحات مزبور موجب می‌گردد تا نهشتهای رسوبی که در حاشیه قاره‌ها انباشته شده‌اند درهم کوبیده شده و یا خرد شوند و سنگها یا به عبارت کلی‌تر لایه‌ها تا‌خوردگی پیدا کرده و روی هم رانده شوند. در بعضی اوقات صفحه‌ای که بخشی از پوسته قاره‌ای روی آن سوار است با صفحه دیگری که بخشی از پوسته قاره‌ای دیگر را حمل می‌نماید، تصادف می‌کنند. در نتیجه لبه جلویی صفحه اول به زیر لبه جلویی صفحه دوم فرو می‌رود و موجبات چین‌خوردگی را در محل تصادف فراهم می‌سازد.
مدت زمان کوهزایی
فرآیندی که سرانجام منجر به برپایی و تشکیل کوهها می‌شود طولانی است اما در مقایسه با حرکات خشکی زایی ، این حرکات خیلی سریع عمل می‌کنند. به هر حال این مدت زمان برای انسان خیلی طولانی به نظر می‌رسد. در بسیاری از سلسله کوهها حرکات کوهزایی تا چند میلیون سال طول کشیده است.
نشانه‌های حرکات کوهزایی
چنانچه علت اصلی کوهزایی را فشردگی پوسته در جاهایی بدانیم که پلیتهای پوسته با یکدیگر برخورد می‌کنند، فرضیه‌ای کارآمد برای کوهزایی در دست داریم. بطور کلی ، چند نوع فرآیند زمین شناسی وجود دارد که از برخورد پلیتها حاصل شده است و اثر همیشگی در پوسته زمین باقی می‌گذارند. این نشانه‌ها شامل موارد زیر می‌باشند.

تشکیل حوضه‌ای باز در پوسته
اولین نشانه برای حرکات کوهزایی تشکیل حوضه‌ای باز در پوسته ، به عرض چند ده یا چند صد کیلومتر و چندین کیلومتر عمق می‌باشد. این نوع ساختارها در مقایسه با بزرگی زمین بسیار کوچک و بی‌اهمیت است اما تاثیر بسزایی در انباشتگی رسوبات دارد. رسوبات در چنین فرورفتگیها نهشته می‌شوند و از این رو ممکن است رشته‌ای از حوضه‌های طویل بوجود آید که از مواد تخریبی ارتفاعات پر شود. فرونشتها نیز ممکن است اولین نشانه از جنبشهای عمیق در زیر پوسته باشد. برای مثال در برخی نواحی ، در زمان پرکامبرین پسین رسوباتی به ضخامت بیش از ۵ کیلومتر نهشته شده و چند صد میلیون سال بعد ، در طول پالئوزوئیک سلسله کوههایی پدید آمده است که می‌تواند گویای برخورد پلیتها باشد.
دگر شکلی پوسته
دومین نشانه چنین جنبشهایی در پوسته ، دگر شکلی پوسته از اثر فشردگی است. این نشانه سابقه‌ای همیشگی در چهره سنگها باقی می‌گذارد، مانند اسلیتهایی که پهن شده و ساختار کاملا جدیدی در نتیجه فشار پیدا کرده‌اند. همچنین کلیواژی که باعث می‌شود اسلیتها به ورقه‌های نازکی جدا شوند، نتیجه آرایش موازی کانیهای دگرگونی در جریان دگر شکلی سنگ است. دیگر سوابق ماندنی و پایدار ، روراندگیها و چین‌خوردگیهایی هستند که در سلسله کوهها مشاهده می‌شوند. می‌توان سن بسیاری از این ساختارها را معلوم کرد و بدین ترتیب تقویمی برای دگر شکلیهای یک کمربند کوه زایی تهیه کرد.
فعالیتهای ماگمایی و دگرگونی
سومین نشانه ، فعالیتهای ماگمایی و دگرگونی است که در اثر بالا رفتن حرارت پدید می‌آید. البته منشا این حرارت دقیقا معلوم نیست و نمی‌توان یک جریان حرارتی شدید را به پویایی پوسته و گوشته بالایی نسبت دهیم. با این وجود مدارکی وجود دارد که ما را به چنین نتیجه‌ای هدایت می‌کنند. دگر شکلی و دگرگونی اغلب بر یک پهنه از پوسته تاثیر گذاشته و همزمان باهم نیز محو می‌شوند. ارتباط زمانی نزدیکی بین دگر ریختی (که با سن چین‌خوردگیها ، روراندگیها و جهت یافتگیهای جدید در سنگها مشخص می‌شود) و دگرگونی (شامل تشکیل مجموعه‌های کانی جدید) وجود دارد. همبستگیهای چندی میان فعالیتهای ماگمایی و کوه زایی نیز وجود دارد، بطوریکه بسیاری سلسله کوهها دارای توده‌هایی از سنگهای گرانیتی هستند که بر ناحیه کوه زایی محدود می‌شوند. این محدوده ممکن است در طول چند صد کیلومتر گسترش داشته ، همزمان با تکتونیک یا پس از تکتونیک باشد.
پایان کوه زایی
هنگامی که کوه زایی پایان می‌پذیرد، بالا آمدگی روی می‌دهد و یک پوسته قاره‌ای پایدار تشکیل می‌شود که در آن چند پلیت کوچکتر پوسته‌ای توسط کمربندهای فعال که به تازگی تثبیت و پایدار شده‌اند، به یکدیگر مربوط می‌شوند و یک بلوک بزرگتر و جدید از پوسته سخت تشکیل می‌دهند. با تشکیل بلوکهای پایدار دیگر ، وسعت این پوسته سخت بتدریج افزایش می‌یابد.

حرکات کوه زایی دوران سوم:
از لحاظ حرکات کوه زایی دوران سوم دوره اصلی برای تشکیل کوه های آلپ بوده و کمربندهای کوه زایی حاشیه اقیانوس آرام و تتیس در این دوران تحول زیادی پیدا کرده و وضع کنونی را به خود گرفته اند. در محدوده تتیس، پزرگناودیسهای آلپی در دوره پالئوژن صورت کاملی به خود گرفته و در دوره نئوژن واحدهای پالئوژئوگرافی جدیدی بوجود آمده اند. گسلهای زیادی که تشکیل آنها در میوسن فوقانی آغاز شده و در پلیوسن توسعه پیدا کرده اند از نتایج حرکات کوه زایی فوق محسوب می شوند.
عمده ترین فازهای کوه زایی که در این دوران تاثیر کرده اند عبارتند از:
– لارامید: در اواخر کرتاسه و از پالئوسن رخداده و تاثیر عمده ای در شکل گیری فلات ایران و آلپ داشته است.
– پیرنه ئن: در ائاخر ائوسن و اولیل الیگوسن بوقوع پیوسته و در اروپا بیشتر تاثیر داشته است.
– هلوت: در الیگوسن تاثیر کرده است
– ساو: در اواخر آکویتانین و اوایل بوردیگالین در میوسن اتفاق افتاده است.
– آتیک: در اواسط میوسن اتفاق افتاده است.
– رودانین: در مرز بین میوسن و پلیوسن بوقوع پیوسته است.
– والاک: در اواسط پلیوسن اتفاق افتاده است.
– پاسادنین: در اواخر پلیوسن تاثیر کرده است.

جغرافیای دیرینه دوران سوم:
کره زمین در پالئوژن از لحاظ جغرافیایی شباهت زیادی به دوره کرتاسه دارد. خشکی گندوانا به تقسیمات کوچکتری تقسیم می شود و آمریکای جنوبی، مجموعه آفریقا و عربستان که هنوز به هم متصل می باشند، استرالیا، شبه جزیره هند و ماداگاسکار که تازه از هم جدا شده اند را به وجود می آورد. آمریکای شمالی تقریبا از اوراسیا جدا می شود و ارتباط این دو توسط دو تنگه بین گروئنلند و جزایر بریتانیا واقع بوده برقرار می گردد. به این ترتیب اقیانوس های دیگر نیز بوجود می آیند. البته هنوز هم اقیانوس منجمد شمالی باز نشده و از الیگوسن این عمل آغاز می شود. قاره ها توسط اقیانوسهای مجاور خود مورد پیشروی قرار گرفته اند. کمربند حاشیه ای اقیانوس کبیر محل فعالیت شدید آتشفشانی نوع آندزیتی بوده و حرکات کوه زایی لارامید را به دنبال داشته است. کمربند تتیس در ائوسن و بویژه در اواخر آن تغییرات مهمی را در منطق بزرگناودیس باعش می شود و در اواخر همین دوره است که جنبشهای مماسی آغاز می گردد. در دوره الیگوسن، مرحله بزرگناودیس تاخیری که از ابتدای ائوسن با تشکیل آندزیتها در حوضه داخلی آغاز شده بود به مرحله تکاملی خود می رسد و در دوره میوسن افزایش بیشتری می یابد.
در دوره میوسن، قاره ها و اقیانوسها وضعی شبیه وضع کنونی داشته اند با مختصر پیشروی و پسروی دریا در روی ساحل و هم چنین از روی جدا بودن دو قاره آمریکای شمالی و جنوبی در محل کانال پاناما و اتصال عربستان به آفریقا در محل بحر احمر از آن تمیز داده می شوند. کمربندهای کوه زایی در این دوره نیز کمربندهای حاشیه اقیانوس کبیر و تتیس بوده است.
تغییراتی که در دوره پلیوسن در زمین صورت گرفته است بدین صورت بوده که اتصال بین آمریکای شمالی و جنوبی به وسیله باریکه ای از خشکی برقرار می شود و خشکی عربستان و آفریقا در محل دریای احمر کشیدگی پیدا می کند و این دریا شروع به تشکیل شدن می نماید.

مقاله تعیین منطقه آسایش شهر بندر انزلی با استفاده از جدول اوانز

مقاله
۱۹ شهریور
0

عنوان مقاله تعیین منطقه آسایش شهر بندر انزلی با استفاده از جدول اوانز

واحد درسی : کاربرد اقلیم در صنعت توریسم

چکیده

ازبین عوامل تا ثیر گذار بر صنعت گردشگری و به طور کلی زندگی ، سلامتی و آسایش انسانها ،می توان به شرایط جوی و اقلیمی اشاره کرد .برای تعیین منطقه آسایش اقلیمی با استفاده از روش اوانز از داده های میانگین های حداکثر و حدااقل دما و میانگین حداقل و حداکثررطوبت نسبی ایستگاه انزلی طی یک دوره ۵۵ ساله (۲۰۰۵-۱۹۵۱) بهره گرفته شده است .
بر اساس نتایج حاصل از محاسبات تعیین منطقه آسایی با استفاده از جدول اوانز مشخص شد که وضعیت گرمایی در روز این شهر برای ماه های دی، بهمن، اسفند، فروردین، اردیبهشت ، مهر ،آبان و آذر سرد برای ماه های خرداد و شهریور حالت راحت و برای ماه های تیر و مرداد گرم می باشد و نیز وضعیت گرمایی در شب برای ماه های دی ، بهمن، اسفند ، فروردین ، اردیبهشت ، شهریور ، مهر ، آبان و آذر سرد ، تیر گرم و خرداد و مرداد حالت راحت است. پس بر اساس این شاخصها پیشنهاداتی برای گردشگران ارائه شده است.
کلیدواژه ها: شاخص اوانز – اقلیم آسایش ، شهرستان بندرانزلی ، گردشگری

برای دانلود از باکس زیر استفاده کنید

 

نظریات اساسی در مسئولیت مدنی

مسئولیت مدنی
۰۸ شهریور
1+

نظریات اساسی در مسئولیت مدنی
مقدمه
مقاله پیش رو در حیطه حقوق خصوصی می باشد و در آن به تحلیل و بررسی مسئولیت مدنی مجانین که یکی از اقسام محجورین مورد حمایت قانونگذار می باشند می پردازد. در این نوشتار از سویی به توصیف و تحلیل مسئولیت مدنی و لزوم جبران خسارت ناشی از فعل زیانبار و ازدیگرسو به چگونگی جبران خسارت زیاندیده ناشی از فعل زیانبار مجانین پرداخته شده است.
مسئولیت مدنی ناشی از فعل زیانبار محجورین همواره مورد عنایت قانونگذاران و حقوقدانان بوده است، زیرا عدالت و انصاف و مصلحت اجتماعی اقتضا می کند که زیان وارده به وسیله محجور نیز جبران شود و هیچ زیانی بدون جبران باقی نمانده به دلیل ضعف قدرت نظارتی خانواده و منترل ناکافی والدین و سرپرستان بر اعمال محجورین بویژه مجانین و نیز به دلیل افزایش تألمات و ناگواریها و ناهنجاریهای روحی و روانی ، تدارک خسارت ناشی از اعمال زیان آور آنان مورد توجه مقننین و صاحبنظران حقوق قرار گرفته و اهمیت موضوع را فزونی بخشیده است.
در این نوشتار بنیادی تحلیلی سعی بر این است که به سوالهای نگارنده که شامل سوالات اصلی: «مسئولیت مدنی چیست ؟ و محجور کیست؟»،«مبانی نظری تاثیر جنون در مسئولیت مدنی کدامند؟»و«به مسئولیت مدنی مجنون و سرپرستان وی در حقوق ایران چگونه پرداخته شده است؟»و سؤالات فرعی:«مسئولیت به چه معناست و به چند نوع تقسیم می شود؟»،« تفاوت مسئولیت مدنی باسایر اقسام مسئولیت در چیست؟»،«ارکان مسئولیت مدنی کدامند؟» و نیز«حجر چیست و محجورین مورد حمایت قانونگذار ایران کدامند؟»،«چگونه می توان مسئولیت مدنی مجانین را برمبنای نظریه تقصیر مورد تحلیل و بررسی قرار داد؟»،«مسئولیت مدنی مجانین بر اساس نظریه خطر به چه شکل تحلیل می گردد؟»،« قواعد فقهی مؤثر در مسئولیت مدنی مجانین کدامند؟»، «مسئولیت مدنی مجنون بر مبنای ماده ۱۲۱۶ ق.م. چگونه تحلیل می شود؟»وهمچنین «مسئولیت مدنی مجنون برمبنای ماده ۷ ق.م.م. چگونه تحلیل می شود؟» پاسخ داده شود.
مسئولیت را می توان از ابعاد مختلف لغوی، اصطلاحی،فقهی و حقوقی تعریف کرد. مسئولیت به طور کل به دو قسم اخلاقی و حقوقی تقسیم شده و نوع حقوقی آن خود به انواع دیگری مانند: کیفری، مدنی، اداری، قراردادی و….قابل تقسیم می باشد.
بنظر می رسد بر اساس تعریف هر یک از انواع مسئولیت ، ما بین مسئولیت مدنی و انواع دیگر مسئولیت تفاوتهایی بر مبنای چگونگی ایجاد ، اثبات و یا ضمانت اجرای آن ها و مبانی دیگر وجود دارد.
ارکان مسئولیت مدنی عبارتند از: فعل زیانبار، ضرر ورابطه سببیت میان آن دو.
حجر به معنای عدم اهلیت استیفا بر اساس منع قانونی می باشد و اقسام محجورین مورد حمایت قانونگذار ایران عبارتند از : صغار، مجانین ، افراد غیر رشید و سفیه.
بر اساس نظریه تقصیر ، مسئولیت تنها با احراز تقصیر ایجاد می شود. از آنجائیکه خود مجنون فاقد مسئولیت مدنی می باشد ، لذا مسئولیت مدنی ناشی از فعل زیانبار وی به سرپرست او منتسب می شود و ایت تنها در صورتیست که سرپرست مجنون در نگاهداری و مراقبت از مجنون دچار تقصیر شده باشد.
همچنین بر اساس نظریه خطر هر شخص که در اثر فعالیت خود خطری ایجاد می کند و موجب زیان دیگری می شود مسئول است و باید خساراتی را که به شخص زیاندیده وارد آورده جبران کند. در این نظریه ، مبنای تقصیر برداشته شده است . به نظر می رسد به دلیل لزوم جبران، می توان درصورتیکه سرپرست مجنون دچار تقصیر نگردیده است از طریق این نظریه به نوعی جبران خسارت وی را تضمین نمود.
در قواعد فقهی مورد استفاده در اثبات مسئولیت مدنی، قاعده اتلاف و تسبیب با قاعده خطر و تسبیب تقریب معنایی دارند.
سرپرستی به معنای مواظبت و نگاهداری می باشد ورابطه سرپرستی از دو طریق قانونی و قراردادی برقرار می گردد.
بر مبنای ماده ۷ق.م.م. در صورتیکه سرپرست مجنون در حفاظت و نگاهداری از مجنون کوتاهی کند در صورت ایجاد فعل زیانبار توسط مجنون مقصر شناخته می شود و در نتیجه این تقصیر جبران خسارت بر عهده وی می باشد.در این فرض دو حالت را میتوان در نظر گرفت: حالت اول اینکه سرپرست مجنون از استطاعت مالی برای جبران خسارت برخوردار باشد.در این حالت وی مسئول پرداخت تمام خسارت است وحالت دوم اینکه سرپرست مجنون استطاعت مالی جهت پرداخت تمام یا قسمتی از خسارت را نداشته باشد. در این فرض به موجب ماده ۷ قانون مسئولیت مدنی بر حسب مورد خسارت کلا” یا جزئا” از مال صغیر یا مجنون جبران می شود.
همچنین بر مبنای ماده ۱۲۱۶ق.م. در صورتیکه سرپرست مجنون در ایجاد خسارت توسط مجنون مقصر نباشد،جبران خسارت توسط خود مجنون باید انجام پذیرد . در این فرض نیز میتوان دو حالت را در نظر گرفت: در حالتیکه مجنون استطاعت جبران خسارت را داشته باشد به تادیه کل خسارت ناشی از عمل خویش محکوم می گردد. اما در حا لتیکه مجنون استطاعت جبران تمام یا قسمتی از خسارت را نداشته باشد تنها تا حدی که موجب عسرت و تنگدستی وی نگردد به پرداخت ملزم خواهد شد. که در این حالت ، دیگر باقیمانده خسارت از محل اموال سرپرست یا محافظ صغیر یا مجنون پرداخت نخواهد شد، چه ، مسئولیت ناشی از فعل غیر جنبه استثنایی دارد وتنها در محدوده مصرح در قانون قابل استناد است ۰ لذا در مورد آن بخش از خسارت که بر اثرعدم استطاعت صغیر یا مجنون بدون جبران باقی مانده ، وضع همانند موقعی است که زیاندیده بااعسار عامل ورود ضرر مواجه شده است .
براساس ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی هرگاه دولت در وظایفی که به موجب قانون در قبال مجنون بر عهده دارد ، مانند نصب قیم کوتاهی نماید و بدین سبب مجنون زیانی به دیگری وارد کند ، می توان دولت را از باب اینکه سبب اقوی از مباشر است مسئول دانست و هرگاه خسارت ، ناشی از تقصیر کارمند دولت ( مانند دادستان یا جانشین او ) باشد، مسئولیت بر عهده شخص او خواهد بود.
در این نوشتاربرای گردآوری مطالب از روش کتابخانه ای استفاده شده است . منابع مورد استفاده شامل کتب ،مقالات ومطالب منتشره پیرامون این عنوان در مجلات و سایتهای حقوقی ونیز پایان نامه های حقوقی می باشد.
فصل اول: کلیات
در مورد مبنای مسئولیت مدنی نظریات مختلفی ارائه شده است که اولین نظر نظریه تقصیر است. نظریه تفسیر که پایه و مبنای مسئولیت مدنی را تشکیل می‌دهد قاعده عمومی مسئولیت مدنی است و اگر قاعده خاصی نباشد به قاعده تقصیر رجوع می‌شود. به طور کلی در نظریه تقصیر (۳) مطلب مد نظر قرار می‌گیرد. اول اینکه اصل بر برائت است یعنی اگر کسی فعلی انجام داده و خسارت وارد شده، اصل بر برائت اوست نه اینکه اصل بر مسئولیت خسارت زننده باشد، دوم اینکه برای اینکه زیان زننده محکوم به جبران خسارت شود باید تقصیر او ثابت شود و سوم اینکه مدعی (یعنی زیان زده) باید تقصیر را ثابت کند.
نظریه دومی که ابراز شد، نظریه فرض تقصیر است یعنی باز در محدوده نظریه تقصیر هستیم ولی از سه عنصر اساسی برای مسئولیت زیان زننده، نیازی به اثبات تقصیر نیست. نظریه تقصیر با نظریه سبب در فقه تطابق دارد نظریه سومی که در باب مسئولیت مدنی مطرح شد، نظریه خطر بود در این نظریه برای ایجاد مسئولیت دریک مصداق خاص کافی است که بین یک فعل خاص و مشخص و ضروری رابطه برقرار شود ولی نیازی به احراز تقصیر نیست. قاعده خطر در حقوق ایران می‌تواند با قاعده اتلاف همانند شود زیرا در هر دو کسی که ضرری به دیگری بزند ملزم به جبران آن است و نیازی به اثبات تقصیر یا عدم اثبات آن نداریم. تنها کاری که فاعل فعل زیانبار برای رهایی از مسئولیت می‌تواند انجام دهد این است که رابطه علیت بین فعل و زیان را برهم بزند. بعد از نظریه خطر نظریات دیگری راجع به مبنای مسئولیت ارائه شد که گاهاً شدید‌تر از نظریه خطر بودند، زیرا در نظر یه خطر ما برای مسئولیت وجود رابطه علیت را لازم داشتیم ولی در این نظریات ما احراز رابطه سببیت را هم نداریم، ‌که تحت عنوان مسئولیت به تضمین یا مسئولیت مطلق ذکر می‌شوند. این نظریه نیز د رحقوق ایران می‌تواند با غصب همانند شود.
۱) در فقه هر چند محتوا و گستره بحث مسئولیت مدنی در همان اندازه که در بالا با توجه به نظریات غربی گفته شد وجود دارد ولی از نظر شکلی نحوه بیان فقها متفاوت است. فقها چند قاعده در باب مسئولیت مدنی دارند:
۱) قاعده تسبیب: مقصود از تسبیب این است که کسی سبب و رود خسارت به دیگری شود. سبب یعنی عاملی که با واسطه خسارت وارد می‌کند نه مباشرتاً، منتهی در بین عوامل مختلفی که خسارت ایجاد می‌کنند عامل اصلی است و این سبب وقتی می‌تواند عامل اصلی و ضامن باشد که انحرافی هم داشته باشد یعنی تقصیر داشته باشد.
۲)‌قاعده اتلاف: اتلاف یعنی اینکه کسی مباشرتاً خسارتی را به دیگری وارد آورد و فرق و تمایز آن با تسبیب این است که ؛ تقصیری نمی‌خواهد و با فورس ماژور هم رفع می‌شود.
۳)‌ضمان ید ؛ ضمان ید یعنی اگر کسی مال غیر را بدون اذن تصرف کند [ چه اذن مالکی یا اذن قانونی ] طبق این قاعده ضامن است. قاعده ضمان ید به قاعده[‌ علی الید ]‌هم مشهور است قاعده اصطیادی [ علی الید ما اخذت حتی تؤدیه ]‌یبانگر قاعده ضمان ید است. قاعده (علی الید) با توجه به اطلاق و عموم خودش هم شامل کسی می‌شود که عالماً آن را تصرف کند و هم جاهل باشد و این مسئولیت آنقدر وسیع است که اگر بخواهیم تطبیق دهیم با حقوق جدید، با مسئولیت به تضمین یا مسئولیت مطلق نزدیک می‌شود.
۴) قاعده لاضرر: لاضر از قواعد ی است که در فقه بسیار مورد استناد قرار می‌گیرد نظری که اکثر فقها بر آن اعتقاد دارند، آن است که قاعده لاضرر نفی حکم می‌کند و نمی‌توان با استناد به آن جعل حکم کرد.
۵)‌قاعده غرور: غرور یعنی فریب، طبق قاعده غرور، کسی که دیگری را فریب داده و بواسطه فریب خسارتی به او وارد شده است، ضامن است « المغرور یرجع علی من غره»
۶) قاعده اقدام: اقدام یعنی کسی با اراده خود مسئولیتی یا کاری را به طور نوعی انجام دهد که نتیجه‌اش ایجاد مسئولیت است.
۳_ ارکان مسئولیت مدنی:
معمولاً سه رکن اصلی برای مسئولیت ذکر می‌شود: ‌
الف)‌فعل زیانبار: ‌فعل یا رفتاری است که بطور کلی غیر مباح باشد هر چند در بعضی موارد ممکن است کسی در اعمال حق مشروع خویش نیز مسئول شود که آن را (سو استفاده از حق)‌نامند.
ب)‌ضرر: چون در مسئولیت مدنی، ‌ما کسی را ضامن می‌دانیم که ضرری را وارد کرده است. لذا اگر ضرر نباشد ما اصلاً مسئولیتی مدنی نخواهیم داشت.
ضرری که موجب مسئولیت می‌شود باید دارای سه ویژگی باشد: ‌
۱) ضرر باید واقعی باشد
۲) ضرر باید جبران نشده باشد
۳)‌ضرر باید مستقیم باشد یعنی ضررهای با واسطه زیاد ؛ ضرر تلقی نمی‌شود، در ضرر مستقیم ممکن است مال موجودی از بین برود: ‌مثلاً کسی ماشین دیگری را از بین ببرد و یا اینکه منفعت مسلمی که می‌توانسته ایجاد شود، ‌ایجاد نشود (عدم النفع)‌البته در نظر غالب و مشهور این است که عدم النفع قابل مطالبه نیست ولی آنچه الان در بین حقوقدانان مورد اتفاق است اینست، ‌که عدم النفع اگر مستقیم باشد و عرفا ضرر تلقی شود، قابل مطالبه است: تقسیم دیگر ضرر تقسیم به ضرر مادی و ضرر معنوی است: آنچه د ر این تقسیم بندی مورد اختلاف است این است که ضرر معنوی آیا خسارت هست و باید جبران شود یا نه؟
عده‌ای عقیده دارند که چون خسارت معنوی قابل تقویم به پول نیست و نوعی تشفی خاطر محسوب می‌شود لذا خسارت نیست و نباید جبران شود و اگر شک کنیم که مدعی علیه، تکلیفی زائد بر جبران خسارت مادی دارد اصل عدم زیادت تکلیف است. اما در مقابل اکثر حقوقدانان عقیده دارند که خسارت معنوی نیز خسارت است و باید جبران شود زیرا که اگر ارکان مسئولیت جمع باشد و ضرری را عرف، خسارت بداند باید جبران شود. و در توجیه می‌گویند دیات که در فقه بصورت مقداری مقدر تعیین شده نوعی خسارت معنوی است.
ج) رابطه سببیت: ‌تعریف رابطه سببیت و اینکه در اجتماع اسباب کدام سبب مسئول است از بحثهایی است که در مورد آنها بسیار مناقشه شده است:
۱)‌برخی گفته اند، ‌سبب برای اینکه، ‌رابطه سببیت ایجاد کند باید سبب نزدیک باشد.
۲)‌برخی گفته اند سبب برای اینکه، رابطه سببیت ایجاد کند باید سبب بلا واسطه باشد
۳)‌بعضی گفته اند سبب برای اینکه رابطه سببیت ایجاد کند باید متعارف باشد. از بین این نظرات باید گفت که: رابطه سببیت، ‌رابطه عرفی و مستقیم است که بین فعل زیانبار و ضرر ایجاد می‌شود لذا از بین این نظریات سه گانه فوق، نظریه سبب متعارف مقبولیت ببیشتری پیدا کرده است و قانون مدنی هم در ماده ۳۳۶ خود استناد عرفی را ملاک مسئول بودن و ضرر دانسته است.
۴- برخی موارد وجود دارند که رابطه سببیت بین ضرر و فعل زیانبار را قطع می‌کنند که عبارتند از:
الف) قوه قاهره: فورس ماژور از عواملی است که می‌تواند مسئولیت را رفع کند چرا که با دخالت قوه قاهره رابطه تسبیت عرفا ٌ‌بین ضرر و قوه قاهره برقرار می‌شود و فاعل از مسئولیت بری می شود.
ب)‌اکراه: اکراه نیز از علل رافع مسئولیت مدنی است چرا که اکراه کننده سببی اقوا از اکراه شونده است، لذا عرفا رابطه سببیت بین ضرر و اکراه کننده برقرار می‌شودو اکراه شونده، از مسئولیت بری می‌گردد.
ج) اضطرار: حالتی است که شخص مجبور می‌شود به خاطر عوامل خارجی، به اراده خودش زیان وارد نماید. آنچه در مورد اضطرار باید بیان شود این است که بطور کلی اضطرار مسئولیت مدنی را منتفی نمی‌کند چرا که اضطرار حکم تکلیفی یعنی حرمت استفاده از مال دیگری را بر می‌دارد ولی حکم وضعی که ضمان است بر جای خود باقی می‌ماند
نتیجه: پس به طور کلی اضطرار تأثیری در رابطه سببیت ندارد.
د)‌دفاع مشروع: می‌تواند رافع مسئولیت مدنی باشد نه از باب اینکه رابطه سببیّت را مخدوش می‌کند، بلکه به این علت که فعل زیانبار را که عملی غیر مباح بود به عملی مباح تبدیل می‌کند.
۵- در بخش مسئولیت مدنی قانونگذار مدنی (۲) بحث را از همدیگر جدا کرده است:
الف)‌بحث اول: ‌کلیات است که بطور کلی در این باره می‌توان گفت:
۱)‌هر کس من غیر حق مالی را دریافت کرده است باید برگرداند. (م. ۳۰۳)‌برخی از حقوقدانان این ماده را قاعده دارا شدن غیر عادلانه می‌دانند.
۲)‌ایفای ناروا: اگر کسی اشتباهاً خود را مدیون می‌دانست آن دین را تأدیه کند، ‌حق دارد از کسی که بدون حق اخذ کرده است استرداد نماید(م. ۳۰۲) پس برای احراز ایفا ناروا باید اقدام شخصی پرداخت کننده { به عنوان ایفا } باشد نه مثلاً هبه و غیره ثانیاً‌: باید اشتباه پرداخت کننده احراز شود و فرقی نمی‌کند که اشتباه در دین یا مدیون یا داین باشد. .
۳) بحث دیگری که در بخش کلیات مسئولیت مدنی آمده است م. ۳۰۶ م است. این ماده اصطلاحاً ٌ‌به اداره فضولی مال غیر مشهور است. که مقرر می‌دارد « اگر کسی اموال غایب یا محجور و امثال آنها را بدون اجازه مالک یا کسی که حق اجازه دارد، ‌اداره کند باید حساب زمان تصدی خود را بدهد. د رصورتی که تحصیل اجازه در موقع مقدور بود یا تأخیر در دخالت موجب ضرر صاحبان مال باشد. دخالت کننده مستحق اخذ مخارجی خواهد بود که برای اداره کردن لازم بوده است »
ماده ۳۰۶ ق. م را در حقوق موضوعه یکی از عمده مصادیق قاعده احسان می‌دانند. که طبق آن [‌کسی که احسانی می‌کند در مقابل خساراتی که ممکن است بدون تعدی و تفریط او به ملک غیر وارد شود ضامن نیست]‌در واقع طبق این قاعده متصرف نوعی امین [‌امین قانونی ]‌ محسوب می شود. شرایط ماده ۳۰۶ ق. م:
الف) دخالت مدیر به عنوان [اداره مال غیر ] باشد، لذا اگر کسی برای جلوگیری از ورود ضرر به مال خودش در مال دیگری تصرف کند و اصلاحاتی انجام دهد، اداره مال غیر تلقی نمی‌شود (یعنی قصد احسان نداشته باشد)‌
ب) تحصیل اجازه ممکن نباشد، لذا صرف قصد احسان کافی نیست. و باید اخذ اجازه نیز متعذر باشد و الاضامن است.
ج)‌مال باید در معرض خطر جدی باشد: (ملاک ضرر نوعی است نه شخص)‌
د) در قاعده احسان باید بطور متعارف بین ضرر وارده و ضرری که از آن جلوگیری شده است تناسب وجو د داشته باشد.
۵- فصل دوم در ضمان قهری:
در این فصل چهار موجبی را که قانون مدنی برای ضمان قهری برشمرده است بررسی خواهیم کرد. ۱) غصب و آنچه در حکم آن است ۲) اتلاف ۳) تسبیب ۴)‌استیفا
۶- غصب:
غصب استیلا بر حق غیر است به نحوعدوان، [ اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم در حکم غصب است ]
الف) در غصب علم و آگاهی شرط است و اگر متصرف جاهل بر عدم استحقاق خویش باشد این در حکم غصب است.
ب)‌متجاوز و غاصب در غصب باید قصد استیلا یافتن را داشته باشد.
ج) برخی عقیده دارند که موضوع غصب باید مالیت داشته باشد هر چند ملک باشد، لذا به نظر اینها تصرف و استیلا بر یک قوطی کبریت خالی که ملک دیگری است غصب نیست ولی در مقابل عده‌ای اعتقاد دارند که با معیار ماده یک قانون مسئولیت مدنی و با ملاک شخصی می‌توان حکم به جبران هر غصبی داد.
د) هر گاه حق مورد غصب، ‌حق اختصاصی غیر باشد مثل حق مالکیت، حق تحجیر حق رهن و…… غاصب ضامن آن است ولی اگر غیر اختصاصی باشد مانند حق تقدم به مشترکات عمومی در اینجا ضامن منفعت نیست. زیرا که خود یکی از صاحبان حق است ولی ضامن تلف حق تقدم هست.
ه) اگر وارث، قبل از تادیه، دیون، ارث را تصرف کند غاصب نیست زیرا که در غصب تعلق به غیر شرط است و در ۸۶۸ ق. م مقرر می‌دارد که به محض فوت مورث ترکه بطور متزلزل به ملکیت ورثه وارد می‌شود.
و) هر گاه شخصی مالک را از تصرف در حال خود مانع شود، بدون آنکه خود او تسلط بر آن مال پیدا کند غاصب محسوب نمی‌شود. [ چون برای تحقق عنوان غصب استیلا شرط است ولی می‌تواند تسبیب باشد ]‌
ی) در قاعده (علی الید)‌اکراه بی تأثیر است و حتی مکره هم ضامن است، البته بعد از جبران خسارت می‌تواند به اکراه کننده رجوع کند.
ودر آخر متذکر می‌شویم که برای غصب عناصر ذیل شمرده شده است:
۱) استیلا که اعم از تصرف با لفعل و بالقوه است
۲) به نحو عدوان: ‌(‌علم و عمد) اگر این شرط نباشد ممکن است در حکم غصب باشد
۳) حق غیر: منظور حقوق مالی را در بر می‌گیرد.
۴) در کتب فقهی (قید استقلالاً) را نیز آورده اند ولی در ق. م این قید نیامده است.
۷- موارد و مصادیق در حکم غصب: ‌
الف) قاعده کلی این است که اگر ید، امانی بود و مجوز رفع شد، و متصرف همچنان به تصرف خود ادامه داد، ید او ضمانی می‌شود و به تبع آثار و احکام ید ضمانی بر آن بار می‌شود.
ب) مصداق دیگر، اثبات ید بر مال غیر غیر بدون مجوز، ‌عقود فاسد هستند، مثلاًٌ اگر عقدی منعقد شود بعد مشخص گردد که عقد فاسد بوده است. کسی که بر مال غیر ید داشته باشد از مصادیق اثبات ید است. این حکم را قاعده (ما یضمن بصحیحه یضمن بفاسده) استخراج شده است. در مورد قاعده فوق اختلاف نظر وجود دارد که آیا عکس قاعده هم قابل اعمال است یا نه اماآنچه الان در بین حقوقدانان مشهور است، این است که عکس قاعده مصداق ندارد و هر عقد فاسدی اعم از اینکه عقد معاوضی باشد یا غیر معاوضی مشمول حکم عقود فاسده است.
ج) مصداق دیگر بحث: ید امانی است که با تعدی و تفریط تبدیل به ید ضمانی می‌شود، مثل ماده ۶۱۶ ق م با مطالبه، ید امانی تبدیل به ید ضمانی می‌شود و گاهی با تعدی و تفریط ید امانی تبدیل به ید ضمانی می‌شود و بعد از تعدی و تفریط اثبات ید برمال غیر در حکم غصب است.
۸- در بحث غصب سه حالت قابل بررسی است (۱) حالتی که یک فرد به تنهایی ید نامشروع دارد و فقط یک نفر متصرف غیر قانونی بوده است.
(۲) زمانی که حداقل ۲ نفر بر مالی بدون مجوز ید داشته باشند که این تصرف طولی است. (تعاقب ایادی)‌
(۳)‌حالت سوم زمانی است که مال مورد غصب و یا تصرف غیر مجاز، مورد معامله هم قرار می‌گیرد.
۹- در غصب ساده: غاصب باید مال مغصوب را عیناً به صاحب آن رد نماید و اگر تلف شده باشد باید مثل یا قیمت؛آن را بدهد و اگر به علت دیگری رد عین ممکن نباشد باید بدل آن را بدهد (م ۳۱۱ ق. م) در این ماده سه حالت را از همدیگر جدا کرده است:
الف)‌اگر مال موجود باشد باید عین آن رد شود. یعنی جبران عینی اولویت دارد.
ب) اگر مسلم باشد که مال تلف شده است تبدیل به بدل می‌شود. که اگر مال مثلی باشد مثل آن پرداخت شود و اگر قیمی باشد، قیمت آن باید پرداخت گردد.
ج) اگر تلف مال مسلم نباشد باید بدل حیلوله بدهد. بدل حیلوله زمانی داده می شود که احتمال اینکه مال باقی باشد قوی است ولی عین مال قابل رد نیست. مثل زمانی که دشمن منطقه‌ای را تصرف کرده است و مال در منطقه تصرف شده وجود دارد. بدل حیلوله با مثل یا قیمت فرق می‌کند. در مورد مالکیت بدل حیلوله اختلاف نظر هست برخی عقیده دارند که بدل حیلوله اگر بدل به معنی واقعی باشد باید مالکیتش از آن مالک باشد تا بتواند در آن تصرف کند زمانی که عین مال در دسترس قرار گیرد. مالکیت به غاصب بر می‌گردد. برخی می‌گویند مالکیت عین [ در بدل حیلوله ] از آن غاصب است ولی مالک حق استفاده دارد زیرا اساساً مقصود از بدل حیلوله بدل قطعی نیست و تا روشن شدن تکلیف عین مغضوبه در ید مالک است تااز آن استفاده کند زیرا هنوز مالکیت مالک از مال اصلی قطع نشده است اما مالکیت منافع بدل حیلوله از آن مالک است.
۱۰- تعاقب ایادی:
تعاقب ایادی یعنی حداقل (۲) ید پی در پی تصرف نامشروع در مال پیدا کرده اند بصورت طولی، یعنی ید لاحق و ید سابق داریم در اینجا علاوه بر نکاتی که در غصب یک نفر بصورت منفرد گفته شد، نکات دیگری هم اضافه می‌شود. طبق قاعده ًمیزان مسئولیت متصرف نامشروع بر اساس میزان تصرف او تعیین می‌گردد » یعنی ملاک مدت زمان تصرف است. فرق غصب در تعاقب ایا دی با غصب ساده در این است که در غصب ساده فقط یک رابطه داشتیم و آن رابطه بین غاصب و مالک مال بود ولی در تعاقب ایادی ما دو رابطه داریم:
الف) رابطه بین غاصبین و مالک
ب) رابطه بین خود غاصبین
در رابطه اوّل مسئولیت تضامنی است مثل حالتی که مالک طلبی دارد و آن را برعهده چند مدیون می‌بیند، البته این مسئولیت تضامنی، مسئولیت نهایی نیست و تکلیف مسئولیت هر یک از غاصبین در اینجا تعیین نمی‌شود. در رابطه دوم یعنی رابطه بین خود غاصبین مسئولیت نسبی است و ضمان هم نهایی است. غاصبین، هم بر عین تصرف پیدا می‌کنند و به تبع برمنفعت هم ید پیدا می‌کنند لذا دو حالت را جداگانه بررسی می‌کنیم.
۱) راجع به عین و خسارت عین: مالک می‌تواند در صورتی که عین موجود باشد از هر کدام از غاصبین مطالبه کند، حتی اگر در دست غاصب دیگری باشد زیرا با غصب یک تعهد قانونی برعهده غاصب ایجاد شده است و طبق آن تکلیف قانونی باید عین را به مالک تسلیم کند. اگر عین تلف شده باشد، می‌تواند جبران خسارت وارده را از هر یک از غاصبین بخواهد و یا از هر کدام قسمتی از خسارت را مطالبه نماید. پس در رابطه اول در مورد عین، مالک می‌تواند به هر کدام از غاصبین مراجعه کند ولی در رابطه دوم که ضمان نهایی است اگر عین تلف شده باشد (۲) حالت پیش می‌آید:
A)مالک به کسی مراجعه کرده است که مال درد ستش تلف شده است در این صورت این شخص حق رجوع ندارد، زیرا در قاعده اصلی غصب ضامن کسی است که مال در دست او تلف شده است.
B) اگر مالک به کسی مراجعه کند که مال در دستش تلف نشده است. در این صورت وی حق رجوع به ایادی بعد از خود تا کسی که مال در دست او تلف شده را خواهد داشت (م ۳۱۸)
۲) راجع به منفعت و خسارت آن:
ضمان در منفعت با ضمان در عین فرق می‌کند، چرا که در عین مالک می‌توانست به هر یک از غاصبین رجوع کند. ولی در منفعت هر غاصبی ضامن منافع تصرف خود و ایادی ما بعد خودش است لذا در رابطه بین مالک و غاصبین اگر مالک به غاصب اول رجوع کند می‌تواند خسارت تمام منفعت را بگیرد و اگر به غاصب دومی مراجعه کند، خسارت منفعت همه غاصبین به غیر از منفعتی که در دست غاصب اول تلف شده می‌گیردو…….
ولی در رابطه بین خود غاصبین هر غاصب به مدت تصرف خود ضامن خواهد بود بعلاوه مدت تصرف غاصبین بعد از خود، و بعد از تادیه می‌تواند به ایادی ما بعد خود رجوع کند ولی برای ایادی ماقبل اگر اذن در تادیه نداشته باشد نمی‌تواند رجوع کند. مثلاً فرض کنید رابطه غاصبین از حیث مدت زمان تصرف، عین مغضوبه چنین باشد (غصب)
اگر به مالک به (ج) رجوع کند و بدل منافع را بخواهد، در این صورت (ج) فقط مکلف به پرداخت قیمت منافع (۴ماه) مدت تصرف خودش و (د) است و بعد از پرداخت می‌تواند برای گرفتن بدل منافع سه مال به (د)‌رجوع کند و فرقی نمی‌کند که دال اذن در پرداخت داده باشد یا نداده باشد، ‌لکن اگر بدل منافع (۲ ماه)‌تصرف الف و ب را بپردازد. فقط در صورتی حق رجوع به آنها را دارند که از آنها اذن در تأدیه داشته باشد، زیرا قانوناً مادون نبوده پس باید سراغ قاعده کلی برویم که بر طبق آن اذن مدیون در ایفای آن برای رجوع به او لازم است.
۱۱- ممکن است غاصبین با اسباب در ورود خسارت جمع شوند، مثلاً مالی در تصرف غاصبی باشد و دیگری خساراتی به این مال وارد کند و سپس مال معیوب به واسطه حادثه‌ای قهری تلف شود در این صورت مسئولیت بر عهده چه کسی است؟ آنچه عده کثیری عقیده دارند چون در اتلاف و تبسیب، استناد وجود دارد لذا تا جائی که سببی موجب ورود خسارت شود، ‌خود سبب ضامن است، و برای بقیه غاصب ضامن خواهد بود.
۱۲- تعاقب ایادی از طریق معامله:
م. ۳۲۳: (اگر کسی ملک مغصوب را از غاصب بخرد، آن کس نیز، ضامن است و مالک می‌تواند برطبق مقررات فوق به هر یک از بایع و مشتری رجوع کرده عین و، در صورت تلف شدن آن مثل یا قیمت مال و همچنین منافع آن را در هر حال مطالبه کند. طبق این ماده مشتری هم در حکم غاصب است و مثل غاصب با او رفتار خواهد شد). این ماده رابطه بین بایع و مشتری و مالک عین مغصوبه را معین می‌کند ولی در رابطه بین خود بایع و مشتری و سایر غاصبین ماده ۳۲۵ مقرر می‌دارد: (اگر مشتری جاهل به غصب بوده و مالک به او رجوع نموده باشد، او نیز می‌تواند نسبت به ثمن و خسارات به بایع رجوع کند، اگر چه مبیع نزد خود مشتری تلف شده باشد و اگر مالک نسبت به مثل یا قیمت رجوع به بایع کند، بایع حق رجوع به مشتری را نخواهد داشت). در اینجا در کنار قاعده غصب یک قاعده دیگر هم وارد می‌شودو آن قاعده غرور است. اگر فقط قاعده (علی الید) باشد، مالک می‌تواند بر هر کدام از غاصبین مراجعه کند و ضمان نهایی بر عهده کسی مستقر می‌شود که مال در دست او تلف شده است ولی اگر قاعده‌ای داشته باشیم که در آن قاعده انتساب تقصیر وجود داشته باشد، بر قاعده غصب مقدم خواهد بود. لذا در قاعده غرور هم مثل تبسیب انتساب خسارت را داریم، ‌لذا قاعده عزور بر قاعده غصب مقدم است و (المغرور یرجع الی من غره)
طبق ماده ۳۲۵ اگر مالک به مشتری رجوع کرد، او می‌تواند برای گرفتن ثمن و خسارات به بایع رجوع کند،
الف) رجوع به ثمن: به خاطر اینکه معامله باطل بوده است (منظور عوض قرار دادی است)
ب) به خسارات: که منظور قیمت و منافع مستوفات و غیر مستوفات است.
البته باید توجه داشت که رجوع به ثمن به خاطر قاعده غرور نیست لذا اگر هم دو عالم باشند باز می‌توان به ثمن رجوع کند.
۱۳- اتلاف و تبسیب: در فقه امامیه قاعده اتلاف و تبسیب را دو قاعده جداگانه می‌دانند و قانون مدنی هم به تبعیت از فقه این دو را تحت دو عنوان مجزا بحث کرده است. قاعده اتلاف که یک قاعده‌ای اصطیادی است در فقه با این بیان مشهور است [ من اتلف مال الغیره فهوله ضامن] بطور کلی این دو قاعده بنا به نظر مشهور از چند جهت با همدیگر تفاوت دارند:
الف) در اتلاف ورود خسارت مستقیم است. ولی در تسبیب غیر مستقیم و با واسطه است (البته مستقیم بودن یا نبودن ورود ضرر، عرفی است. )
ب) چون اتلاف، مباشرتی است لذا علی القاعده « با فعل مثبت» قابل تصور است اما در تبسیب چون با واسطه است لذا ممکن ‌اقدام سبب فعل باشد یا ترک فعل. مثلاً مأمور تعمیرات، خانه را تعمیر نکند و از این رهگذر خسارتی وارد شود که در این صورت مأمور تعمیر ضامن است.
ج) گفته شده در اتلاف تقصیر لازم نیست ولی در تبسیب لازم است. لذا در تبسیب اگر تقصیر نداشته باشیم، مسئولیت منتفی است. طبق م ۳۲۸ ق. م در اتلاف فقط رابطه علیت شرط است و تقصیر شرط نیست.
نکته (۱) در اتلاف چون حکم به ضمان از احکام وضعی است لذا قصد به اتلاف یا عدم قصد (م ۳۲۸)‌ علم یا عدم علم، بلوغ یا عدم آن – عقل یا جنون تأثیری ندارد و در مورد صغیر و مجنون به دلیل اینکه نوعاً قصد به عمل و همچنین انتساب عرفی و نوعی وجود دارد ضمان تحقق پیدا می‌کند.
نکته (۲) اگر مبنای مسئولیت مضطر را در صورت ورود خسارت به مال دیگری طبق قاعده اتلاف بررسی کنیم در این صورت مضطر به خاطر اتلاف مال غیر ضامن خواهد بود زیرا هر چند حالت اضطرار ارتکاب تقصیر را از سوی متلف منتفی می‌سازد ولی در اتلاف نیازی به تقصیر نداریم. نکته (۳) در بحث تبسیب همانطور که قبلاً گفته شده است چند نظر در مورد سببی که ضامن جبران خسارت هست وجود دارد که ق. م در ماده ۳۳۲ خود نظریه سبب متعارف را قبول کرده است. م ۳۳۲ اشعار می‌دارد: « هر گاه یک نفر سبب تلف مالی را ایجاد کند و دیگری مباشر تلف شدن آن مال بشود، مباشر مسئول است نه مسبب، مگر اینکه سبب اقوی باشد [ به نحوی که عرفاً اتلاف مستند به او باشد]
۱۴- استیفا
« هر گاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی نماید که عرفاً برای آن عمل اجرتی بوده و یا آن شخص عادتاً مهیای آن عمل باشد، عامل مستحق اجرت عمل خواهد بود » طبق این ماده (۲) شرط برای اینکه عامل مستحق اجرت شود وجود دارد:
الف) عامل قصد تبرع نداشته باشد، پس اگر کسی کاری را به قصد تبرع برای دیگری انجام دهد مستحق اجرت نخواهد بود.
ب) یکی از دو شرط ذیل باشد:
۱) یا عرفاً برای آن عمل اجرتی معین شده باشد
۲) و یا شخص عامل عادتاً مهیای آن عمل باشد: ‌پس اگر شخصی عامل عادتاً مهیای آن عمل نباشد و عرفاً
هم برای آن عمل اجرتی معین نشده باشد در این صورت مستحق اجرت نخواهد بود.
نکته) در انتفاع از مال دیگری مجرد اذن در انتفاع ملازمه با اذن مجانی نیست مگر اینکه معلوم شود اذن برای استفاده مجانی بوده است (م ۳۳۷)
۱۵- طبق قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۳۹ کمیسیون مجلس:
(۱) هم ضرر مادی قابل مطالبه است و هم ضرر معنوی (م)‌
(۲) ضابطه مسئولیت [ لطمه به حق قانونی ] قرارداده شده است (م۱)
(۳) دادگاه در موادی می‌تواند خسارت را تعدیل کند و تخفیف دهد که نوعی تعدیل قضایی است (م۴)
(۴) ضرر آینده را نیز قابل جبران می‌داند(م۵)
(۵) اشخاصی که در رابطه حقوق آنان با دولت تابع قانون استخدام کشوری یا سایر قوانین استخدامی است یعنی کارمند دولت هستند، هر گاه به مناسبت انجام وظیفه عمداً یا در نتیجه بی احتیاطی خسارتی به اشخاص وارد نمایند، شخصاً مسئول جبران خسارت وارده خواهند بود (م ۱۱)
(۶) در مورد کارگران و خساراتی که آنها در حین کار یا به مناسبت آن وارد می‌آورند کار فرما مسئول است [‌البته کار فرمایانی که مشمول قانون کارند ] مگر اینکه محرز شود کار فرما تمام احتیاطهای لازم که اوضاع و احوال قضیه ایجاب می‌نموده، به عمل آورده یا اینکه اگراحتیاطهای لازم را به عمل می‌آورد، باز هم جلوگیری از ورود زیان مقدور نمی‌شد. البته بعد از اینکه کارفرما خسارت ثالث را پرداخت کرد می‌تواند به وارد کننده خسارت در صورتی که مطابق قانون مسئول شناخته شود مراجعه نماید.
نتیجه گیری
پیشرفت فناوری و به تبع آن افزایش خسارت ناشی از زندگی جدید موجب افزایش اهمیت موضوع مسئولیت مدنی در میان موضوع‌های حقوقی شده که در نتیجه، منجر به پیدایش نظریه‌های مختلفی در این حوزه شده است. از جمله مهم‌ترین این نظریه‌ها، نظریه تقصیر به منظور جبران خسارت است.
نظریه خطر بر آن است که برای تحقق مسئولیت در یک مصداق خاص، کافی است که بین یک فعل خاص و ضرر رابطه برقرار شود، بدون آنکه به احراز تقصیر نیازی باشد. نظریه‌های دیگری وجود دارد که برای مثال می‌توان از نظریه تضمین حق نام برد.۱
اکنون این پرسش مطرح است که کدام نظریه می‌تواند مبنای تحقق مسئولیت مدنی به منظور ایجاد عدالت اجتماعی باشد. در ابتدا می‌توان گفت نظریه تقصیر و ایجاد خطر را نمی‌توان مبنای منحصر مسئولیت مدنی شمرد؛ زیرا گاهی عدالت ایجاب می‌کند که کسی متحمل ضرر شود که مقصر نبوده است. چنان‌که در روابط بین کارگر و کارفرما هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این حقیقت شود که کارفرما برای تحمل زیان‌های ناشی از کار، مناسب‌تر از کارگر است.
عدالت، راهنمای تعیین مسیر تحقق هدف است. در نتیجه، برای تشخیص تقصیر و تعیین قلمرو آن بسیار مهم است. نیازهای اقتصادی و دگرگونی بافت اجتماعی موجب شده است برخی حقوق‌دانان این ادعا را مطرح کنند که مفهوم خطا و صواب چهره‌ای نسبی و قابل انعطاف پیدا کرده است؛ زیرا تمیز خطا و صواب یکی از پیچیده‌ترین و دشوارترین مسائلی است که تاکنون انسان با آن روبه‌رو بوده است.۲ وجود چنین پیچیدگی‌ای مانع از اطلاق این مفاهیم است؛ به ویژه در مسئولیت مدنی که این مشکل نمایان‌تر است؛ زیرا مسئولیت مدنی اصولاً ناشی از بی‌مبالاتی اشخاص است و برای تحقق آن در همه، حال وجود سه عنصر ضرر، فعل زیانبار و رابطه سببیت ضرورت دارد. در این میان، رکن سوم، یعنی رابطه سببیت بین فعل زیانبار و ضرر اهمیت خاصی دارد؛ چون رابطه مزبور از پیچیدگی و ابهامات زیادی برخوردار است که محاکم را در برخورد با دعاوی مسئولیت مدنی دچار مشکل می‌کند. برای تحقق این رابطه، تلاش برای شناسایی عامل تقصیر مهم‌ترین راهکار محسوب می‌شود. افزون بر این، تقصیر یک عنصر معنوی است و شناسایی آن به راحتی امکان‌پذیر نیست و در نتیجه تحقق عدالت اجتماعی با مشکل مواجه خواهد شد. از این‌رو، پرداختن به این رکن و تبیین ابهامات آن و سعی در ارائه راه‌کارهای عملی برای تحقق عدالت اهمیت بسزایی دارد. اگر اسباب متعددی در ایجاد زیان دخالت داشته باشند، تعیین سبب مسئول از میان اسباب مذکور و چگونگی تقسیم مسئولیت بین آنها بسیار دشوار و پیچیده می‌شود. فقیهان، حقوق‌دانان، قوانین موضوعه و رویه قضایی نیز در برخورد با این موارد راه‌حل‌های گوناگونی ارائه کرده‌اند وجود راه‌حل‌های مختلف به جای اینکه به حل مشکل در محاکم کمک کند، خود مشکل مضاعفی شده است؛ به‌گونه‌ای که دادگاه‌ها در انتخاب معیار و ضابطه برای تحقق عدالت قضایی دچار مشکل می‌شوند. این مقاله به دنبال آن است که از بین موارد مختلف در حوزه مسئولیت مدنی، تنها به این پرسش جواب دهد که هرگاه علم اجمالی به ایجاد زیان به وسیله یکی از چند سبب محصور وجود داشته باشد ـ بدون اینکه سبب مزبور تفصیلاً معلوم و معین باشد ـ کدام یک از اسباب را بر مبنای تقصیر باید مسئول جبران خسارت زیان‌دیده به منظور تحقق عدالت اجتماعی شناخت؟

همه چیز درباره حسابداری دولتی

حسابداری
۲۲ مرداد
0

تعریف حسابداری دولتی:
حسابداری دولتی نظامی است که اطلاعات مالی مربوط به فعالیتهای وزارتخانه ها و موسسات دولتی را بمنظور تصمیم گیری صحیح مالی و کنترل برنامه های مصوب بودجه سالانه و منابع مالی مورد استفاده دولت، جمع آوری، طبقه بندی، تلخیص و گزارش می نماید.
در تعریف بالا تاکید بر برنامه های مصوب سالانه و منابع مالی دولت شده است به دلیل آنکه کنترل بودجه و منابع مالی دولت از اصول بنیادین حساباری دولتی است.
در حسابداری دولتی مراحل حسابداری برای کنترل برنامه مصوب سالانه و نیز جلوگیری از تداخل منابع مالی مورد استفاده به کار گرفته می شود. پس کنترل بودجه از اصول بنیادی حسابداری دولتی است .
مشخصات یک موسسه دولتی:
موسسه دولتی بایستی حتما همه مشخصات ذیل را داشته باشد وگرنه موسسه دولتی نیست:
۱- تشکیلات و سازمان مشخصی داشته باشد
۲- به موجب قانون تشکیل شده باشد.
۳- زیر نظر یکی از قوا باشد.
۴- عنوان وزارتخانه نداشته باشد.
شرکت دولتی : به واحد سازمانی مشخصی گفته می شود که با اجازه قانون تشکیل شده و بیش از پنجاه درصد از سرمایه آن متعلق به دولت باشد.

تفاوت سازمانهای انتفاعی و بازرگانی با سازمانهای غیر انتفاعی دولتی:

۱- انگیزه: هدف اصلی تشکیل سازمانهای بازرگانی عموما سود است اما سازمانهای دولتی بنا به ضرورتهای اجتماعی و قانونی تاسیس می شوند و سود نمی تواند انگیزه ای برای تشکیل آنان باشد.
۲- مالکیت: مالکیت سازمانهای دولتی اصولا عمومی است و سهامداران آن همه مردم کشور می باشند و مالکیت فردی یا بصورت سهام قابل خرید و فروش در سازمانهای دولتی وجود ندارد.
۳- منابع مالی :
در موسسات دولتی عموما از طریق مالیات تامین می شود.
در موسسات بازرگانی از طریق سهامداران خصوصی تامین می شود.
۴- در سازمانهای دولتی هزینه ها با درآمدها مربوط نیستند
.۵- هدف از وصول مالیات بیشتر توسط دولت تمرکز ثروت نیست بلکه هدف توزیع عادلانه ثروت و تقویت بنیه مالی برای خدمات بیشتر به جامعه است.
مقایسه حسابداری دولتی و حسابداری بازرگانی :

الف- موارد افتراق :
۱- صورتهای مالی آنها با هم متفاوت است چون انگیزه تاسیس سازمانهای بازرگانی تحصیل سود است و لذا صورت سودو زیان یکی از صورتهای مالی اساسی موسسات بازرگانی است، در حالیکه در حسابداری موسسات دولتی به صورت دریافت و پرداخت یا صورت درآمد و هزینه اکتفا می شود. همچنین در حسابداری بازرگانی، ترازنامه وضعیت دارائیها و بدهیها و حقوق صاحبان سهام را در یک تاریخ معین نشان می دهد، در حالیکه در حسابداری دولتی دارائیهای ثابت به محض خرید به حساب هزینه منظور می شوند و انعکاس آنها در ترازنامه میسر نیست لذا این ترازنامه نمی تواند وضعیت مالی موسسه را در یک تاریخ معین نشان می دهد.
۲- لزوم رعایت کنترل بودجه ای : در حسابداری دولتی نگهداری حساب درآمد و هزینه عمدتا به منظور کنترل بودجه مصوب صورت می گیرد، لذا اهمیت کنترل بودجه در سازمانهای دولتی کمتر از اهمیت اندازه گیری سود ویژه در حسابداری بازرگانی نیست. کنترل بودجه در موسسات بازرگانی به اندازه حسابداری موسسات دولتی قابل ملاحظه نمی باشد.
۳- لزوم نگهداری حسابهای مستقل : در حسابداری دولتی هر منبع مالی یک حساب مستقل محسوب و از نقطه نظر حسابداری مانند یک موسسه مستقل با آن برخورد می شود. لزوم نگهداری حسابهای مستقل موجب می شود که سیستم حسابداری مورد استفاده متناسب با این ضرورت تغییر نماید. بنابراین حسابداری حسابهای مستقل در دولت با حسابداری بازرگانی تفاوتهایی دارد.
۴- تفاوت در نحوه ثبت دارائیهای ثابت: در حسابداری دولتی دارائیهای ثابت به محض خرید به حساب هزینه منظور می شوند در حالیکه در حسابداری بازرگانی دارائیها در موقع خرید به بهای تمام شده به حساب دارایی منظور می گردند و سپس به تدریج و براساس عمر مفید به حساب هزینه منعکس می شوند.
۵- تفاوت در مبنای حسابداری: در حسابداری دولتی مبنای نقدی یا نقدی تعدیل شده و یا نیمه تعهدی مورد استفاده قرار می گیرد لیکن در حسابداری بازرگانی به لحاظ رعایت اصل وضعیت هزینه های یک دوره از درآمدهای همان دوره فقط از مبنای تعهدی کامل استفاده می شود. در سیستم نقدی دریافت و پرداخت وجه مبنای ثبت درآمد یا هزینه است، در حالیکه در سیستم تعهدی کامل تحصیل درآمد یا تحقق هزینه مبنای ثبت درآمد یا هزینه در دفاتر می باشد و زمان دریافت و پرداخت وجه آنها مورد توجه قرار نمی گیرد.

کاربرد حسابداری دولتی:
۱- اطلاعات مفید و قابل اعتمادی را برای تعیین و پیش بینی ورود، خروج و مانده منابع مالی دولت تهیه و در دسترس مسئولین دستگاههای دولتی یا مسئولین ارشد مالی دولت قرار می دهد.
۲- اطلاعات مالی معتبری برای تعیین و پیش بینی وضعیت مالی دولت و واحدهای تابعه آن تهیه و در اختیار تصمیم گیرندگان قرار می دهد.
۳- اطلاعات لازم و مفیدی را برای برنامه ریزی، بودجه بندی، جمع آوری و پس از قابل استفاده نمودن آن در اختیار مسئولین رده های مختلف مدیریت دولتی قرار می دهند تا آثار تحصیل و مصرف منابع مالی را در تحقق اهداف عملیاتی دولت بررسی و مورد ارزیابی قرار دهند.
۴- سیستم حسابداری دولتی ابزار قابل ملاحظه ای برای ارزیابی کارائی مدیران اجرایی به حساب می آید. سیستم حسابداری دولتی از سیستم بودجه بندی پیروی می نماید و اطلاعات مالی را با اطلاعات مالی قابل پیش بینی شده در بودجه مقایسه و به افشای انحرافات مطلوب و یا نامطلوب بودجه می پردازد.
به عنوان مثال در سیستم بودجه بندی عملیاتی که یک سیستم بودجه بندی پیشرفته است، بهای تمام شده یک فعالیت یا پروژه با قیمت ها ی استاندارد پیش بینی و در بودجه سالانه منظور می شود. سیستم حسابداری دولتی به پیروی از سیستم بودجه بندی عملیاتی، اطلاعات مالی واقعی مربوط به بهای تمام شده فعالیت یا پروژه را جمع آوری نموده و پس از طی مراحلی با بهای تمام شده استاندارد مقایسه و انحرافات مطلوب یا نامطلوب را نشان می دهد. لازم به توضیح است که انحرافات مطلوب در مورد بهای تمام شده طرح یا پروژه و یا فعالیت به پائین بودن بهای تمام شده واقعی در مقایسه با بهای تمام شده پیش بینی شده می گویند، به شرط آنکه در کیفیت طرح، پروژه یا فعالیت تغییری حاصل نشود. در این صورت می توان کاهش بهای تمام شده واقعی را به شرط ثابت بودن قیمت کالاها و خدمات مورد نیاز، نتیجه مدیریت صحیح بر اجرای پروژه ها، طرحها و فعالیتها دانست.
۵- یکی دیگر از موارد استفاده حسابداری دولتی، ایجاد ارتباط صحیح بین واحدهای اجرائی دولت می باشد. از طریق سیستم جسابداری دولتی اطلاعات مالی مورد نیاز واحدهای اجرایی دولت تامین می گرددو این اطلاعات بر حسب نیاز بین واحدهای اجرایی دولت مبادله می شود.
استفاده کنندگان حسابداری دولتی:
الف: استفاده کنندگان داخل سازمان مانند:‌
۱- مسئولین برنامه ریزی :
مسئولین برنامه ریزی هر سازمان دولتی برای هر چه بهتر تنظیم کردن بودجه سالانه سازمان از اطلاعات مالی واقعی یا عملکرد بودجه استفاده می نمایند. لذا امور مالی سازمان دولتی اطلاعات واقعی در مورد اجرای بودجه سالانه را در اختیار مسئولین برنامه ریز قرار می دهد.
۲- وزیر یا رئیس موسسه:
اطلاعات مالی وزارتخانه یا موسسه بصورت خلاصه در اختیار وزیر یا رئیس موسسه قرار می گیرد تا به نحوی از جریان امور مالی سازمان تحت مسئولیت خود مطلع شوند و به ترتیبی بر فعالیتهای مالی و کارائی مدیران اجرایی نظارت نمایند.
۳- مدیران سطوح میانی:
این مدیران متناسب با نیاز از اطلاعات حسابداری و مالی برای برنامه ریزی واحد تحت سرپرستی خود استفاده می کنند.
۴- بازرسان و حسابرسان داخلی:
بازرسان و حسابرسان داخلی سازمان دولتی برای ارزیابی تاثیر کنترلهای مالی و گزارش آن به مقامات مجاز وزارتخانه یا موسسه دولتی به طریقی از خدمات حسابداری استفاده می کنند.
ب: استفاده کنندگان خارج از سازمان یا وزارتخانه :
۱ – هیات دولت:
هیات دولت بمنظور نظارت و کنترل سازمانهای دولتی از اطلاعات مالی و حسابداری استفاده می کند.
۲- مجلس نمایندگان :
نظارت پارلمانی در ایران از طریق گزارش تفریغ بودجه که توسط دیوان محاسبات کشور تهیه می شودصورت می گیرد. گزارش تفریغ بودجه براساس صورتحساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور تنظیم می شودو صورتحساب عملکرد سالانه بودجه از تلفیق اطلاعات مالی استخراج شده از صورتحسابهای سالانه دستگاه دولتی حاصل می گردد. بنابراین نمایندگان مجلس هر کشور از سیستم حسابداری دولتی برای نظارت بر اجرای بودجه سالانه دولت و در نهایت کنترل برنامه های مصوب دولت استفاده می نمایند.
۳- حسابرسان مستقل
طبق اصل ۵۵ قانون اساسی دیوان محاسبات کشور مسئول رسیدگی به حسابهای وزارتخانه ها و موسسات و شرکتهای دولتی است. و نتیجه این حسابرسیها در گزارش تفریغ بودجه منعکس و به اطلاع نمایندگان مجلس می رسد. بنابراین حسابرسان دیوان محاسبات کشور به عنوان حسابرس مستقل نیز از حسابداری دولتی در جهت پیشبرد اهداف خود که همان حراست از بیت المال است استفاده می نمایند.
۴- مردم:
عموم مردم نیز از طریق دسترسی به گزارش تفریغ بودجه که حاصل حسابرسیهای انجام شده دیوان محاسبات کشور، از چگونگی اجرای بودجه سالانه دولت مطلع می شوند پس عموم مردم نیز از اطلاعات مالی و حسابداری استفاده می کنند.

انواع حساب مستقل
هرحساب مستقل یک واحد مالی و حسابداری مستقل با مجموعه ای از حسابهای متوازن می باشد که در آنها وجوه نقد و سایر داراییها، بدهیها، اندوخته ها، مازاد به طور کلی، منابع و مصارفی که به منظور اجرای فعالیتها و عملیات خاص یا نیل به اهداف معین طبق قوانین و مقررات تفکیک شده اند، ثبت می شود.

شروط لازم و کافی ایجاد هر حساب مستقل:

۱- وجود یک واحد مالی مستقل شامل وجوه نقد و سایر دارایی هایی که طبق مقررات به مقاصد و مصارف معین و یا برنامه ها، فعالیتها و طرحهای خاص تخصیص یافته اند.
۲- وجود یک واحد حسابداری دوطرفه مستقل که فعالیتهای مربوط به واحد مالی مستقل در آن ثبت می شوند.

سه نوع کلی حسابهای مستقل : الف- وجوه دولتی ب- وجوه سرمایه ای ج- وجوه امانی

حساب مستقل برای وجوه دولتی:

معمولا شامل حسابهای مستقل زیر می باشد:
۱- حساب مستقل عمومی
۲- حساب مستقل درامد اختصاصی
۳- حساب مستقل پروژه های عمرانی
۴- حساب مستقل تامین مالی و بازپرداخت دیون بلندمدت
۵- حساب مستقل وجوه دریافتی بابت خدمات خاص

۱- حساب مستقل عمومی: یک واحد حسابداری و مالی مستقل است که در آن فعالیتهای مالی مربوط به داراییها، درامدها و منابع معینی که طبق مقررات برای تامین مالی عملیات، فعالیتها، خدمات جاری، عادی و عمومی هر سازمان دولتی یا غیرانتفاعی مورد استفاده قرار می گیرند ثبت می شوند.
این حساب ممکن است عناوین دیگری چون: “حساب مستقل عملیاتی” ، “حساب مستقل جاری نامحدود”، “حساب مستقل درامد عمومی” یا “حساب مستقل کل” نیز داشته باشد.
مالیاتها، عوارض، جرایم، کمکهای دریافتی از دولت، حق الزحمه خدمات و سایر دریافتها معمولا منابع حساب مستقل عمومی و هزینه های مربوط به اجرای برنامه ها، فعالیتها و عملیات جاری سازمان دولتی معمولا مصارف این حساب مستقل را تشکیل می دهند.
تفاوتهای حساب مستقل عمومی با واحدهای حسابداری مستقل در حسابداری بازرگانی:
۱- این حساب مستقل علاوه بر حسابهای عادی، شامل حسابهای بودجه ای برای ثبت درامدهای پیش بینی شده، اعتبارات مصوب و تعهدات قطعی نشده می باشد.
۲- هزینه های حساب مستقل عمومی معمولا به منظور تحصیل درامد انجام نمی شود بلکه هدف اصلی اجرای برنامه ها، فعالیتها و عملیاتی است که در بودجه مصوب پیش بینی شده است بنابراین اصل “تطبیق هزینه ها با درامدهای دوره مالی” به منظور تعیین سود ویژه که هدف اصلی موسسات بازرگانی است، در حسابداری حساب مستقل عمومی دارای کاربرد نیست.
۳- با وجود اینکه حساب مستقل عمومی دارای عمر نامحدود می باشد، تداوم فعالیتهای مالی حساب مستقل مذکور مستلزم تصویب بودجه سالانه است.
۴- در حساب مستقل عمومی شناخت درامد معمولا بر اساس یکی از مبانی حسابداری تعهدی تعدیل شده یا نقدی صورت می گیرد.

۲- حساب مستقل درامد اختصاصی: معمولا برای ثبت فعالیتهای مالی مربوط به دریافت و مصرف درامدهای خاصی که معمولا برای مصارف و مقاصد عملیاتی معین وصول می گردند نگهداری می شود. خصوصیات این حساب مستقل اساسا مشابه با حساب مستقل عمومی می باشد و فعالیتهای مالی آن تا زمانی که مجوز قانونی ایجاد حساب مستقل و وصول درامدهای آن به قوت خود باقی است ادامه می یابد.

۳- حساب مستقل پروژه های عمرانی: این حساب مستقل جهت ثبت فعالیتهای مالی مربوط به وجوه و منابع مالی که برای ایجاد یا خرید اموال، ماشین آلات و تجهیزات سرمایه ای اساسی به مصرف می رسند نگهداری می شود. بنابراین این حساب مستقل شامل دریافتها و پرداختهای حاصل از فروش اوراق قرضه عمومی صادره جهت خرید یا احداث اموال و تجهیزات سرمایه ای و کمکهای دریافتی و وجوه انتقالی از سایر حسابهای مستقل برای پروژه های عمرانی می باشد.
عمر این حساب مستقل از تاریخ تصویب قانونی هر پروژه شروع و تا تاریخ تکمیل پروژه و انتقال رسمی دارایی های سرمایه ای به سازمان دولتی ادامه می یابد، ولی حسابهای اسمی حساب مستقل مذکور جهت تسهیل در تهیه صورتهای مالی سالانه معمولا در پایان سال بسته می شوند.
دارایی های ثابت یا بدهی های بلندمدت حصل از اجرای پروژه ها معمولا در حساب مستقل پروژه های عمرانی ثبت نمی شود ولی دارایی هایی که به وجه نقد تبدیل و برای پروژه مصرف می شوند در حساب مستقل مذکور منعکس می گردند. به همین ترتیب فقط بدهیهایی که باید از محل داراییهای حساب مستقل پداخت شوند در این حساب مستقل نگهداری می شوند. در نتیجه مازاد این حساب مستقل نمایانگر مابه التفاوت داراییهای جاری با بدهی های جاری یا به عبارت دیگر نشان دهنده وجوه و منابع مالی موجود برای انجام هزینه های حساب مستقل مذکور می باشد.

۴- حساب مستقل تامین مالی و بازپرداخت دیون بلندمدت: در این حساب مستقل فعالیتهای مالی مربوط به منابع مالی و درامدهایی که برای بازپرداخت اصل و فرع اوراق قرضه و بدهیها و تعهدات بلندمدت عمومی وصول می گردند ثبت می شود.
در این حساب مستقل علاوه بر حسابهای عادی، حسابهای بودجه ای مربوط به درامدهای پیش بینی شده و اعتبارات مصوب نیز ثبت می شوند ولی نگهداری حساب تعهدات قطعی نشده ضرورتی ندارد زیرا مشخص است که اعتبارات مصوب فقط جهت بازپرداخت دیون و اوراق قرضه بلندمدت مصرف می شوند.
درامدها و منابع مالی حساب مستقل مذکور شامل مالیاتهای قابل وصول و سود سرمایه گذاری های انجام شده می باشد. فعالیتهای مالی این حساب مستقل معمولا با استفاده از حسابداری تعهدی تعدیل شده ثبت می شود و ترازنامه آن مانند حساب مستقل عمومی و پروژه های سرمایه ای فقط شامل دارایی های جاری و بدهیهای جاری می باشد.
حسابهای دیون بلندمدتی که از محل منابع مالی این حساب مستقل بازپرداخت می گردند بجای انعکاس در حساب مستقل مذکور معمولا در گروه بدهیهای بلندمدت عمومی ثبت می شوند.

۵- حساب مستقل وجوه دریافتی بابت خدمات خاص: این حساب که “حساب مستقل عوارض مخصوص” نیز نامیده می شود برای ثبت عملیات حسابداری آن گروه از خدمات و تاسیسات عمومی نگهداری می شود که تمام یا قسمتی از منابع مالی ایجاد یا تحصیل آنها از محل مالیاتها، عوارض و یا سایر وجوه وصولی از صاحبان اموال و مستغلات استفاده کننده از خدمات و تاسیسات مذکور تامین می شود.
وجوه قابل وصول از صاحبان اموال منتفع از تاسیسات ایجاد شده ممکن است توسط سازمان دولتی به اقساط طویل المدت دریافت شود بنابراین احتمال دارد این حساب مستقل وامهایی از بانکها و سایر موسسات مالی دریافت نماید. سود و بهره وامهای دریافتی معمولا به حساب هزینه دوره مالی که موعد پرداخت آنها فرا رسیده است منظور می گردد. به همین ترتیب شناخت درامد حاصل از مالیاتها و عوارض قابل وصول از صاحبان اموال در سالی که موعد دریافت آنها فرارسیده است صورت می گیرد.
دارائی های ثابتی که از محل منابع مالی مستقل وجوه دریافتی بابت خدمات خاص خریداری یا احداث می شوند معمولا در این حساب مستقل ثبت نمی گردند.
عمر مفید این حساب معمولا تا پایان عملیات مالی مربوط به دریافت مالیاتها و عوارض مخصوص، خرید یا احداث دارایی ثابت از محل درامد مذکور و بازپرداخت دیون و وامهای دریافتی دارای تداوم باشد.

خصوصیات مشترک حسابهای مستقل برای وجوه دولتی:
۱- گردش و مصرف منابع مالی اساس حسابداری حسابهای مستقل برای وجوه دولتی را تشکیل می دهند
۲- درامدهای حسابهای مستقل برای وجوه دولتی معمولا با مبنای حسابداری نقدی یا تعهدی تعدیل شده و هزینه های حسابهای مستقل برای وجوه دولتی با حسابداری تعهدی یا نقدی تعدیل شده در حسابها منعکس می شود.
۳- وصول درامدها و انجام هزینه های حسابهای مستقل برای وجوه دولتی تابع محدودیتها و مقررات بودجه ای و قانونی حسابهای مستقل مذکور می باشند. بنابراین سیستم حسابداری این حسابهای مستقل باید کنترل بودجه ای مناسب به خصوص در ورد هزینه ها را ایجاد نماید.
۴- فقط اقلامی به عنوان دارایی در حسابها و ترازنامه های حسابهای مستقل برای وجوه دولتی ثبت می شوند که به صورت وجوه نقد یا قابل تبدیل به وجوه نقد در عملیات عادی دوره جاری باشند. همچنین اقلامی به عنوان بدهی در ترازنامه های حسابهای مستقل مذکور ثبت می شوند که از محل دارایی های جاری مورد بحث قابل پرداخت باشند. بنابراین موجودی اموال و دارایی های ثابت و بدهیهای بلندمدت معمولا در حسابها و صورتهای مالی حسابهای مستقل برای وجوه دولتی نشان داده نمی شوند.
۵- در حسابهای مستقل برای وجوه دولتی مابه التفوت میان داراییها و بدهیها “ارزش ویژه حساب مستقل” نامیده می شود. قسمتی از ارزش ویژه هر حساب مستقل ممکن است برای مصارف معین اختصاص داده نشده است ” مازاد حساب مستقل” یا ” مازاد تخصیص نیافته” نامیده می شود.

حسابهای مستقل برای وجوه سرمایه ای: واحدهای حسابداری مستقلی هستند که حسابها و صورتهای مالی آنها مشابه با موسسات بازرگانی می باشد و معمولا شمل حسابهای مستقل زیر می باشند:
۱- حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی ۲- حساب مستقل انتفاعی

۱- حساب مستقل خدمات و تدارکات داخلی: این حسابها جهت ثبت فعالیتهای مالی مربوط به وجوه و درامدهایی که به منظور ارائه خدمات و کالا به سایر سازمانهای دولتی یا حسابهای مستقل تفکیک گردیده اند نگهداری می شود. هدف مالی این حساب مستقل معمولا دریافت قیمت تمام شده خدمات و کالای ارائه شده به علاوه سود کافی برای جایگزین نمودن موجودیها و دارایی هایی است که در عملیات عادی و جاری مورد استفاده قرار می گیرند.

۲- حساب مستقل انتفاعی: عملیات حسابداری مربوط به وجوه و منابعی که جهت ارائه خدمات و کالا به مردم در مقابل دریافت قیمت تمام شده خدمات به علاوه سود کافی برای جایگزین نمودن و نگهداری موجودی ها و تاسیسات در این حساب ثبت می گردند.
در این حساب فعالیتها و عملیات مربوط به ارائه خدمات به نحوی مشابه با موسسات بازرگانی تامین مالی می شوند و عمر این حساب مستقل نیز نامحدود است.

خصوصیات مشترک حسابهای مستقل برای وجوه سرمایه ای:
۱- بودجه باید به منظور اعمال کنترل بودجه ای برای حسابهای مستقل وجوه سرمایه ای تهیه شود ولی نگهداری حسابهای بودجه ای در سیستمهای حسابداری حسابهای مستقل مذکور الزامی نیست.
۲- مانند موسسات بازرگانی، داراییهای جاری و بلندمدت و نیز بدهی های جاری و بلندمدت متعلق به حسابهای مستقل برای وجوه سرمایه ای باید در حسابها و ترازنامه حساب مستقل مذکور منعکس گردد.
۳- حسابهای مستقل برای وجوه سرمایه ای دارای صورتحسابهای سود و زیان می باشند که در آنها درامدها و هزینه هایی که با مبنای حسابداری تعهدی کامل ثبت گردیده اند منعکس می شود

حساب مستقل برای وجوه امانی:

واحدهای حسابداری و مالی مستقلی هستند که سازمان دولتی نگهدارنده آنها ملزم می باشد فعالیتهای مربوط به وجوه و اموالی را که بدون داشتن حق مالکیت بر آنها برای مصارف خاص در اختیار خود گرفته است در آنها ثبت نماید.
منابع اصلی حساب مستقل برای وجوه امانی:

۱- وجوه دریافتی توسط صندوقهای بازنشستگی، وظیفه، تامین اجتماعی، پس انداز، بیمه و غیره از کارکنان دولت و از محل اعتبارات مصوب سازمانهای دولتی طبق مقررات مربوط
۲- مالیاتها، عوارض و سایر وجوه دریافتی توسط یک سازمان دولتی با حساب مستقل به نمایندگی از طرف دولت و سایر سازمانها و حسابهای مستقل
۳- سپرده هایی که به عنوان تضمین یا وثیقه در اجرای مقررات و قراردادهای منعقده توسط سازمانها و حسابهای مستقل از اشخاص حقوقی و حقیقی دریافت می شوند.
۴- هدایا، کمکها و اعانات دریافتی توسط سازمانها و حسابهای مستقل جهت صارف خاص
۵- درامدها و منابع حاصل از سرمایه گذاریهای انجام شده در سهام شرکتها، اوراق قرضه، اموال غیرمنقول و غیره
۶- وجوه و اموال موقوفه که برای مصارف خاص در اختیار سازمان دولتی قرار می گیرد.

انواع حسابهای مستقل برای وجوه امانی:

۱- حساب مستقل وجوه امانی قابل مصرف
۲- حساب مستقل وجوه امانی غیرقابل مصرف
۳- حساب مستقل وجوه امانی بازنشستگی
۴- حساب مستقل وجوه وصولی به نمایندگی از سایر سازمانها

۱- حساب مستقل وجوه امانی قابل مصرف: این حساب مستقل شامل نوعی از درامدها، داراییها و وجوه امانی است که طبق قوانین قابل مصرف برای مقاصد معین می باشد.

۲- حساب مستقل وجوه امانی غیرقابل مصرف: این حساب مستقل شامل نوعی از وجوه و داراییهای امانی می باشد که طبق قوانین مربوط اصل منابع آنها را نمی توان مصرف نمود ولی درامدهای آن ممکن است قابل مصرف یا غیرقابل مصرف باشد. بنابراین فعالیتهای مربوط به اصل سرمایه که برای مقاصد خاص نگهداری می شود، در این حساب مستقل ثبت می گردد و درامدهای خالص حاصل از اصل سرمایه وجوه امانی غیرقابل مصرف معمولا به یک حساب مستقل قابل مصرف انتقال داده می شود تا به مصارف خاص خود برسد.

۳- حساب مستقل وجوه امانی بازنشستگی: این حساب مستقل شامل حسابهای متوازن مربوط به صندوق بازنشستگی متعلق به کارکنان دولت می باشد. درامدها و هزینه های مربوطه چه اصل منبع قابل مصرف یا غیرقابل مصرف باشد در همین حساب ثبت می گردد.

۴- حساب مستقل وجوه وصولی به نمایندگی از سایر سازمانها: در این حساب مستقل فعالیتهای مالی مربوط به وجوه و درامدهایی که توسط یک سازمان دولتی به نمایندگی از سایر سازمانهای دولتی وصول می شوند ثبت می گردد.حساب مستقل مذکور معمولا مازاد ندارد زیرا وجوه وصولی برای سایر سازمانهای دولتی بلافاصله یا بعد از مدتی عینا به حسابهای آنها منتقل می شود. در سازمانهای دولتی اکثر کشورها فعالیتهای مالی مربوط به این حساب مستقل در حساب مستقل عمومی یا سایر حسابهای مستقل برای وجوه دولتی با استفاده از حسابداری تعهدی تعدیل شده ثبت می گردند و از نگهداری حساب مستقل خاص برای وجوه مذکور اکثرا خودداری می گردد.

خصوصیات مشترک حسابهای مستقل برای وجوه امانی:
۱- حسابداری حساب مستقل وجوه امانی قابل مصرف و حساب مستقل وجوه وصولی به نمایندگی از سایر سازمانها اساسا با حسابداری حسابهای مستقل وجوه دولتی مشابه است.
۲- حسابداری حساب مستقل وجوه امانی غیرقابل مصرف و حساب مستقل وجوه امانی بازنشستگی اساسا مشابه با حسابداری حسابهای مستقل وجوه انتفاعی می باشد.

پاورپوینت انگلیسی قطارهای فوق سریع در آینده نه چندان دور

پاورپوینت
۲۲ مرداد
0

پاورپوینت انگلیسی قطارهای فوق سریع در آینده نه چندان دور

مقدمه ی این اسلاید:

Velaro is the world’s fastest high-speed train, developed by Germany-based company Siemens. The trains are manufactured at the Krefeld-Uerdingen factory in Germany. They could be a potential alternative to aircraft and cars in future.